شروین طاهری: رهبر چین به صریح‌ترین شکل ممکن بر الحاق مجدد جزیره تایوان به سرزمین مادری تاکید کرد. شی‌جین‌پینگ روز سه‌شنبه در جریان سخنرانی در کمیته مرکزی حزب کمونیست چین در سمپوزیومی برای بزرگداشت صد و سی‌امین سالگرد تولد مائو تسه تونگ، رهبر انقلاب این کشور، هشدار داد پکن قاطعانه به هر راهی برای جلوگیری از جدایی جزیره فرمز متوسل خواهد شد. این صریح‌ترین اتمام حجت رئیس‌جمهور چین با تایوانی‌ها در سال رو به پایان میلادی است که در آستانه انتخابات پارلمانی و ریاست‌جمهوری این جزیره که در دومین هفته سال آتی میلادی (13 ژانویه 2024) برگزار می‌شود، کاملا معنادار است، بویژه که شی در سفر ماه گذشته خود به کالیفرنیا به جو بایدن، درباره حمایت واشنگتن از نامزدهای تندرو در این انتخابات هشدار داده بود. رئیس‌جمهور چین در آن دیدار با همتای آمریکایی‌اش تعارف را کنار گذاشته و با ارائه طرح رسمی کشورش برای اتحاد مجدد مسالمت‌آمیز با تایوان - که تابستان گذشته در مجمع ملی از آن پرده‌برداری شده بود - به او گفته بود تایوان را قلمرو مستقل کشورش می‌داند و هرگونه تلاش حکومت غرب‌گرای این جزیره برای اعلام استقلال را به معنای اعلان جنگ تایپه به پکن برشمرد. این جزیره در 180 کیلومتری جنوب سرزمین اصلی چین که زمانی به نام فرمز شناخته می‌شد، پس از تهاجم ژاپن در سال 1895 اشغال شد اما پس از تسلیم توکیو به آمریکا و متحدانش در پایان جنگ دوم جهانی در سال 1945 دولت جمهوری چین آن را مجددا پس گرفت. هنگامی که ملی‌گرایان چینی به رهبری چیان کای شک با وجود حمایت غرب در جنگ داخلی به کمونیست‌ها به رهبری مائو باختند، در سال 1949 و با کمک آمریکا به جزیره فرمز عقب‌نشینی کردند و وقیحانه تایپه را پایتخت کل کشور چین اعلام کردند. به مدت 22 سال تایوان با عنوان جمهوری چین، در مجامع بین‌المللی بویژه سازمان ملل کرسی‌های مربوط به بیش از 500 میلیون چینی در سرزمین اصلی را غصب کرده بود. سرانجام پس از آنکه جمهوری خلق چین، اوضاع داخلی را تثبیت کرد و به سلاح هسته‌ای دست یافت، دولت نیکسون عقب‌نشینی کرد. با هدایت هنری کیسینجر، مشاور وقت امنیت ملی کاخ سفید طرحی برای عادی‌سازی رابطه واشنگتن و پکن و الحاق چین کمونیست به جامعه بین‌الملل ارائه شد. سرانجام در سال 1971، سازمان ملل دولت پکن را به عنوان دولت قانونی چین به رسمیت شناخت و حق وتوی شورای امنیت را نیز به آن اختصاص داد. از آن زمان تایوان در انزوای سیاسی قرار گرفت، چرا که چین به عنوان عضو رسمی و مهم سازمان ملل آن را بخشی از خاک خود می‌دانست. سال 1972 وقتی دولت ایالات متحده موضع پکن را پذیرفت که «تنها یک چین وجود دارد و تایوان بخشی از چین است»، این جزیره دیگر در مجامع بین‌المللی به عنوان یک کشور مستقل به رسمیت شناخته نشد. با این حال در یک دهه گذشته، با تحریک آمریکا و متحدان اروپایی‌اش، بحث جدایی تایوان به طور جدی مطرح شده که در واقع بخشی از طرح بزرگ‌تر واشنگتن برای ایجاد جنگ در دریای چین جنوبی به منظور محاصره اژدهای زرد است. جزیره تایوان تا سال 1986 تحت حکومت کومینتانگ، یک رژیم نظامی دست‌نشانده غرب اداره می‌شد که حتی پس از برگزاری انتخابات هم تا یک دهه کماکان دیکتاتوری ادامه داشت. حزب تندرو حاکم دموکراتیک مترقی (DPP) از دل یک جریان ملی‌گرای تحت نفوذ دموکرات‌های آمریکا و لیبرال‌های اتحادیه اروپایی به قدرت رسیده و نه تنها سای اینگ ون، رئیس‌جمهور فعلی از این حزب برخاسته بلکه لای چینگ - معاون او به عنوان افراطی‌ترین چهره ملی‌گرای تایوان - رهبر حزب مزبور است. لای که مورد حمایت آشکار آمریکا و اتحادیه اروپایی است، روابط آشکار نظامی هم با آمریکا و ناتو برقرار کرده و حتی چین را تهدید به برخورد نظامی می‌کند. به نظر می‌رسد در جزیره‌ای که همه چیز آن در ۳ ربع قرن اخیر تحت کنترل آمریکا و انگلیس بوده، لای و حزب دی‌پی‌پی پیروز اصلی انتخابات پارلمانی و ریاست‌جمهوری در 13 ژانویه 2024 باشند. همین موضوع، اختلافات ۲ سوی تنگه تایوان را داغ‌تر می‌کند و زمینه بروز درگیری نظامی مستقیم با چین را فراهم می‌آورد. چین ضمن قدرتنمایی نظامی پیرامون این جزیره، تلاش کرده یک روند سیاسی و مسالمت‌آمیز را به عنوان جایگزین تخاصم با تایوان مطرح کند. حزب کمونیست چین برای کاهش تنش‌های فزاینده با تایوان، تابستان گذشته طرحی را برای یکپارچگی اقتصادی تایوان به عنوان یک منطقه خودمختار از استان جنوبی فوجیان تصویب کرد. بر اساس این طرح، ساکنان تایوانی به عنوان شهروندان چینی برای زندگی، کار و تحصیل در سرزمین اصلی، ابتدا در استان فوجیان اجازه گسترش کسب‌وکارهای خود را دارند و سپس در مرحله بعد ادغام می‌توانند سهام خود را در بورس‌های بزرگ چین عرضه کنند.
در عین حال چین بزرگ‌ترین ناوگان دریایی و هوایی را در اطراف این جزیره مستقر کرده و به نظر می‌رسد طرحی را برای محاصره کامل نظامی تایوان در صورت اعلام استقلال ملی‌گرایان افراطی جزیره در دست دارد. شی‌جین‌پینگ در سخنرانی روز سه‌شنبه در کمیته مرکزی حزب کمونیست نه اشاره‌ای به انتخابات پیش روی تایوان کرد و نه تهدید به استفاده از قوه قهریه علیه این جزیره ولی کارشناسان لحن کلام او را به منزله آخرین اتمام حجت با بدنه سیاسی حزب دی‌پی‌پی برای پرهیز از ماجراجویی جدایی‌طلبانه به تحریک غرب می‌دانند. می‌توان گفت طی یک ماه آینده، چشم‌انداز وقوع یا عدم وقوع یک جنگ تمام‌عیار در تایوان و پیرامون آن مشخص خواهد شد.