رفع آلودگی صوتی امروزه یکی از اولویتهای اصلی مدیریت مدرن شهری محسوب میشود و تمجید استانداردهای الزامآور قانونی و حقوقی برای آن در سطوح منطقهای، ملی و بینالمللی رواج بسیار دارد. برای مثال، استانداردهای اتحادیه اروپایی تهیه نقشههای صوتی را برای مناطق و کاربریهای مختلف شهری و صنعتی کشورهای عضو الزامی میکند و بالطبع این نقشهها فقط برای موجود بودن تهیه و تدوین نمیشوند. نقشههای صوتی گام اول هستند و تعیین میکنند چه مقدار آلودگی صوتی داریم و قرار است از کجا به کجا برسیم تا راهکارهای مقابله با آن شکل بگیرد. ضعفهای اطلاعاتی در جوامع شهری ما در این باره به اندازهای جدی است که کارشناسان تنها حدس میزنند آلودگی صوتی در مناطق مسکونی، تجاری، صنعتی، مسکونی - صنعتی و مسکونی- تجاری تهران بیش از استانداردهای فنی و بینالمللی باشد. این حدس و تخمین که با شدت و ضعف نسبی قرین واقعیت است از تداخل بیقاعده کاربریهای متضاد و متعارفی در تهران و عدم اجرای اقدامات گسترده برای مقابله با انواع آلودگیهای صوتی ناشی میشود. کثرت منابع تولید آلودگی صوتی در شهرها راهکارهای متعددی برای مقابله پیشرو میگذارد که هر کدام بخشی از آلودگیها را از میان میبرند و تنها اجرای آنها در برنامهای جامع و هماهنگ نتیجه مطلوب را حاصل میکند. برخی از این راهکارها مقطعی و مستقیم هستند و برخی دیگر به برنامههای بلندمدت یا غیرمستقیم نظیر نظارت، کنترل، هدایت و فرهنگسازی نیاز دارند.
رضا علیزاده، کارشناس ارشد مدیریت امور شهری براساس تحقیقی که در اینباره انجام داده است، مهمترین روشهای مقابله با آلودگی صوتی شهرها را در 2 دسته شرح میدهد: یک دسته روشهای کاهش آلودگی است که به جلوگیری از انتشار یا دریافت آلودگیهای موجود و اجتنابناپذیر اشاره دارد. ایجاد دیوارههای صوتی در بزرگراهها و معابر، عایقبندی دیوار واحدهای مسکونی و صنعتی، استفاده از مواد جاذب صوت در سازههای شهری و پنجرهها و درهای منازل، استفاده از شیشههای دوجداره در معماری ساختمانها، رعایت فاصله قانونی مکانهای مسکونی از منابع تولید آلودگی صوتی نظیر معابر پرتردد و ایجاد موانع بتونی، شیشهای، طبیعی یا فضای سبز در حاشیه منازل مسکونی یا بزرگراهها بخشی از این روشهای کاهنده هستند. تحقیقات نشان میدهد نصب عایقهای صوتی در بزرگراهها یا ایجاد فضای سبز حجیم در حاشیه معابر یا منازل حداقل 10 دسیبل از میزان آلودگیهای صوتی میکاهد. ایجاد تپههای کوچک سبز در حاشیه بزرگراههای پرتردد نیز که در این حوزه تنها اقدام شایع در معماری شهری ترافیکی ما محسوب میشود، روشی موثر و مطلوب است. وی دسته دیگر روشها را ناظر بر پیشگیری از ایجاد آلودگی صوتی معرفی میکند و درباره آنها میافزاید: تولید وسایل نقلیه استاندارد و کمصدا، اعمال محدودیت در تردد خودروها و موتوسیکلتها، اجباری شدن معاینه فنی وسایل تردد و رعایت استانداردهای فنی در این حوزه، محدودیت سرعت، استفاده از روکشهای ویژه برای آسفالت خیابانها و اتوبانها و همچنین تایرهای کمصدا برای خودروها، ممنوعیت بوق زدن و اصلاح فرهنگ ترافیکی و نظارت بر تردد خودروهای باری در پیشگیری از ایجاد آلودگی صوتی در شهرها موثرند. بی شک این روشها نیز مانند شیوههای قبلی اقدامات گستردهای را شامل میشود که به بسترسازی مناسب در حوزههای فرهنگی، قانونی، حقوقی، قضایی و فنی نیاز دارد. به نظر میرسد آلودگی صوتی معضلی جدی است که بیاعتنایی به آن نهتنها وضعیت را حادتر میکند، بلکه به تحمیل هزینههای مستقیم و جانبی بیشتری منجر میشود که