دکتر اسماعیل منصوری لاریحانی*: داستانی در مثنوی معنوی وجود دارد که شخصی نزد پیرش می‌رود و می‌گوید هلال ماه شوال را دیدم و باید روزه‌مان را افطار کنیم. پیر گفت ابتدا دستت را تر کن و به ابروها و چشم‌هایت بمال، بعد دوباره برو هلال ماه را نگاه کن. شخص این کار را می‌کند و می‌بیند گوشه‌ای از ابرویش روی چشمش را گرفته بود، دور را که نگاه می‌کرده فکر می‌کرده هلال ماه را دیده است.
امام یعنی شاخص و ترازو، شاخصی که دید ما و عمل ما را تصحیح می‌کند. باید دید خود و عمل خود را با این ترازو بسنجیم و این ترازوست که انحراف را نمایان می‌کند.
گوهر ولایت، نه در بیرون، بلکه در درون، نه در ظاهر، بلکه در باطن انسان قابل دستیابی است. ولایت ولی خدا، رمز عاشقی است؛ هر که را از عشق خلعت داده‌اند/ باده از جام ولایت داده‌اند.
ما باید پیاده‌روی اربعین را در درون خود بیابیم، خود را بکاویم، به کربلای باطن و قلب‌مان سفر کنیم. اتفاقا این سفر سخت‌تر است.
چرا ما به این مساله توجه نکرده‌ایم که باید در کنار سیر آفاقی، سیر انفسی هم داشته باشیم؟ اگر این سیر را داشته باشیم، خود امام حسین(ع) به باطن ما با تجلی خاصی تشریف می‌آورند و شراب عشق را در کام ما می‌ریزند.
اهل‌بیت(ع) نگفته‌اند بیایید به ما برسید، گفته‌اند ما اول شماییم و آخر شماییم اگر درون‌ها پاک شود، جامعه پاک می‌شود. اگر درون من اخلاص و تقوا نباشد، آب گل‌آلود است؛ این آب گل‌آلود همه چیز را گل‌آلود می‌کند.
من به زائران پیاده و سواره اربعین و همه کسانی که از دور به زیارت امام حسین دل می‌دهند، ۲ توصیه می‌کنم که البته از خودم نیست، بلکه از امام صادق(ع) نقل می‌کنم.
بر اساس آموزه‌های امام صادق(ع) ۲ چیز را در محرم و صفر نباید فراموش کرد؛ یکی قرائت روزانه زیارت وارث و دیگری قرائت روزانه سوره والفجر.
امام حسین(ع) در روز عاشورا خطبه‌ای خواندند و خودشان را معرفی کردند: انا ابن آدم صفوه‌الله، انا ابن نوح نبی‌الله، انا ابن ابراهیم خلیل‌الله.
در بعضی روایات تاریخی آمده است که کوفیان با شنیدن این خطبه به گریه افتادند، یعنی لحظاتی فطرت‌شان جوشید.
کسی که زیارت وارث را با توجه بخواند، گویی در باطن، مخاطب این خطبه امام حسین(ع) است و ایشان را تصدیق می‌کند و همین مراوده قلبی باعث تابش انوار امام حسین(ع) به قلبش می‌شود.
اما در باب سوره والفجر؛ روایتی است که وقتی امام حسین(ع) در گودال قتلگاه به شهادت رسید، ناگهان سروشی در عالم پیچید که همه اجزای هستی همنوای با هم این آیه را می‌خواندند: یا ایتهاالنفس المطمئنه ارجعی الی ربک راضیه مرضیه فادخلی فی عبادی و ادخلی فی جنتی. این آهنگ موزون در کربلا پیچید و این یعنی خداوند تمام موجودات هستی را به استقبال امام حسین(ع) فرستاد. هر کس سوره فجر را هر روز بخواند، جزو کسانی به شمار می‌رود که به استقبال امام حسین(ع) شتافته است در لحظه دیدار با خدا.
امام صادق(ع) در فضیلت قرائت سوره والفجر می‌فرمایند: سوره فجر را در نمازهای واجب و مستحب خود قرائت کنید، زیرا این سوره، سوره امام حسین(ع) است. هر کس این سوره را قرائت کند روز قیامت در درجه امام حسین(ع) و همراه ایشان خواهد بود (ثواب الاعمال، ص123).
این دو، یعنی قرائت زیارت وارث و سوره والفجر، ۲ بالی می‌شود که باعث می‌شود اربعین را نه تنها در ظاهر، بلکه در باطن و دل نیز بیابیم.
* استاد دانشگاه