عبدالله امیدی
مراسم تحلیف حامد کرزای رئیس‌جمهور افغانستان بالاخره برگزار شد تا وی برای یک دوره 5 ساله دیگر سکان هدایت کشور بحران‌خیز افغانستان را به دست گیرد. با این حال کمتر تحلیلگری چشم‌انداز مناسبی برای دور دوم ریاست‌جمهوری وی قائل است و همه متفقا بر این باورند که وی 5 سال بسیار دشوار را در پیش خواهد داشت. بی‌تردید یکی از مشکلات و مخاطرات مهم حامد کرزای، بحران مشروعیتی است که وی در خارج و داخل کشور با آن دست و پنجه نرم می‌کند. حامد کرزای در انتخاباتی پرحاشیه که حرف و حدیث‌های بسیاری را به دنبال داشت و تقلب در آن اثبات شد به پیروزی دست یافت و در حال حاضر رقیب وی دکتر عبدالله عبدالله و همچنین حامیانش وی را مشروع و رئیس‌جمهور قانونی افغانستان نمی‌دانند. هرچند حامد کرزای در مراسم تحلیف خود از آنها درخواست کرد که با دولت همکاری داشته باشند اما بعید به نظر می‌رسد که این طیف حاضر به همکاری با دولت حامد کرزای باشد و احتمالا ترجیح خواهد داد به عنوان اپوزیسیونی قدرتمند، دولت کرزای را به چالش بکشد.
فساد فراگیر در سیستم‌های اداری و دولتی افغانستان نیز از دیگر مشکلات و موانعی است که بر سر راه حامد کرزای وجود دارد. در حال حاضر افغانستان پس از سومالی حائز رتبه دوم فاسدترین کشورهای دنیاست و فساد دولتی و پرداخت رشوه در همه ادارات دولتی و غیردولتی این کشور اپیدمی شده است. هرچند حامد کرزای قول داده با فساد موجود مقابله کند اما به نظر نمی‌رسد عمل به این وعده کار آسانی باشد. به باور تحلیلگران، حامد کرزای باید مبارزه با فساد را از سطوح بالا آغاز کند و با شناسایی و برخورد قاطع با مفسدان دانه‌درشت در سطوح بالای مملکتی این اقدام را به قسمت‌های پایین‌تر نیز تسری دهد. به نظر می‌رسد در صورتی که مبارزه با فساد از طبقه‌های پایین آغاز شود فایده چندانی بر آن مترتب نبوده و عملا این کار ابتر خواهد ماند. با این حال با توجه به اینکه جایگاه کرزای بسیار شکننده است، بسیاری معتقدند که او حاضر نخواهد شد به مبارزه با مفسدانی بپردازد که در دستگاه خود وی پرورش یافته و به سمت‌های بالای دولتی دست یافته‌اند. این در حالی است که حامد کرزای با فشارهای بین‌المللی نیز برای مبارزه با فساد حاکم بر افغانستان مواجه است.
ناکامی دولت کرزای در مقابله جدی با فساد مالی- اداری طی 5 سال اول دوران ریاست‌جمهوری‌اش موجب تیره شدن وجهه دولت وی شد و انتقادهای گسترده‌ای را به همراه داشت. با وجود این فشارها کاستن از میزان فساد در کشوری که 30 سال متوالی شاهد جنگ و فاقد نهادهای بروکراتیک بوده بسیار سخت است.
