رها داوودی: «معرکه» با نام اصلی «چپق شکسته» عنوان چهارمین رمانی است که از لویی فردینان سلین توسط سمیه نوروزی به فارسی ترجمه شده است؛ داستان کوتاهی که در یک شب بارانی و در یک پادگان سواره نظام و وسط بوی اسب و اصطبل و کثافت و فحش‌ها و فریادها آغاز می‌شود و در سپیده دم به پایان می‌رسد. این داستان نخستین‌بار در سال 1949، یعنی زمان تبعید سلین منتشر و 3 سال بعد، پس از افزوده شدن قسمت‌های جدیدی به انتهای رمان، تجدید چاپ شد. درباره نام رمان، مترجم در مقدمه اینطور توضیح داده است:«عنوان رمان casse-pipe همزمان چند معنی را با خود یدک می‌کشد. معنی تحت اللفظی این عنوان، چپق شکسته است، در زبان فرانسه برای تازه درگذشته به اصطلاح می‌گویند چپقش شکست. سربازانی که به جنگ اعزام می‌شدند نیز بین خودشان می‌گفتند که به چپق‌شکنی می‌روند. در فرهنگ لغت هم این عبارت به معنای جنگ آمده است، اما جالب آنکه در رمان، جنگی اتفاق نمی‌افتد. پس اسم این رمان چیست؟ معرکه بهترین نامی بود که می‌شد بر این اثر گذاشت چراکه هم فضا فضای جنگ است، هم سربازانی که می‌خواهند به چپق‌شکنی بروند، اعضای اصلی این رمان هستند و هم اتفاق‌ها و حوادث اثر به این نام نزدیک‌تر است. بسیاری از منتقدان، قهرمان این رمان را همان پسرک بدشانس رمان «مرگ قسطی» می‌دانند که در آنجا گفته بود می‌خواهد راهی ارتش شود و حالا در معرکه سلین او را از یک شب تا صبح در سربازخانه به تصویر کشیده است. ماجرای رمان، داستان نخستین شب اقامت سربازی در پادگان است که به خاطر اجرای اوامر 2 درجه‌دار که مدام فحش بار او می‌کنند، مجبور است به همراه 10 مرد دیگر بارها دور حیاط بزرگ دلگیری که سنگ فرش درست و حسابی‌ای ندارد، زیر باد و باران بدود و چون یکی از سربازان اسم شب را فراموش کرده، هیچ کس نمی‌تواند پست را از سرباز قبلی تحویل بگیرد و سربازها از ترس توبیخ در اصطبل وسط اسب‌ها پنهان شده و شب را در آنجا سپری می‌کنند. «معرکه» ساده‌ترین کار سلین است که در آن از عنصر گفت‌وگو بیش از عناصر دیگر استفاده شده است. زبان سلین در این رمان همانند دیگر آثارش محاوره‌ای و تلخ است و اصلاً بر اساس همین نوع گفت‌وگوهاست که مخاطب با فضای سربازخانه آشنا می‌شود و شخصیت افراد سربازخانه را درمی‌یابد. علاقه سلین به زبان آرگو که زبان مردمان حاشیه اجتماع به شمار می‌رود، موجب شده از آن به عنوان چاشنی اثرش استفاده کند. وی معتقد است، آرگو زبان نفرت است و ساخته شده تا حس واقعی فلاکت و بدبختی را نشان دهد. سلین در این رمان به شکلی غیرمستقیم و با ارائه تصویری از فرماندهان بی‌منطق که هیچ توجهی به از دست رفتن هویتشان ندارند، جنگ را اتفاقی مسخره و بیهوده معرفی می‌کند که بارها در آثارش به گونه‌ای بر آن تاکید ورزیده بود.
