گروه سياسي: با توجه به جنجال سیاسی که کشورهای غربی بر سر اعلام خبر ساخت تاسیسات غنی‌سازی فردو به راه انداختند و به دنبال آن بازدید بازرسان آژانس از این مرکز، همه طرف‌ها چشم انتظار تحلیل و ارزیابی نهایی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درباره دومین مرکز غنی‌سازی اورانیوم در ایران بودند که در بیست و یکمین و البته آخرین گزارش محمد البرادعی در سمت مدیر کلی این نهاد نظارتی، انعکاس یافت. در واقع بخش اعظم این گزارش 7 صفحه‌ای که شامل 37 بند بود، به بیان همه موضوعات پیرامون تاسیسات فردو، از زمان ارسال نامه ایران و اعلام خبر ساخت این مرکز گرفته تا نتیجه بازرسی‌های آژانس، اختصاص یافته است، هرچند که آخرین ارزیابی‌های این نهاد درباره تاسیسات نطنز، رآکتور آب سنگین اراک، رآکتور تحقیقاتی تهران و نیروگاه دارخوین نیز همچون گذشته در آن گنجانده شده است. در این گزارش با اشاره به اینکه ایران با ارسال نامه‌ای به مدیرکل از تصمیم خود برای ساخت تاسیسات غنی سازی آزمایشی سوخت تا غنای 5درصد خبر داد، از درخواست آژانس برای دریافت اطلاعات بیشتر در زمینه وضع کنونی ساخت این مرکز، اطلاعات طراحی آن و نیز امکان دسترسی به این تاسیسات سخن به میان آورده و سپس با اشاره به اینکه «ایران دسترسی به همه نواحی تاسیسات را مهیا کرده»، تایید کرده است که با توجه به بازرسی‌های انجام شده «این تاسیسات مطابق با اطلاعات طراحی ارائه شده توسط ایران بود» و همچنین طبق گفته ایران «هیچ ماده هسته‌ای به تاسیسات غنی‌سازی سوخت فردو وارد نشده است»؛ موضوعی که نماینده کشورمان در آژانس از آن به عنوان «اعتراف دلگرم‌کننده» یاد کرده است. علی‌اصغر سلطانیه با اشاره به اینکه مدیرکل آژانس در آخرین گزارش خود بر انطباق «فعالیت‌های هسته‌ای ایران در تاسیسات جدید بر اساس موازین آژانس» تاکید کرده است، گفت: «برخی کشورها به دنبال اعمال فشارهای سیاسی بی‌مورد علیه ایران بودند اما گزارش مدیرکل آژانس همه مسائل را روشن کرد چراکه در این گزارش تاکید شده ایران به بازرسان اجازه بازرسی داده، امکانات لازم را در اختیار آنان قرار داده و همچنین هیچ مواد هسته‌ای در تاسیسات جدید فردو یافت نشده است». با وجود اینکه البرادعی خود در بند 12 این گزارش به نقل بخشی از نامه ایران در اکتبر 2009 پرداخته و آورده است: «در نتیجه افزایش تهدیدات حملات نظامی علیه ایران، جمهوری‌اسلامی ایران تصمیم گرفت مراکز اضطراری برای سازمان‌‌ها و فعالیت‌های مختلف ایجاد کند...»، در بند 14 سوالاتی را درباره هدف از ساخت این تاسیسات مطرح کرده است. به نظر می‌رسد با توجه به همین پرسش بود که سلطانیه در گفت‌وگو با شبکه «العالم» ابتدا گفت: «طبق معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای هیچکس نمی‌تواند از کشوری که عضو آژانس بین‌المللی انرژی اتمی است درباره اهدافش از ساخت تاسیسات جدید پرسش کند چراکه این حق همه کشورهای عضو آژانس است که در چارچوب موازین آن فعالیت کنند». اما در گزارش بار دیگر موضوع مورد اختلاف ایران و آژانس یعنی کد 1/3 آیین‌نامه اجرایی مطرح شده که 2 برداشت متفاوت از آن وجود دارد. در واقع آژانس با استناد به کد 1/3 بازبینی شده بخش عمومی ترتیبات اجرایی مصوب 2003 بر این باور است که «اطلاعات طراحی مقدماتی درباره یک تاسیسات هسته‌ای جدید به محض اینکه تصمیم برای ساخت یا تصویب ساخت آن تاسیسات گرفته شود، باید در اختیار آژانس قرار داده شود».
