
گروه فرهنگ و هنر: در حالی ۳ ماه دیگر تا برپایی نودوششمین دوره اهدای اسکار زمان باقی است که این آکادمی فهرست 88 فیلم واجد شرایط در بخش فیلمهای خارجی را اعلام کرد. در این بین فیلم «نگهبان شب» به کارگردانی رضا میرکریمی که اواخر شهریور از سوی کمیته انتخاب به عنوان نماینده ایران به آکادمی معرفی شده بود نیز حضور دارد. صدالبته عبور از پنجره شرایط اسکار چندان کار سختی نیست و آنچه بسیار مهم است قرار گرفتن در بین 15 فیلم اولیه از 88 فیلم واجد شرایط است که ابتدای دی با رای اعضای آکادمی انتخاب خواهند شد و سپس با انتخاب نهایی فیلمها در بیستم اسفند، نودوششمین دوره آن برگزار و اسکارها اهدا خواهند شد.
نکته مهم اینکه با توجه به آنچه در موضوع اسکار مشخص است، حضور «نگهبان شب» در فهرست نهایی و حتی اولیه نیز بسیار محتمل خواهد بود و این عدم حضور بیش از آنکه به مسائل محتوایی و فنی مربوط باشد به مواردی چون سیاسی و حتی لابی کمپانیهای پخشکننده مربوط خواهد بود. چنانکه سالها پیش به صراحت بهمن فرمانآرا در گفتوگو با یکی از رسانههای اصلاح طلب نیز از وجود لابی مالی در بخش فیلمهای خارجی اسکار سخن گفته بود. بخش فیلمهای خارجی اسکار بیش از آنکه یک بخش فنی باشد، بخشی برای کسب منافع مالی از سوی کمپانیهای آمریکایی است. این نکته نباید فراموش شود که برای حضور در اسکار و حتی دریافت این جایزه معتبر سینمایی هر فیلم خارجی نیازمند بستن قرارداد با یک کمپانی پخشکننده آمریکایی است و هر فیلمی که کمپانی معتبرتری را برای پخش انتخاب کند، شانس بیشتری برای دریافت اسکار دارد و از همین رو بسیاری از فیلمهایی که در فهرست اولیه از سوی آکادمی اعلام میشوند تلاش میکنند از هر راهی ولو پرداختهای کلان با کمپانیهای مطرح قرارداد ببندند؛ سیستمی که عملا و اساسا باید عکس آن رخ دهد و کمپانیها برای پخش به فیلمها رجوع کنند. بدون تردید آکادمی اسکار با این روش نهتنها هدیه بزرگی را به کمپانیهای آمریکایی داده است، بلکه برتری و جایگاه بسیار بالایی را برای شرکتهای پخشکننده آمریکایی در مقابل فیلمهای خارجی متقاضی حاضر در اسکار ایجاد کرده است ولو آنکه پیشتر نیز رئیس اسبق سازمان سینمایی کشور از پرداخت پول برای دریافت اسکار از این روش سخن گفته بود.
اما فارغ از اینکه فیلم «نگهبان شب» به مراحل پیش رو راه پیدا کند یا خیر، باید اذعان کرد دهمین فیلم سینمایی میرکریمی در مقام کارگردان یک اثر شریف و کاملا ایرانی است که در چهلمین جشنواره فیلم فجر نیز سیمرغ بهترین کارگردانی را از آن خود و اساسا حضور یا عدم حضور چیزی از ارزشهای والای این فیلم کم نخواهد کرد. رضا میرکریمی فیلمساز 57 ساله سینمای ایران پس از ضعف در یک دهه فیلمسازی با ساخت نگهبان شب دوباره به روزهای اوج خود بازگشت. البته فیلمهایی چون کودک و سرباز، زیر نور ماه، اینجا چراغی روشن است و خیلی دور خیلی نزدیک این کارگردان در دهههای 70 و 80 جزو آثار ماندگار سینمای ایران به شمار میرفتند در دهه 90 اما وی با فیلمهایی چون امروز، دختر و قصر شیرین آماج حملات منتقدان سینما قرار گرفت تا جایی که این آثار نهتنها در جشنواره فیلم فجر سیمرغ خاصی را دریافت نکردند، بلکه حتی در اکران نیز چندان مورد توجه قرار نگرفتند و عملا شکست خوردند. نگهبان شب اما نوید شروع دوباره دوران درخشان میرکریمی است؛ هنرمندی که با سریال «بچههای مدرسه همت» خبر از ظهور و بروز یک فیلمساز وطنی با نگاه ایرانی داشت و در ادامه با تولیدات خوب و جذابش اغلب سیمرغهای فجر را از آن خود میکرد.