ضرر آن در نهایت به آحاد جامعه بازمیگردد. مقابله با یک معضل اجتماعی هنگامی که ابعاد کوچکتری دارد به مراتب آسانتر و کمهزینهتر از زمانی است که دامنه آسیبهای آن در شؤون جمعی گسترده میشود و همه اعضا را درگیر میکند. ریتم امواج مغزی شهروندان تهرانی تندتر از حد معمول است، تعجب نکنید؛ با وجود انواع گسترده آلودگی صوتی در تهران این ادعایی است که باید صحت آن را در یافتههای علم پزشکی جستوجو کرد. تحقیقات روی امواج مغزی انسان نشان میدهد پس از قرار گرفتن در معرض یک صدای شدید، ریتم امواج مغزی تا 5 دقیقه تندتر نوسان میکند. دکتر مهدی مشهدی، متخصص شنوایی نیز فهرست بلندبالایی از عوارض جسمی و روحی آلودگی صوتی را در اختیار دارد و در اینباره توضیح میدهد: آلودگی صوتی قدرت شنوایی را بهتدریج و بهطور غیرمحسوس کاهش میدهد و ابتدا بخشهایی که وظیفه انتقال اصوات بلند را در گوش به عهده دارند ضعیف میشوند و از میان میروند. قرار گرفتن دائمی در معرض اصوات بلند عارضه زنگ زدن، وزوز و سوت کشیدن گوش را به همراه دارد و از دست دادن قدرت شنوایی بر اثر آلودگی صوتی برخلاف عوارض کهولت بر شنوایی انسانی قابل درمان نیست و حداقل بازگشت به حال عادی غیرممکن است، چون در این عارضه سلولهای حلزونی گوش داخلی تخریب میشوند. سردرد، خستگی، افزایش فشار خون، تحریکپذیری و زودرنجی، ضعف سیستم ایمنی بدن، سوء هاضمه و مشکلات گوارشی، آسیبپذیری در مقابل بیماریهای ویروسی، عفونی و... دیگر عوارض آلودگی صوتی هستند که در شهرهای شلوغ و صنعتی با شدت و ضعف نسبی رخ میدهند.
وی کاهش قدرت یادگیری در کودکان، سقط جنین، کاهش وزن نوزاد در بدو تولد، عصبانیتهای مقطعی، اختلال در مکالمه، بیخوابی، تشدید یا ایجاد بیماریهای روانی، کاهش بازده فکری و جسمی، رنگ پریدگی، کاهش درجه حرارت بدن، انقباضهای عضلانی و عروقی، استرس، بیماریهای قلبی و عصبی، ام.اس و افسردگی را جزو عوارضی معرفی میکند که نقش آلودگی صوتی در بروز آنها اثبات شده است. آلودگیهای صوتی، شنوایی را کاهش میدهد
رنج شنیدن
رفع آلودگی صوتی امروزه یکی از اولویتهای اصلی مدیریت مدرن شهری محسوب میشود و تمجید استانداردهای الزامآور قانونی و حقوقی برای آن در سطوح منطقهای، ملی و بینالمللی رواج بسیار دارد. برای مثال، استانداردهای اتحادیه اروپایی تهیه نقشههای صوتی را برای مناطق و کاربریهای مختلف شهری و صنعتی کشورهای عضو الزامی میکند و بالطبع این نقشهها فقط برای موجود بودن تهیه و تدوین نمیشوند. نقشههای صوتی گام اول هستند و تعیین میکنند چه مقدار آلودگی صوتی داریم و قرار است از کجا به کجا برسیم تا راهکارهای مقابله با آن شکل بگیرد. ضعفهای اطلاعاتی در جوامع شهری ما در این باره به اندازهای جدی است که کارشناسان تنها حدس میزنند آلودگی صوتی در مناطق مسکونی، تجاری، صنعتی، مسکونی - صنعتی و مسکونی- تجاری تهران بیش از استانداردهای فنی و بینالمللی باشد. این حدس و تخمین که با شدت و ضعف نسبی قرین واقعیت است از تداخل بیقاعده کاربریهای متضاد و متعارفی در تهران و عدم اجرای اقدامات گسترده برای مقابله با انواع آلودگیهای صوتی ناشی میشود. کثرت منابع تولید آلودگی صوتی در شهرها راهکارهای متعددی برای مقابله پیشرو میگذارد که هر کدام بخشی از آلودگیها را از میان میبرند و تنها اجرای آنها در برنامهای جامع و هماهنگ نتیجه مطلوب را حاصل میکند. برخی از این راهکارها مقطعی و مستقیم هستند و برخی دیگر به برنامههای بلندمدت یا غیرمستقیم نظیر نظارت، کنترل، هدایت و فرهنگسازی نیاز دارند.