در حالی ایران خود را ملزم به کد 1/3 آیین‌نامه اجرایی و مفاد جامع پادمان مصوب 1976 می‌داند که بر اساس آن باید 6 ماه یا 180 روز قبل از تزریق گاز به تاسیسات هسته‌ای آژانس را درباره آن مطلع کند. از این رو، آژانس با استناد به همین مورد مدعی شده است که «اعلام تاسیسات جدید ایران سطح اعتماد در نبود دیگر تاسیسات هسته‌ای تحت ساخت را کاهش می‌دهد و سوالاتی درباره اینکه آیا تاسیسات هسته‌ای دیگري در ایران وجود دارد که هنوز به آژانس اعلام نشده است، مطرح می‌کند». هرچند مقامات بلندپایه کشورمان در مقاطع مختلف به توضیح و تشریح این موضوع پرداخته‌اند اما گنجانده شدن این موضوع در گزارش آژانس، نماینده کشورمان در این نهاد بین‌المللی را بر آن داشت که بار دیگر با تکرار موضع ایران پاسخگوی این شبهه‌افکنی باشد. در نتیجه،
علی اصغر سلطانیه در این باره گفت: «پس از اینکه موضوع فنی و تخصصی ایران به شورای امنیت منعکس شد، مجلس شورای اسلامی، دولت را موظف کرد که اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی و کد 1/3 را (که در دولت اصلاحات پذیرفته شده بود) متوقف کند». البته البرادعی در این گزارش تاکید کرده است که فعالیت‌های هسته‌ای ایران در بخش‌های مختلف از جمله اصفهان، اراک و دارخوین تحت پادمان آژانس صورت گرفته و ایران در این موارد همکاری‌های لازم را با آژانس به عمل آورده است. این گزارش همچنین با اشاره به اینکه ایران نسبت به بازرسی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از تاسیسات هسته‌ای نطنز محدودیتی قائل نشده، از 31 بازرسی سرزده از تاسیسات نطنز سخن به میان آورده و همچنین تاکید کرده است که هیچ نشانه‌‌ای از فعالیت‌های مرتبط با بازفرآوری در دست اقدام در رآکتور تحقیقاتی تهران وجود نداشته است. البته آخرین گزارش البرادعی همچون گزارش‌های پیشین شامل 2 بخش است که در بخش نخست به ارائه ارزیابی از بازرسی‌های عادی انجام شده در ایران پرداخته و در بخش دوم به انعکاس خواسته‌های شورای امنیت و شورای حکام از ایران پرداخته است که در واقع فراتر از تعهدات ایران در چارچوب پیمان منع اشاعه هسته‌ای بوده از این رو هیچ الزامی برای ایران ایجاد نمی‌کند که درخواست برای «امضای پروتکل الحاقی» در این قالب می‌گنجد. در حالی که با توجه به توافقنامه میان ایران و آژانس موسوم به مدالیته تهران به سؤالات مربوط به مطالعات ادعایی پاسخ داده است، آژانس بار دیگر خواستار پاسخ ایران به درخواست‌های مکرر آژانس برای دسترسی به افراد، اطلاعات و مکان‌های اعلام شده در اسناد مطالعات ادعایی است تا صحت اظهارات ایران مبنی بر اینکه این اسناد ساختگی و جعلی هستند را بیازماید و همچنین از کشورهای عضو آژانس که اسناد را به آژانس ارائه کرده‌اند، درخواست کرده با تبادل این اطلاعات با ایران موافقت کنند.
