
گروه سیاست خارجی: وزیر امور خارجه سفر خود به سوریه و لبنان را آغاز کرد. رایزنیهای حسین امیرعبداللهیان در دمشق و بیروت در چارچوب روابط دوجانبه، منطقهای و مسائل بینالمللی خواهد بود. سفر امیرعبداللهیان به دمشق، به فاصله یک ماه پس از سفر هیات بلندپایه سیاسی و اقتصادی سوریه به تهران انجام میشود. «فیصل المقداد» وزیر خارجه سوریه ۸ مرداد به همراه هیاتی اقتصادی متشکل از وزیر تجارت خارجی، وزیر ارتباطات و جمعی از مدیران و کارشناسان به ایران سفر کرده بود. ایران و سوریه در یک ماه گذشته تبادل هیاتهای دیپلماتیک و اقتصادی دیگری نیز داشتند. به نظر میرسد سفر وزیر امور خارجه ایران به سوریه، به دنبال تبادل سفرهای دیپلماتیک اخیر بین ۲ کشور و در راستای تلاشهای مشترک برای اجراییسازی توافقات تهران و دمشق در جریان سفر اردیبهشتماه رئیسجمهوری ایران به سوریه است. محور بیشتر رایزنیهای اخیر ۲ کشور همکاریهای اقتصادی تهران و دمشق است. اما شرایط امنیتی جدید سوریه، تحولات منطقه و موضوعات چندجانبه موجود با سایر بازیگران منطقهای نیز میتواند از محورهای رایزنی تهران و دمشق در دیدارهای پیش رو باشد. ابعاد و موضوعات مختلف روابط دوجانبه و نیز موضوعات مورد اهتمام مشترک در حوزه منطقهای و بینالمللی از جمله مباحث مورد گفتوگو در سفر امیرعبداللهیان به دمشق است. وی پیش از این در صفحه خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشته بود: در چارچوب تقویت سیاست منطقه همسایگی و به منظور تسریع در اجرای توافقات روسای جمهور ۲ کشور عازم دمشق هستم. درباره آخرین تحولات منطقهای و بینالمللی با مقامات عالی سوریه گفتوگو و رایزنی خواهم داشت. جمهوری اسلامی ایران بر ضرورت برقراری ثبات و آرامش و حفظ حاکمیت و تمامیت ارضی سوریه تأکید دارد. این هفتمین سفر امیرعبداللهیان به دمشق بعد از تصدی وزارت امور خارجه است. امیرعبداللهیان ۱۸ اسفندماه ۱۴۰۱ و در ادامه سفرش به منطقه در پی زلزله سال گذشته در ترکیه و سوریه و بازدید از مناطق زلزلهزده در ترکیه و سوریه به منظور دیدار و گفتوگو با مقامات عالیرتبه سوریه و برای ششمین بار بعد از تصدی وزارت امور خارجه وارد دمشق شد.
به دنبال آغاز روند عادیسازی روابط سوریه و کشورهای عربی منطقه، دمشق در حال بررسی شرایط عادیسازی روابط با آنکارا است. ۲ کشور مذاکرات غیرمستقیم را آغاز کردهاند و بر اساس گزارشهای قبلی برگزاری اجلاس چهارجانبه ایران، سوریه، روسیه و ترکیه نیز در دستورکار پایتختها قرار دارد. عادیسازی روابط سوریه و ترکیه به دلیل چالشهای سیاسی و امنیتی و حضور نظامی ترکیه در خاک سوریه از پیچیدگیهای زیادی برخوردار است. از سوی دیگر آمریکا در ماههای گذشته تحرکات نظامی خود در سوریه را افزایش داده است؛ برخی گزارشها از تحرکاتی در مرزهای عراق و سوریه برای تحریک دوباره اعتراضات و ایجاد تنش سیاسی داخلی جدید در سوریه حکایت دارند. بر این اساس نیز سیدحسن نصرالله، دبیرکل حزبالله در سخنرانی خود به مناسبت ششمین سالگرد آزادسازی بلندیهای عرسال لبنان، نسبت به تلاشهای آمریکا و متحدانش برای فعالسازی دوباره تکفیریها در منطقه هشدار داد.
همچنین مجتبی امانی، سفیر ایران در لبنان نیز روز گذشته در صفحه خود در شبکه اجتماعی ایکس از سفر امیرعبداللهیان به لبنان خبر داد و نوشت: حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران چهارشنبه به بیروت سفر میکند. دیدار با مقامات لبنانی و گفتوگو درباره مسائل مورد اهتمام ۲ کشور از جمله موضوعات در دستورکار این سفر است. این سفر منعکسکننده سیاست جمهوری اسلامی ایران و نقش سازنده آن در حمایت از ثبات و رفاه در لبنان است.
دستور کار سفر وزیر امور خارجه به لبنان نیز سیاسی و اقتصادی ارزیابی میشود. لبنان به دلیل عدم اجماع سیاسی درباره انتخاب رئیسجمهور، در شرایط سیاسی باثباتی قرار ندارد. در همین حال شرایط اقتصادی این کشور در سایه بحران سیاسی داخلی نیز به محاق رفته است. رایزنیهای ایران با گروهها و شخصیتهای سیاسی لبنان در راستای تلاش تهران برای کمک به عبور لبنان از بحران سیاسی موجود ارزیابی میشود. لبنان، از هشتم آبان ۱۴۰۱ (اکتبر ۲۰۲۲) در پی پایان دوره ریاستجمهوری میشل عون، با خلأ ریاستجمهوری مواجه شده و پارلمان این کشور با وجود برگزاری بیش از 10 جلسه تا خرداد ۱۴۰۲ (ژوئن ۲۰۲۳)، هنوز موفق به انتخاب رئیسجمهوری توافقی نشده است، زیرا احزاب پارلمان بر سر شخص جدید به توافق نرسیدهاند. در این میان، فرانسه که خود را ذینفع سنتی در صحنه سیاسی لبنان میداند، از طریق اعمال نفوذ، میانجیگری و فشار، تلاش زیادی کرده است که موجب توافق گروهها و احزاب سیاسی لبنان درباره رئیسجمهور جدید شود اما هیچ کدام از ابتکارها و تلاشهای پاریس تاکنون نتیجهای در بر نداشته است. به باور ناظران، استفاده از ظرفیتهای سیاسی ایران در لبنان میتواند تکه پازل گم شده در صحنه سیاسی لبنان برای حل و فصل اختلافها و پایان بلاتکلیفی سیاسی این کشور باشد. حل مساله لبنان یکی از دستور کارهای مشترک ایران و عربستان پس از بهبود روابط نیز محسوب میشود.