اما مشکل دیگر کرزای نیز مقابله با شبه‌نظامیان است، هرچند حامد کرزای در جریان مراسم تحلیف خود نیز با طالبان از در دوستی درآمد و از آنها درخواست کرد در دولت حضور یابند و با وی همکاری کنند اما هیچ پاسخ امیدوار کننده‌ای از رهبران این گروه نشنید. طالبان حتی تهدید کرده‌اند که حملات خود را در افغانستان تشدید خواهند کرد و اعلام کرده‌اند تا خروج کامل نیروهای خارجی از افغانستان حاضر به مذاکره با دولت مرکزی نیستند. این در حالی است که نه‌تنها خبری از خروج 160هزار نیروی خارجی مستقر در افغانستان نیست، بلکه به نظر می‌رسد که ظرف ماه‌های آینده و با دستور باراک اوباما، رئیس‌جمهور ایالات متحده، تعداد این افراد به نحو قابل ملاحظه‌ای افزایش یابد. بی‌شک وجود ناامنی گسترده، تشدید نارضایتی‌ها را از عملکرد حامد کرزای به دنبال خواهد داشت و وی باید در این مدت بکوشد تا حد امکان امنیت را به افغانستان بازگرداند. با این وجود ایجاد امنیت در کشوری که دوسوم خاک آن را شبه‌نظامیان در اختیار دارند چندان در دسترس به نظر نمی‌رسد بویژه که گرایش مردم به سمت طالبان کماکان روندی رو به رشد دارد. به باور تحلیلگران برای نابودی طالبان باید بسترهای فرهنگی در افغانستان ترمیم و بیش از آنکه در عرصه نظامی هزینه شود باید در حوزه‌های فرهنگی هزینه شود تا با تبیین نگاه‌های درست مردم از طالبان فاصله گیرند. افزون بر این، بیکاری و فقر 2 عامل مهم دیگر است که همواره به عنوان عومل مهم رشد طالبان مطرح بوده است چرا که جوانان بیکار برای امرار معاش چاره‌ای جز خدمت زیر پرچم طالبان ندارند.
افزون بر این، مبارزه با مواد مخدر نیز از دیگر مخاطرات پیش‌روی رئیس‌جمهور افغانستان است. پس از اشغال افغانستان توسط ایالات متحده و همپیمانان غربی‌اش تولید مواد مخدر روند صعودی قابل ملاحظه‌ای داشته و نارضایتی جامعه بین‌الملل بویژه همسایگان افغانستان را سبب شده است بویژه که تولید و قاچاق مواد مخدر نیز منبع اصلی درآمد طالبان است که با از بین رفتن آنها شریان حیاتی طالبان قطع می‌شود. از این رو کرزای چاره‌ای جز مبارزه با کشت خشخاش ندارد و برای رسیدن به این هدف نیز باید با برنامه‌ریزی دقیق برای کشاورزانی که به کشت خشخاش اشتغال دارند منبع درآمد جایگزینی ایجاد کند. نگاهی به مخاطرات پیش‌روی دولت کرزای
بحران افغانستان راه حل نظامی ندارد
عبدالله امیدی
مراسم تحلیف حامد کرزای رئیس‌جمهور افغانستان بالاخره برگزار شد تا وی برای یک دوره 5 ساله دیگر سکان هدایت کشور بحران‌خیز افغانستان را به دست گیرد. با این حال کمتر تحلیلگری چشم‌انداز مناسبی برای دور دوم ریاست‌جمهوری وی قائل است و همه متفقا بر این باورند که وی 5 سال بسیار دشوار را در پیش خواهد داشت. بی‌تردید یکی از مشکلات و مخاطرات مهم حامد کرزای، بحران مشروعیتی است که وی در خارج و داخل کشور با آن دست و پنجه نرم می‌کند. حامد کرزای در انتخاباتی پرحاشیه که حرف و حدیث‌های بسیاری را به دنبال داشت و تقلب در آن اثبات شد به پیروزی دست یافت و در حال حاضر رقیب وی دکتر عبدالله عبدالله و همچنین حامیانش وی را مشروع و رئیس‌جمهور قانونی افغانستان نمی‌دانند. هرچند حامد کرزای در مراسم تحلیف خود از آنها درخواست کرد که با دولت همکاری داشته باشند اما بعید به نظر می‌رسد که این طیف حاضر به همکاری با دولت حامد کرزای باشد و احتمالا ترجیح خواهد داد به عنوان اپوزیسیونی قدرتمند، دولت کرزای را به چالش بکشد.