*اشاره به بیت معروف حافظ:
جهان و کار جهان جمله هیچ در هیچ است
هزار بار من این نکته کرده‌ام تحقیق «معرکه» آخرین رمان منتشر شده در ایران
هیچ در هیچ*
رها داوودی: «معرکه» با نام اصلی «چپق شکسته» عنوان چهارمین رمانی است که از لویی فردینان سلین توسط سمیه نوروزی به فارسی ترجمه شده است؛ داستان کوتاهی که در یک شب بارانی و در یک پادگان سواره نظام و وسط بوی اسب و اصطبل و کثافت و فحش‌ها و فریادها آغاز می‌شود و در سپیده دم به پایان می‌رسد. این داستان نخستین‌بار در سال 1949، یعنی زمان تبعید سلین منتشر و 3 سال بعد، پس از افزوده شدن قسمت‌های جدیدی به انتهای رمان، تجدید چاپ شد. درباره نام رمان، مترجم در مقدمه اینطور توضیح داده است:«عنوان رمان casse-pipe همزمان چند معنی را با خود یدک می‌کشد. معنی تحت اللفظی این عنوان، چپق شکسته است، در زبان فرانسه برای تازه درگذشته به اصطلاح می‌گویند چپقش شکست. سربازانی که به جنگ اعزام می‌شدند نیز بین خودشان می‌گفتند که به چپق‌شکنی می‌روند. در فرهنگ لغت هم این عبارت به معنای جنگ آمده است، اما جالب آنکه در رمان، جنگی اتفاق نمی‌افتد. پس اسم این رمان چیست؟ معرکه بهترین نامی بود که می‌شد بر این اثر گذاشت چراکه هم فضا فضای جنگ است، هم سربازانی که می‌خواهند به چپق‌شکنی بروند، اعضای اصلی این رمان هستند و هم اتفاق‌ها و حوادث اثر به این نام نزدیک‌تر است. بسیاری از منتقدان، قهرمان این رمان را همان پسرک بدشانس رمان «مرگ قسطی» می‌دانند که در آنجا گفته بود می‌خواهد راهی ارتش شود و حالا در معرکه سلین او را از یک شب تا صبح در سربازخانه به تصویر کشیده است. ماجرای رمان، داستان نخستین شب اقامت سربازی در پادگان است که به خاطر اجرای اوامر 2 درجه‌دار که مدام فحش بار او می‌کنند، مجبور است به همراه 10 مرد دیگر بارها دور حیاط بزرگ دلگیری که سنگ فرش درست و حسابی‌ای ندارد، زیر باد و باران بدود و چون یکی از سربازان اسم شب را فراموش کرده، هیچ کس نمی‌تواند پست را از سرباز قبلی تحویل بگیرد و سربازها از ترس توبیخ در اصطبل وسط اسب‌ها پنهان شده و شب را در آنجا سپری می‌کنند. «معرکه» ساده‌ترین کار سلین است که در آن از عنصر گفت‌وگو بیش از عناصر دیگر استفاده شده است. زبان سلین در این رمان همانند دیگر آثارش محاوره‌ای و تلخ است و اصلاً بر اساس همین نوع گفت‌وگوهاست که مخاطب با فضای سربازخانه آشنا می‌شود و شخصیت افراد سربازخانه را درمی‌یابد. علاقه سلین به زبان آرگو که زبان مردمان حاشیه اجتماع به شمار می‌رود، موجب شده از آن به عنوان چاشنی اثرش استفاده کند. وی معتقد است، آرگو زبان نفرت است و ساخته شده تا حس واقعی فلاکت و بدبختی را نشان دهد. سلین در این رمان به شکلی غیرمستقیم و با ارائه تصویری از فرماندهان بی‌منطق که هیچ توجهی به از دست رفتن هویتشان ندارند، جنگ را اتفاقی مسخره و بیهوده معرفی می‌کند که بارها در آثارش به گونه‌ای بر آن تاکید ورزیده بود.
*اشاره به بیت معروف حافظ:
جهان و کار جهان جمله هیچ در هیچ است
هزار بار من این نکته کرده‌ام تحقیق ارسال نظر
پربیننده