گروه اقتصادی: تجمیع اطلاعات و اخبار داخلی و خارجی حوزه نفت حاکی است هم تولید و هم صادرات نفت کشورمان صعودی بوده و در آستانه بازگشت به پیش از تحریم است. عوامل متعدد مانند پالایشگاه‌های فراسرزمینی و دیپلماسی فعال در این اتفاق تاثیرگذار بوده‌اند.
به گزارش «وطن امروز»، طبق آمارهای رسمی اعلام‌شده از سوی مسؤولان وزارت نفت، تولید نفت کشورمان به بیش از 3 میلیون و 300 هزار بشکه در روز رسیده که از این مقدار یک میلیون و 200 هزار بشکه نیاز داخل را تامین می‌کند و مابقی صادر می‌شود.
به گفته جواد اوجی، وزیر نفت، تولید واقعی نفت خام شهریور امسال به ۳ میلیون و ۴۰۰ هزار بشکه در روز می‌رسد. به این ترتیب می‌توان امیدوار بود تولید نفت کشورمان تا پاییز سال جاری به میزان قبل از تحریم‌های هسته‌ای یعنی ۳ میلیون و ۸۰۰ هزار بشکه در روز نیز برسد.
حالا رویترز در گزارشی ضمن تایید افزایش تولید نفت کشورمان نوشته است ایران در دور زدن تحریم‌ها موفق بوده است.
رویترز به نقل از شرکت‌های مشاورهای و شرکت‌های رهیابی محموله‌های نفتی نوشت: «با وجود تحریم‌های آمریکا، تولید و صادرات نفت ایران در ماه آگوست (مردادماه) افزایش یافته است. به گفته تحلیلگران، به نظر می‌رسد افزایش رقم صادرات نفت ایران در نتیجه موفقیت ایران در دور زدن تحریم‌ها و احتیاط واشنگتن در اجرای این تحریم‌ها بوده است».
این رسانه در ادامه گزارش خود آورده است: «آمریکا تلاش کرده صادرات نفت ایران را از سال 2018 محدود کند؛ زمانی که دونالد ترامپ از توافق هسته‌ای منعقد شده با ایران در سال 2015 خارج شد و تحریم‌های با هدف محدود کردن درآمدهای نفتی ایران را دوباره اعمال کرد اما بر اساس آمارهای (حرکت) نفتکش‌ها، صادرات نفت ایران در دوره جو بایدن، رئیس‌جمهور فعلی افزایش یافته و چین بزرگ‌ترین خریدار نفت ایران است».
رویتر با استناد به آمار ارائه‌شده از سوی شرکت مشاورهای SVB اینترنشنال نوشت: «تولید نفت ایران در ماه آگوست به 3.15 میلیون بشکه در روز یعنی بالاترین رقم از سال 2018، افزایش یافته و صادرات نفت خام و میعانات گازی به نزدیک 2 میلیون بشکه در روز رسیده است».
به نوشته رویترز، ۳ شرکت دیگر رهیابی محموله‌های نفتی نیز برآورد مشابهی داشته‌اند. از طرفی، قیمت بالای نفت یک تهدید سیاسی برای بایدن در انتخابات ریاست‌جمهوری نوامبر 2024 محسوب می‌شود. از این رو عرضه بیشتر در بازارهای جهانی می‌تواند قیمت‌ها را پایین نگه دارد.
* متوقف کردن ایران دشوار است
به گفته تحلیلگران، ایران سال‌های زیادی است با اقداماتی نظیر انتقال کشتی به کشتی یا دستکاری فرستنده‌های GPS به‌گونه‌ای که کشتی‌ها را در موقعیت‌های مختلف دیگر نشان دهد، تحریم‌ها را دور می‌زند و هر روز هم در این تاکتیک‌ها بهتر می‌شود.
بر اساس گزارش‌ها، نفت ایران همچنین به سوی سوریه و ونزوئلا هم می‌رود.
بر اساس آمارهای سازمان کشورهای صادرکننده نفت خام (اوپک)، تولید نفت 3.15 میلیون بشکه در روز ایران، بالاترین رقم از سال 2018 برای این کشور به شمار می‌رود.
