سفر اخیر باراک اوباما به شرق آسیا را باید نقطه عطفی در تاریخ مناسبات ایالات متحده با این منطقه دانست؛ دیداری که می‌تواند اختلافات موجود را تا حدی کاسته و بر عمق تعاملات دو طرف بیفزاید. قرار بود که باراک اوباما در این سفر از 4 کشور سنگاپور، کره جنوبی، چین و ژاپن دیدار کند.
در این میان بحران شبه جزیره کره یکی از مهم‌ترین موضوعاتی محسوب می‌شود که اوباما علاقه‌مند بود در جریان سفر خود به این کشورها آن را حل و فصل کند. هرچند به نظر نمی‌رسد که در کوتاه‌مدت رایزنی‌های رئیس‌‌جمهور ایالات متحده بتواند تنش‌هایی را که پس از جنگ کره در منطقه ایجاد شده و بیش از نیم قرن از عمر آن می‌گذرد، از بین ببرد. با وجود این وی تلاش خواهد کرد که به مسأله هسته‌ای کره شمالی و همچنین درگیری نظامی محدود چندی پیش 2 کره در آب‌های دریای زرد بپردازد. در این میان بی‌تردید سفر وی به چین بیش از دیگر کشورها حائز اهمیت خواهد بود. جدا از دیگر موضوعات مشترکی که 2 کشور برای مذاکره دارند، دولت پکن به عنوان دولتی که همواره از سیاست‌های پیونگ یانگ حمایت کرده است و کره شمالی به این کشور اعتماد وافری دارد، می‌تواند در حل بحران شبه‌جزیره کره بسیار مؤثر باشد و بی‌شک باراک اوباما نیز از این کشور درخواست خواهد کرد تا اهتمام بیشتری به حل این موضوع داشته باشد. اوباما در این سفر احتمالا از پکن خواهد خواست که
پیونگ یانگ را به میز مذاکرات 6 جانبه که از چند ماه قبل از آن خارج شده است، بازگرداند.
اما به واقع سفر باراک اوباما به شانگهای و پکن و مذاکره وی با هوجین تائو، رئیس‌‌جمهور چین
نشان دهنده جایگاه مهم این کشور در سیاست خارجی ایالات متحده است بویژه که سفر باراک اوباما به چین 4 روزه است؛ مدت زمان زیادی که کمتر در سفرهای رئیس‌‌جمهور ایالات متحده دیده می‌شود.
از این رو به نظر می‌رسد که آمریکا با توجه به رشد روزافزون قدرت سیاسی و اقتصادی پکن در تلاش است تا حجم تعاملات خود را در همه ابعاد با این کشور گسترش دهد. این در حالی است که اختلافات عمیق سیاسی و اقتصادی نیز در تعاملات موجود میان 2 کشور به چشم می‌خورد. چین و آمریکا در عین اینکه روابط تجاری گسترده‌ای با هم دارند که میزان آن به ۲۶۶میلیارد دلار در سال می‌رسد، اما موضوعاتی که آمریکا ادعا می‌کند، نظیر عدم رعایت حقوق بشر در چین، روابط 2 کشور را با چالش روبه‌رو کرده است. البته مشکلات سیاسی این 2 کشور به همین‌جا ختم نمی‌شود. چین در سیاست‌هایش گرایش آشکاری به سمت مسکو دارد و همواره در جبهه مقابل آمریکا قرار می‌گیرد که این موضع چندان باب طبع مقامات کاخ سفید نیست. این 2 کشور درباره مسأله تایوان و تبت نیز با یکدیگر اختلافاتی بنیادین دارند. در شرایطی که چین تایوان را جزو لاینفک خود می‌داند، ایالات متحده آشکارا از تایوان حمایت کرده و با آنها قراردادهای تسلیحاتی و نظامی به امضا می‌رساند که این موضوع تنش‌های شدیدی را در مناسبات 2 کشور سبب شده است. افزون بر این موضوع تبتی‌ها و رهبر آنها دالایی لاما و نحوه تعامل چین با این گروه نیز از دیگر موضوعات مورد اختلاف میان پکن و واشنگتن محسوب می‌شود که موانع موجود برای گسترش تعاملات و تبادلات سیاسی و اقتصادی میان 2 کشور را قطورتر کرده است. در ابعاد اقتصادی نیز آمریکا اکنون با اعمال سیاست ضد دامپینگ و افزایش تعرفه‌های محصولات چینی از جمله فولاد و لاستیک به کشورش خشم مقام‌های پکن را برانگیخته است.