البرادعی چاره‌ای جز
گفتن واقعیت‌های فردو نداشت
یک کارشناس مسائل هسته‌ای درباره گزارش البرادعی گفت: با وجود فشارهای غربی‌ها و بویژه آمریکا بر محمد البرادعی مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، وی چاره‌ای جز گفتن واقعیت‌ها درباره تاسیسات فردو نداشت. مهدی محمدی سه‌شنبه در گفت‌وگو با ایرنا گفت: مطالب مطرح شده در گزارش آژانس مطالبی مثبت مبنی بر واقعیت‌های تجربی است و آژانس چاره‌ای جز گزارش آن نداشت. وی با بیان اینکه گزارش البرادعی فاقد هرگونه مطالب قابل توجه علیه ایران است، تصریح کرد: نکات منفی این گزارش نیز پیشاپیش بر مبنای گزارش‌های خود آژانس مخدوش است. محمدی افزود: این گزارش آژانس، به کشورهای غربی برای پیشبرد اهدافشان کمکی نخواهد کرد و شامل واقعیت‌های پرونده هسته‌ای ایران است. وی با بیان اینکه طی 5 سال گذشته تاثیرپذیری البرادعی از فشارهای سیاسی گاهی زیاد و گاهی قابل توجه نبوده، تصریح کرد: در شرایط کنونی البرادعی به دلیل بازدید بازرسان آژانس و مشاهده واقعیت‌ها چاره‌ای جز بیان حقیقت درباره فردو را نداشت. به گفته وی، گزارش مدیر کل آژانس باید مستند به داده‌های بازرسان باشد بنابراین نمی‌توان گفت بیان اینکه اطلاعات ارائه شده توسط ایران واقعیت دارد از سوی آژانس، لطف است زیرا چاره‌ای جز انطباق گزارش مدیرکل با گزارش بازرسان نیست و البرادعی مجبور به این کار بوده است. این کارشناس مسائل هسته‌ای همچنین تصریح کرد: گزارش البرادعی مجموعه تبلیغات منفی مبنی بر اینکه فردو، اهداف نظامی و تولید سلاح اتمی را دنبال می‌کند، باطل کرد. وی یادآور شد: بازرسی بازرسان آژانس از تاسیسات فردو نشان داد که حتی ماده هسته‌ای در فردو وجود ندارد چه رسد به اینکه در این مرکز فعالیت هسته‌ای نظامی انجام شود. محمدی با بیان اینکه گزارش البرادعی نشان دهنده این است که ایران حجم مواد غنی شده خود را افزایش می‌دهد، تصریح کرد: به علاوه، این گزارش بیانگر این است که ایران نه تنها به دنبال تثبیت فناوری هسته‌ای خود است بلکه مهارت‌های غنی‌سازی خود را نیز
افزایش می‌دهد.
البرادعی در گزارش خود جوسازی‌های اخیر علیه تأسیسات فردو را بی‌اساس خواند
آخرين اعتراف
گروه سياسي: با توجه به جنجال سیاسی که کشورهای غربی بر سر اعلام خبر ساخت تاسیسات غنی‌سازی فردو به راه انداختند و به دنبال آن بازدید بازرسان آژانس از این مرکز، همه طرف‌ها چشم انتظار تحلیل و ارزیابی نهایی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درباره دومین مرکز غنی‌سازی اورانیوم در ایران بودند که در بیست و یکمین و البته آخرین گزارش محمد البرادعی در سمت مدیر کلی این نهاد نظارتی، انعکاس یافت. در واقع بخش اعظم این گزارش 7 صفحه‌ای که شامل 37 بند بود، به بیان همه موضوعات پیرامون تاسیسات فردو، از زمان ارسال نامه ایران و اعلام خبر ساخت این مرکز گرفته تا نتیجه بازرسی‌های آژانس، اختصاص یافته است، هرچند که آخرین ارزیابی‌های این نهاد درباره تاسیسات نطنز، رآکتور آب سنگین اراک، رآکتور تحقیقاتی تهران و نیروگاه دارخوین نیز همچون گذشته در آن گنجانده شده است. در این گزارش با اشاره به اینکه ایران با ارسال نامه‌ای به مدیرکل از تصمیم خود برای ساخت تاسیسات غنی سازی آزمایشی سوخت تا غنای 5درصد خبر داد، از درخواست آژانس برای دریافت اطلاعات بیشتر در زمینه وضع کنونی ساخت این مرکز، اطلاعات طراحی آن و نیز امکان دسترسی به این تاسیسات سخن به میان آورده و سپس با اشاره به اینکه «ایران دسترسی به همه نواحی تاسیسات را