پایگاه «تنکرترکرز» که محموله‌های نفتی را برآورد و دنبال می‌کند، تخمین زده است صادرات نفت خام و میعانات گازی ایران به طور متوسط در 27 روز نخست ماه آگوست به 1.92 میلیون بشکه در روز رسیده است که بر اساس آمارهای رویترز، 1.77 میلیون بشکه در روز این رقم به صادرات نفت خام اختصاص دارد. بر اساس آمار، صادرات نفت خام ایران در ماه آگوست، بالاترین رقم در سال جاری میلادی است.
* تزریق انرژی به اقتصاد
برآورد‌های غیررسمی حاکی از آن است که با این ظرفیت صادراتی و با فرض تخفیف روی قیمت نفت ماهانه 3.3 میلیارد دلار درآمد ارزی نصیب کشورمان شود که به احتمال زیاد صرف واردات کالا‌های اساسی و پروژه‌های توسعه می‌شود.
فروش نفت و درآمد ناشی از آن تاثیر قابل توجهی بر رشد اقتصادی داشته است. طبق آمار بانک مرکزی، رشد اقتصادی سال ۱۴۰۰ به 4.4 درصد رسید. در این میان گروه نفت با رشد ۱۰ درصدی بیشترین سهم را در رشد اقتصادی داشته است. با توجه به افزایش صادرات و وصول درآمد آن، کسری بودجه ناشی از عدم فروش نفت نیز جبران شده است.
* آزادی میعانات گازی
فارغ از صادرات نفت، در دولت قبل با توجه به عدم صادرات میعانات گازی با مازاد میعانات مواجه بودیم به طوری که ۸۷ میلیون بشکه ذخیره میعانات گازی در سطح دریا در بیش از ۲۵ کشتی بدون استفاده مانده بود. علاوه بر این تمام ذخایر خشکی نیز پر شده بود و عملا ظرفیت ذخیره‌سازی میعانات گازی وجود نداشت. اوجی در این باره گفته است: «پیشنهاد وزیر سابق به من این بود که ۱۲ کشتی دیگر به ارزش ۲ میلیون دلار خریداری شود تا ظرفیت ذخیره میعانات گازی افزایش یابد. میعانات گازی به طور طبیعی در فرآیند تولید گاز استخراج می‌شود. اگر راهی برای مصرف یا صادرات آن ایجاد نشود به ناچار باید تولید گاز را کاهش داد که این امر در سال ۹۹ اتفاق افتاد و منجر به مشکلاتی در تامین انرژی شد».
اما در دولت سیزدهم مصرف داخلی میعانات گازی بیش از ۱۵۰ هزار بشکه افزایش یافت و در طرف دیگر با صادرات به کشورهای مختلف از جمله ونزوئلا مشکلات ناشی از وجود مازاد آن برطرف شد. هم‌اکنون ایران در ازای فروش میعانات گازی به ونزوئلا، فرآوده‌های نفتی دریافت می‌کند و در بازار کارائیب به فروش می‌رساند. در حال حاضر روزانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار بشکه میعانات گازی تولید می‌شود که حدود ۸۰۰ هزار بشکه آن در داخل استفاده و مابقی به کشورهای دیگر صادر می‌شود.
* تحقق رؤیای پالایشگاه فراسرزمینی
احداث پالایشگاه‌های فراسرزمینی از جمله اقداماتی است که می‌تواند به فروش بیشتر نفت و فرآورده‌های نفتی کمک کند. با سرمایه‌گذاری در پالایشگاه‌های فراسرزمینی در ونزوئلا میزان صادرات نفت و میعانات گازی افزایش دوچندان خواهد یافت.
پالایشگاه ال‌پالیتو یکی از ۲ پالایشگاه ونزوئلا است که ایران بنا دارد از ظرفیت آن استفاده کند. ظرفیت اسمی این پالایشگاه ۱۴۰ هزار بشکه است که بهره‌برداری از آن به صفر رسیده بود اما با صادرات میعانات گازی به این کشور ۱۰۰ هزار بشکه آن فعال شده و بنا به گفته‌های وزیر نفت با انجام تغییراتی در این پالایشگاه ظرفیت آن به ۱۴۰ هزار بشکه خواهد رسید.