فساد فراگیر در سیستم‌های اداری و دولتی افغانستان نیز از دیگر مشکلات و موانعی است که بر سر راه حامد کرزای وجود دارد. در حال حاضر افغانستان پس از سومالی حائز رتبه دوم فاسدترین کشورهای دنیاست و فساد دولتی و پرداخت رشوه در همه ادارات دولتی و غیردولتی این کشور اپیدمی شده است. هرچند حامد کرزای قول داده با فساد موجود مقابله کند اما به نظر نمی‌رسد عمل به این وعده کار آسانی باشد. به باور تحلیلگران، حامد کرزای باید مبارزه با فساد را از سطوح بالا آغاز کند و با شناسایی و برخورد قاطع با مفسدان دانه‌درشت در سطوح بالای مملکتی این اقدام را به قسمت‌های پایین‌تر نیز تسری دهد. به نظر می‌رسد در صورتی که مبارزه با فساد از طبقه‌های پایین آغاز شود فایده چندانی بر آن مترتب نبوده و عملا این کار ابتر خواهد ماند. با این حال با توجه به اینکه جایگاه کرزای بسیار شکننده است، بسیاری معتقدند که او حاضر نخواهد شد به مبارزه با مفسدانی بپردازد که در دستگاه خود وی پرورش یافته و به سمت‌های بالای دولتی دست یافته‌اند. این در حالی است که حامد کرزای با فشارهای بین‌المللی نیز برای مبارزه با فساد حاکم بر افغانستان مواجه است.
ناکامی دولت کرزای در مقابله جدی با فساد مالی- اداری طی 5 سال اول دوران ریاست‌جمهوری‌اش موجب تیره شدن وجهه دولت وی شد و انتقادهای گسترده‌ای را به همراه داشت. با وجود این فشارها کاستن از میزان فساد در کشوری که 30 سال متوالی شاهد جنگ و فاقد نهادهای بروکراتیک بوده بسیار سخت است.
اما مشکل دیگر کرزای نیز مقابله با شبه‌نظامیان است، هرچند حامد کرزای در جریان مراسم تحلیف خود نیز با طالبان از در دوستی درآمد و از آنها درخواست کرد در دولت حضور یابند و با وی همکاری کنند اما هیچ پاسخ امیدوار کننده‌ای از رهبران این گروه نشنید. طالبان حتی تهدید کرده‌اند که حملات خود را در افغانستان تشدید خواهند کرد و اعلام کرده‌اند تا خروج کامل نیروهای خارجی از افغانستان حاضر به مذاکره با دولت مرکزی نیستند. این در حالی است که نه‌تنها خبری از خروج 160هزار نیروی خارجی مستقر در افغانستان نیست، بلکه به نظر می‌رسد که ظرف ماه‌های آینده و با دستور باراک اوباما، رئیس‌جمهور ایالات متحده، تعداد این افراد به نحو قابل ملاحظه‌ای افزایش یابد. بی‌شک وجود ناامنی گسترده، تشدید نارضایتی‌ها را از عملکرد حامد کرزای به دنبال خواهد داشت و وی باید در این مدت بکوشد تا حد امکان امنیت را به افغانستان بازگرداند. با این وجود ایجاد امنیت در کشوری که دوسوم خاک آن را شبه‌نظامیان در اختیار دارند چندان در دسترس به نظر نمی‌رسد بویژه که گرایش مردم به سمت طالبان کماکان روندی رو به رشد دارد. به باور تحلیلگران برای نابودی طالبان باید بسترهای فرهنگی در افغانستان ترمیم و بیش از آنکه در عرصه نظامی هزینه شود باید در حوزه‌های فرهنگی هزینه شود تا با تبیین نگاه‌های درست مردم از طالبان فاصله گیرند. افزون بر این، بیکاری و فقر 2 عامل مهم دیگر است که همواره به عنوان عومل مهم رشد طالبان مطرح بوده است چرا که جوانان بیکار برای امرار معاش چاره‌ای جز خدمت زیر پرچم طالبان ندارند.
افزون بر این، مبارزه با مواد مخدر نیز از دیگر مخاطرات پیش‌روی رئیس‌جمهور افغانستان است. پس از اشغال افغانستان توسط ایالات متحده و همپیمانان غربی‌اش تولید مواد مخدر روند صعودی قابل ملاحظه‌ای داشته و نارضایتی جامعه بین‌الملل بویژه همسایگان افغانستان را سبب شده است بویژه که تولید و قاچاق مواد مخدر نیز منبع اصلی درآمد طالبان است که با از بین رفتن آنها شریان حیاتی طالبان قطع می‌شود. از این رو کرزای چاره‌ای جز مبارزه با کشت خشخاش ندارد و برای رسیدن به این هدف نیز باید با برنامه‌ریزی دقیق برای کشاورزانی که به کشت خشخاش اشتغال دارند منبع درآمد جایگزینی ایجاد کند. ارسال نظر
پربیننده