مهیا کرده»، تایید کرده است که با توجه به بازرسی‌های انجام شده «این تاسیسات مطابق با اطلاعات طراحی ارائه شده توسط ایران بود» و همچنین طبق گفته ایران «هیچ ماده هسته‌ای به تاسیسات غنی‌سازی سوخت فردو وارد نشده است»؛ موضوعی که نماینده کشورمان در آژانس از آن به عنوان «اعتراف دلگرم‌کننده» یاد کرده است. علی‌اصغر سلطانیه با اشاره به اینکه مدیرکل آژانس در آخرین گزارش خود بر انطباق «فعالیت‌های هسته‌ای ایران در تاسیسات جدید بر اساس موازین آژانس» تاکید کرده است، گفت: «برخی کشورها به دنبال اعمال فشارهای سیاسی بی‌مورد علیه ایران بودند اما گزارش مدیرکل آژانس همه مسائل را روشن کرد چراکه در این گزارش تاکید شده ایران به بازرسان اجازه بازرسی داده، امکانات لازم را در اختیار آنان قرار داده و همچنین هیچ مواد هسته‌ای در تاسیسات جدید فردو یافت نشده است». با وجود اینکه البرادعی خود در بند 12 این گزارش به نقل بخشی از نامه ایران در اکتبر 2009 پرداخته و آورده است: «در نتیجه افزایش تهدیدات حملات نظامی علیه ایران، جمهوری‌اسلامی ایران تصمیم گرفت مراکز اضطراری برای سازمان‌‌ها و فعالیت‌های مختلف ایجاد کند...»، در بند 14 سوالاتی را درباره هدف از ساخت این تاسیسات مطرح کرده است. به نظر می‌رسد با توجه به همین پرسش بود که سلطانیه در گفت‌وگو با شبکه «العالم» ابتدا گفت: «طبق معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای هیچکس نمی‌تواند از کشوری که عضو آژانس بین‌المللی انرژی اتمی است درباره اهدافش از ساخت تاسیسات جدید پرسش کند چراکه این حق همه کشورهای عضو آژانس است که در چارچوب موازین آن فعالیت کنند». اما در گزارش بار دیگر موضوع مورد اختلاف ایران و آژانس یعنی کد 1/3 آیین‌نامه اجرایی مطرح شده که 2 برداشت متفاوت از آن وجود دارد. در واقع آژانس با استناد به کد 1/3 بازبینی شده بخش عمومی ترتیبات اجرایی مصوب 2003 بر این باور است که «اطلاعات طراحی مقدماتی درباره یک تاسیسات هسته‌ای جدید به محض اینکه تصمیم برای ساخت یا تصویب ساخت آن تاسیسات گرفته شود، باید در اختیار آژانس قرار داده شود».
در حالی ایران خود را ملزم به کد 1/3 آیین‌نامه اجرایی و مفاد جامع پادمان مصوب 1976 می‌داند که بر اساس آن باید 6 ماه یا 180 روز قبل از تزریق گاز به تاسیسات هسته‌ای آژانس را درباره آن مطلع کند. از این رو، آژانس با استناد به همین مورد مدعی شده است که «اعلام تاسیسات جدید ایران سطح اعتماد در نبود دیگر تاسیسات هسته‌ای تحت ساخت را کاهش می‌دهد و سوالاتی درباره اینکه آیا تاسیسات هسته‌ای دیگري در ایران وجود دارد که هنوز به آژانس اعلام نشده است، مطرح می‌کند». هرچند مقامات بلندپایه کشورمان در مقاطع مختلف به توضیح و تشریح این موضوع پرداخته‌اند اما گنجانده شدن این موضوع در گزارش آژانس، نماینده کشورمان در این نهاد بین‌المللی را بر آن داشت که بار دیگر با تکرار موضع ایران پاسخگوی این شبهه‌افکنی باشد. در نتیجه،
علی اصغر سلطانیه در این باره گفت: «پس از اینکه موضوع فنی و تخصصی ایران به شورای امنیت منعکس شد، مجلس شورای اسلامی، دولت را موظف کرد که اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی و کد 1/3 را (که در دولت اصلاحات پذیرفته شده بود) متوقف کند». البته البرادعی در این گزارش تاکید کرده است که فعالیت‌های هسته‌ای ایران در بخش‌های مختلف از جمله اصفهان، اراک و دارخوین تحت پادمان آژانس صورت گرفته و ایران در این موارد همکاری‌های لازم را با آژانس به عمل آورده است. این گزارش همچنین