رضا علیزاده، کارشناس ارشد مدیریت امور شهری براساس تحقیقی که در اینباره انجام داده است، مهمترین روشهای مقابله با آلودگی صوتی شهرها را در 2 دسته شرح میدهد: یک دسته روشهای کاهش آلودگی است که به جلوگیری از انتشار یا دریافت آلودگیهای موجود و اجتنابناپذیر اشاره دارد. ایجاد دیوارههای صوتی در بزرگراهها و معابر، عایقبندی دیوار واحدهای مسکونی و صنعتی، استفاده از مواد جاذب صوت در سازههای شهری و پنجرهها و درهای منازل، استفاده از شیشههای دوجداره در معماری ساختمانها، رعایت فاصله قانونی مکانهای مسکونی از منابع تولید آلودگی صوتی نظیر معابر پرتردد و ایجاد موانع بتونی، شیشهای، طبیعی یا فضای سبز در حاشیه منازل مسکونی یا بزرگراهها بخشی از این روشهای کاهنده هستند. تحقیقات نشان میدهد نصب عایقهای صوتی در بزرگراهها یا ایجاد فضای سبز حجیم در حاشیه معابر یا منازل حداقل 10 دسیبل از میزان آلودگیهای صوتی میکاهد. ایجاد تپههای کوچک سبز در حاشیه بزرگراههای پرتردد نیز که در این حوزه تنها اقدام شایع در معماری شهری ترافیکی ما محسوب میشود، روشی موثر و مطلوب است. وی دسته دیگر روشها را ناظر بر پیشگیری از ایجاد آلودگی صوتی معرفی میکند و درباره آنها میافزاید: تولید وسایل نقلیه استاندارد و کمصدا، اعمال محدودیت در تردد خودروها و موتوسیکلتها، اجباری شدن معاینه فنی وسایل تردد و رعایت استانداردهای فنی در این حوزه، محدودیت سرعت، استفاده از روکشهای ویژه برای آسفالت خیابانها و اتوبانها و همچنین تایرهای کمصدا برای خودروها، ممنوعیت بوق زدن و اصلاح فرهنگ ترافیکی و نظارت بر تردد خودروهای باری در پیشگیری از ایجاد آلودگی صوتی در شهرها موثرند. بی شک این روشها نیز مانند شیوههای قبلی اقدامات گستردهای را شامل میشود که به بسترسازی مناسب در حوزههای فرهنگی، قانونی، حقوقی، قضایی و فنی نیاز دارد. به نظر میرسد آلودگی صوتی معضلی جدی است که بیاعتنایی به آن نهتنها وضعیت را حادتر میکند، بلکه به تحمیل هزینههای مستقیم و جانبی بیشتری منجر میشود که ضرر آن در نهایت به آحاد جامعه بازمیگردد. مقابله با یک معضل اجتماعی هنگامی که ابعاد کوچکتری دارد به مراتب آسانتر و کمهزینهتر از زمانی است که دامنه آسیبهای آن در شؤون جمعی گسترده میشود و همه اعضا را درگیر میکند. ریتم امواج مغزی شهروندان تهرانی تندتر از حد معمول است، تعجب نکنید؛ با وجود انواع گسترده آلودگی صوتی در تهران این ادعایی است که باید صحت آن را در یافتههای علم پزشکی جستوجو کرد. تحقیقات روی امواج مغزی انسان نشان میدهد پس از قرار گرفتن در معرض یک صدای شدید، ریتم امواج مغزی تا 5 دقیقه تندتر نوسان میکند. دکتر مهدی مشهدی، متخصص شنوایی نیز فهرست بلندبالایی از عوارض جسمی و روحی آلودگی صوتی را در اختیار دارد و در اینباره توضیح میدهد: آلودگی صوتی قدرت شنوایی را بهتدریج و بهطور غیرمحسوس کاهش میدهد و ابتدا بخشهایی که وظیفه انتقال اصوات بلند را در گوش به عهده دارند ضعیف میشوند و از میان میروند. قرار گرفتن دائمی در معرض اصوات بلند عارضه زنگ زدن، وزوز و سوت کشیدن گوش را به همراه دارد و از دست دادن قدرت شنوایی بر اثر آلودگی صوتی برخلاف عوارض کهولت بر شنوایی انسانی قابل درمان نیست و حداقل بازگشت به حال عادی غیرممکن است، چون در این عارضه سلولهای حلزونی گوش داخلی تخریب میشوند. سردرد، خستگی، افزایش فشار خون، تحریکپذیری و زودرنجی، ضعف سیستم ایمنی بدن، سوء هاضمه و مشکلات گوارشی، آسیبپذیری در مقابل بیماریهای ویروسی، عفونی و... دیگر عوارض آلودگی صوتی هستند که در شهرهای شلوغ و صنعتی با شدت و ضعف نسبی رخ میدهند.
وی کاهش قدرت یادگیری در کودکان، سقط جنین، کاهش وزن نوزاد در بدو تولد، عصبانیتهای مقطعی، اختلال در مکالمه، بیخوابی، تشدید یا ایجاد بیماریهای روانی، کاهش بازده فکری و جسمی، رنگ پریدگی، کاهش درجه حرارت بدن، انقباضهای عضلانی و عروقی، استرس، بیماریهای قلبی و عصبی، ام.اس و افسردگی را جزو عوارضی معرفی میکند که نقش آلودگی صوتی در بروز آنها اثبات شده است. ارسال نظر
پربیننده