در این میان ژاپن نیز از دیگر کشورهایی بود که میزبان رئیس‌‌جمهور ایالات متحده در جریان تور آسیایی‌اش بود. ژاپن که در عرصه اقتصادی همکاری‌های بسیاری با آمریکا دارد، در عرصه نظامی نیز با حضور بیش از 40 هزار نظامی آمریکایی در این کشور، از متحدان اصلی ایالات متحده محسوب می‌شود که هم اکنون در جنگ‌های عراق و افغانستان مشارکت دارد. اما اخیرا صداهایی از ژاپن شنیده می‌شود که چندان خوشایند مقامات کاخ سفید نیست و به نظر می‌رسد که تعاملات ژاپن و ایالات متحده با مخاطراتی مواجه شده است. منشأ این مخاطرات را باید در تغییر ساختار سیاسی ژاپن و جایگزینی حزب دموکراتیک به رهبری نخست وزیر «هاتویاما» دانست. مردم ژاپن به واسطه دیدگاه‌های استقلال‌طلبانه حزب دموکرات نسبت به ایالات متحده به این حزب رأی دادند و لیبرال‌ها را پس از نیم قرن از کرسی قدرت به زیر کشیدند و اکنون نیز دموکرات‌ها چاره‌ای جز توجه به دغدغه‌های مردم ندارند. از این رو موضوع خروج نظامیان ژاپنی از افغانستان جدی‌تر از هر زمان دیگری دنبال می‌شود و دولت توکیو از ادامه همکاری با آمریکا در تأمین سوخت نیروهای خارجی در اقیانوس هند امتناع کرده است. در این میان افکار عمومی ژاپن نیز بشدت مخالف ایالات متحده بوده و خواستار برچیده شدن پایگاه‌های نظامی آمریکا بویژه در «اوکیناوا» هستند؛ موضوعی که سبب شد همزمان با سفر اوباما تظاهرات
ضد آمریکایی گسترده‌ای در ژاپن برگزار شود. بی‌تردید با این وضعیت که رئیس‌‌جمهور ایالات متحده در سفر به ژاپن با آن مواجه شده و همچنین مخاطراتی که در چین با آن روبه‌رو است، سفر وی به شرق آسیا چندان گرهی از مشکلات ایالات متحده نخواهد گشود. تحليلي بر بازديد اوباما از آسيا
آمریکا و نگاه به شرق
سفر اخیر باراک اوباما به شرق آسیا را باید نقطه عطفی در تاریخ مناسبات ایالات متحده با این منطقه دانست؛ دیداری که می‌تواند اختلافات موجود را تا حدی کاسته و بر عمق تعاملات دو طرف بیفزاید. قرار بود که باراک اوباما در این سفر از 4 کشور سنگاپور، کره جنوبی، چین و ژاپن دیدار کند.
در این میان بحران شبه جزیره کره یکی از مهم‌ترین موضوعاتی محسوب می‌شود که اوباما علاقه‌مند بود در جریان سفر خود به این کشورها آن را حل و فصل کند. هرچند به نظر نمی‌رسد که در کوتاه‌مدت رایزنی‌های رئیس‌‌جمهور ایالات متحده بتواند تنش‌هایی را که پس از جنگ کره در منطقه ایجاد شده و بیش از نیم قرن از عمر آن می‌گذرد، از بین ببرد. با وجود این وی تلاش خواهد کرد که به مسأله هسته‌ای کره شمالی و همچنین درگیری نظامی محدود چندی پیش 2 کره در آب‌های دریای زرد بپردازد. در این میان بی‌تردید سفر وی به چین بیش از دیگر کشورها حائز اهمیت خواهد بود. جدا از دیگر موضوعات مشترکی که 2 کشور برای مذاکره دارند، دولت پکن به عنوان دولتی که همواره از سیاست‌های پیونگ یانگ حمایت کرده است و کره شمالی به این کشور اعتماد وافری دارد، می‌تواند در حل بحران شبه‌جزیره کره بسیار مؤثر باشد و بی‌شک باراک اوباما نیز از این کشور درخواست خواهد کرد تا اهتمام بیشتری به حل این موضوع داشته باشد. اوباما در این سفر احتمالا از پکن خواهد خواست که
پیونگ یانگ را به میز مذاکرات 6 جانبه که از چند ماه قبل از آن خارج شده است، بازگرداند.
اما به واقع سفر باراک اوباما به شانگهای و پکن و مذاکره وی با هوجین تائو، رئیس‌‌جمهور چین
نشان دهنده جایگاه مهم این کشور در سیاست خارجی ایالات متحده است بویژه که سفر باراک اوباما به چین 4 روزه است؛ مدت زمان زیادی که کمتر در سفرهای رئیس‌‌جمهور ایالات متحده دیده می‌شود.