با اشاره به اینکه ایران نسبت به بازرسی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از تاسیسات هسته‌ای نطنز محدودیتی قائل نشده، از 31 بازرسی سرزده از تاسیسات نطنز سخن به میان آورده و همچنین تاکید کرده است که هیچ نشانه‌‌ای از فعالیت‌های مرتبط با بازفرآوری در دست اقدام در رآکتور تحقیقاتی تهران وجود نداشته است. البته آخرین گزارش البرادعی همچون گزارش‌های پیشین شامل 2 بخش است که در بخش نخست به ارائه ارزیابی از بازرسی‌های عادی انجام شده در ایران پرداخته و در بخش دوم به انعکاس خواسته‌های شورای امنیت و شورای حکام از ایران پرداخته است که در واقع فراتر از تعهدات ایران در چارچوب پیمان منع اشاعه هسته‌ای بوده از این رو هیچ الزامی برای ایران ایجاد نمی‌کند که درخواست برای «امضای پروتکل الحاقی» در این قالب می‌گنجد. در حالی که با توجه به توافقنامه میان ایران و آژانس موسوم به مدالیته تهران به سؤالات مربوط به مطالعات ادعایی پاسخ داده است، آژانس بار دیگر خواستار پاسخ ایران به درخواست‌های مکرر آژانس برای دسترسی به افراد، اطلاعات و مکان‌های اعلام شده در اسناد مطالعات ادعایی است تا صحت اظهارات ایران مبنی بر اینکه این اسناد ساختگی و جعلی هستند را بیازماید و همچنین از کشورهای عضو آژانس که اسناد را به آژانس ارائه کرده‌اند، درخواست کرده با تبادل این اطلاعات با ایران موافقت کنند.
البرادعی چاره‌ای جز
گفتن واقعیت‌های فردو نداشت
یک کارشناس مسائل هسته‌ای درباره گزارش البرادعی گفت: با وجود فشارهای غربی‌ها و بویژه آمریکا بر محمد البرادعی مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، وی چاره‌ای جز گفتن واقعیت‌ها درباره تاسیسات فردو نداشت. مهدی محمدی سه‌شنبه در گفت‌وگو با ایرنا گفت: مطالب مطرح شده در گزارش آژانس مطالبی مثبت مبنی بر واقعیت‌های تجربی است و آژانس چاره‌ای جز گزارش آن نداشت. وی با بیان اینکه گزارش البرادعی فاقد هرگونه مطالب قابل توجه علیه ایران است، تصریح کرد: نکات منفی این گزارش نیز پیشاپیش بر مبنای گزارش‌های خود آژانس مخدوش است. محمدی افزود: این گزارش آژانس، به کشورهای غربی برای پیشبرد اهدافشان کمکی نخواهد کرد و شامل واقعیت‌های پرونده هسته‌ای ایران است. وی با بیان اینکه طی 5 سال گذشته تاثیرپذیری البرادعی از فشارهای سیاسی گاهی زیاد و گاهی قابل توجه نبوده، تصریح کرد: در شرایط کنونی البرادعی به دلیل بازدید بازرسان آژانس و مشاهده واقعیت‌ها چاره‌ای جز بیان حقیقت درباره فردو را نداشت. به گفته وی، گزارش مدیر کل آژانس باید مستند به داده‌های بازرسان باشد بنابراین نمی‌توان گفت بیان اینکه اطلاعات ارائه شده توسط ایران واقعیت دارد از سوی آژانس، لطف است زیرا چاره‌ای جز انطباق گزارش مدیرکل با گزارش بازرسان نیست و البرادعی مجبور به این کار بوده است. این کارشناس مسائل هسته‌ای همچنین تصریح کرد: گزارش البرادعی مجموعه تبلیغات منفی مبنی بر اینکه فردو، اهداف نظامی و تولید سلاح اتمی را دنبال می‌کند، باطل کرد. وی یادآور شد: بازرسی بازرسان آژانس از تاسیسات فردو نشان داد که حتی ماده هسته‌ای در فردو وجود ندارد چه رسد به اینکه در این مرکز فعالیت هسته‌ای نظامی انجام شود. محمدی با بیان اینکه گزارش البرادعی نشان دهنده این است که ایران حجم مواد غنی شده خود را افزایش می‌دهد، تصریح کرد: به علاوه، این گزارش بیانگر این است که ایران نه تنها به دنبال تثبیت فناوری هسته‌ای خود است بلکه مهارت‌های غنی‌سازی خود را نیز
افزایش می‌دهد.
ارسال نظر
پربیننده