از این رو به نظر می‌رسد که آمریکا با توجه به رشد روزافزون قدرت سیاسی و اقتصادی پکن در تلاش است تا حجم تعاملات خود را در همه ابعاد با این کشور گسترش دهد. این در حالی است که اختلافات عمیق سیاسی و اقتصادی نیز در تعاملات موجود میان 2 کشور به چشم می‌خورد. چین و آمریکا در عین اینکه روابط تجاری گسترده‌ای با هم دارند که میزان آن به ۲۶۶میلیارد دلار در سال می‌رسد، اما موضوعاتی که آمریکا ادعا می‌کند، نظیر عدم رعایت حقوق بشر در چین، روابط 2 کشور را با چالش روبه‌رو کرده است. البته مشکلات سیاسی این 2 کشور به همین‌جا ختم نمی‌شود. چین در سیاست‌هایش گرایش آشکاری به سمت مسکو دارد و همواره در جبهه مقابل آمریکا قرار می‌گیرد که این موضع چندان باب طبع مقامات کاخ سفید نیست. این 2 کشور درباره مسأله تایوان و تبت نیز با یکدیگر اختلافاتی بنیادین دارند. در شرایطی که چین تایوان را جزو لاینفک خود می‌داند، ایالات متحده آشکارا از تایوان حمایت کرده و با آنها قراردادهای تسلیحاتی و نظامی به امضا می‌رساند که این موضوع تنش‌های شدیدی را در مناسبات 2 کشور سبب شده است. افزون بر این موضوع تبتی‌ها و رهبر آنها دالایی لاما و نحوه تعامل چین با این گروه نیز از دیگر موضوعات مورد اختلاف میان پکن و واشنگتن محسوب می‌شود که موانع موجود برای گسترش تعاملات و تبادلات سیاسی و اقتصادی میان 2 کشور را قطورتر کرده است. در ابعاد اقتصادی نیز آمریکا اکنون با اعمال سیاست ضد دامپینگ و افزایش تعرفه‌های محصولات چینی از جمله فولاد و لاستیک به کشورش خشم مقام‌های پکن را برانگیخته است.
در این میان ژاپن نیز از دیگر کشورهایی بود که میزبان رئیس‌‌جمهور ایالات متحده در جریان تور آسیایی‌اش بود. ژاپن که در عرصه اقتصادی همکاری‌های بسیاری با آمریکا دارد، در عرصه نظامی نیز با حضور بیش از 40 هزار نظامی آمریکایی در این کشور، از متحدان اصلی ایالات متحده محسوب می‌شود که هم اکنون در جنگ‌های عراق و افغانستان مشارکت دارد. اما اخیرا صداهایی از ژاپن شنیده می‌شود که چندان خوشایند مقامات کاخ سفید نیست و به نظر می‌رسد که تعاملات ژاپن و ایالات متحده با مخاطراتی مواجه شده است. منشأ این مخاطرات را باید در تغییر ساختار سیاسی ژاپن و جایگزینی حزب دموکراتیک به رهبری نخست وزیر «هاتویاما» دانست. مردم ژاپن به واسطه دیدگاه‌های استقلال‌طلبانه حزب دموکرات نسبت به ایالات متحده به این حزب رأی دادند و لیبرال‌ها را پس از نیم قرن از کرسی قدرت به زیر کشیدند و اکنون نیز دموکرات‌ها چاره‌ای جز توجه به دغدغه‌های مردم ندارند. از این رو موضوع خروج نظامیان ژاپنی از افغانستان جدی‌تر از هر زمان دیگری دنبال می‌شود و دولت توکیو از ادامه همکاری با آمریکا در تأمین سوخت نیروهای خارجی در اقیانوس هند امتناع کرده است. در این میان افکار عمومی ژاپن نیز بشدت مخالف ایالات متحده بوده و خواستار برچیده شدن پایگاه‌های نظامی آمریکا بویژه در «اوکیناوا» هستند؛ موضوعی که سبب شد همزمان با سفر اوباما تظاهرات
ضد آمریکایی گسترده‌ای در ژاپن برگزار شود. بی‌تردید با این وضعیت که رئیس‌‌جمهور ایالات متحده در سفر به ژاپن با آن مواجه شده و همچنین مخاطراتی که در چین با آن روبه‌رو است، سفر وی به شرق آسیا چندان گرهی از مشکلات ایالات متحده نخواهد گشود. ارسال نظر
پربیننده