امید صبوری: شاید بگویید سلیقه است، شاید هم از آن دست کتابخوان‌هایی هستید که مصرانه بر تأثیر حال و هوای مواجهه با یک کتاب، بر میزان ارتباطش با مخاطب تأکید دارند، اما در هر حال این را بی‌تردید بپذیرید که با هر نگاه و سلیقه‌ای اگر رمان «استخوان‌های دوست‌داشتنی» را آغاز کنید به این راحتی حاضر به کنار گذاشتن آن نخواهید شد؛«فامیلی من «سمن» بود، مثل ماهی آزاد. اسم کوچکم هم «سوزی». وقتی که روز 6 دسامبر سال 1973 کشته شدم، 14 سالم بود. بیشتر عکس‌های دخترهای گمشده تو روزنامه‌های دهه 70 شبیه من بودن؛ دخترهایی سفیدپوست با موهای قهوه‌ای کمرنگ. این اتفاق قبل از اون افتاد که عکس بچه‌هایی از همه نژادها و جنسیت‌ها کم‌کم روی قوطی‌های شیر یا نشریه‌های پستی ظاهر بشه. وقتی بود که مردم اوضاع رو یه طوری باور می‌کردن که انگار اتفاقی نیفتاده...» و همین شرایط عادی و روایت کاملاً محاوره سوزی از اوضاعی که گویی اتفاقی در آن رخ نداده است، آغازگر روایتی 420 صفحه‌ای است که به قدرت قلم نویسنده‌ای قهار(آلیس زیبولد)، خواننده را نه فقط همراه که با خود درگیر می‌کند. «استخوان‌های دوست‌داشتنی» را بدون لکنت و تردید می‌توان یکی از شاهکارهای مکتوب قرن 21 نامید؛ رمانی که با پشتوانه روانکاوانه و پژوهشگرانه نویسنده‌اش به سرعت در جهان مخاطبان خود را یافت و به پرفروش‌ترین کتاب سال 2002 تبدیل شد. این رمان که بیش از 4 سال از ورودش به ایران (با 3 ترجمه متفاوت از فریده اشرفی، فریدون قاضی‌نژاد و میترا معتضد) می‌گذرد، در ایران هم آرام آرام مخاطبان خود را یافت و هرچند به موجی زودگذر در بازار نشر تبدیل نشد اما با حفظ متعادل رتبه خود در جدول فروش، تا به امروز چندین تجربه تجدیدچاپ را پشت سر گذاشته است. فارغ از این آمار و ارقام که طبیعت معارفه مطبوعاتی یک کتاب است اما نمی‌توان اعجاز قلم و روایت زیبولد را اینگونه به ارقام محدود کرد. داستان زندگی سوزی پس از مرگ، گویی خوانشی غیرمستقیم در عالم باورها و آرزوهای انسان امروز است؛ خوانشی که در پس روایتی روانشناسانه از جامعه‌ای بیمار، در ناخودآگاه مخاطب شکل می‌گیرد و کم‌کم به لذتی درونی ناشی از شناخت گوشه‌های تاریک وجودش تبدیل می‌شود. شنیدن خبر اقتباس از این رمان به‌دست کارگردانی خلاق و هوشمند چون پیتر جکسون، بی‌شک لذتبخش است اما بعید می‌دانم این لذت تماشا با لذت خواندن سرنوشت سوزی قدرت برابری داشته باشد بویژه در صحنه‌هایی که راوی داستان با تیزهوشی، گذشته و حال کاراکترش را در هم می‌تند تا آنچه ناگفتنی است را بازگوید؛ «هنوز می‌تونم اون دخمه رو همون طوری که دیروز بود، ببینم و اون همون طوری بود. زندگی ما یه دیروز همیشگیه. اون دخمه به اندازه یه اتاق کوچیک بود، تقریباً مثل اون اتاق گلی تو خونه ما که پوتین‌ها و بارونی‌هامونو توش نگه می‌داشتیم و مامانم توش یه ماشین لباسشویی با یه خشک‌کن‌رو روی همدیگه کار گذاشته بود. من تقریباً می‌تونستم توی اون دخمه وایستم، ولی آقای هاروی مجبور بود خم بشه...» (روایت توصیفی سوزی از آخرین مشاهدات در قتلگاهش در خانه همسایه).
درباره رمان «استخوان های دوست داشتنی»
زندگی یه دیروز همیشگیه ...
امید صبوری: شاید بگویید سلیقه است، شاید هم از آن دست کتابخوان‌هایی هستید که مصرانه بر تأثیر حال و هوای مواجهه با یک کتاب، بر میزان ارتباطش با مخاطب تأکید دارند، اما در هر حال این را بی‌تردید بپذیرید که با هر نگاه و سلیقه‌ای اگر رمان «استخوان‌های دوست‌داشتنی» را آغاز کنید به این راحتی حاضر به کنار گذاشتن آن نخواهید شد؛«فامیلی من «سمن» بود، مثل ماهی آزاد. اسم کوچکم هم «سوزی». وقتی که روز 6 دسامبر سال 1973 کشته شدم، 14 سالم بود. بیشتر عکس‌های دخترهای گمشده تو روزنامه‌های دهه 70 شبیه من بودن؛ دخترهایی سفیدپوست با موهای قهوه‌ای کمرنگ. این اتفاق قبل از اون افتاد که عکس بچه‌هایی از همه نژادها و جنسیت‌ها کم‌کم روی قوطی‌های شیر یا نشریه‌های پستی ظاهر بشه. وقتی بود که مردم اوضاع رو یه طوری باور می‌کردن که انگار اتفاقی نیفتاده...» و همین شرایط عادی و روایت کاملاً محاوره سوزی از اوضاعی که گویی اتفاقی در آن رخ نداده است، آغازگر روایتی 420 صفحه‌ای است که به قدرت قلم نویسنده‌ای قهار(آلیس زیبولد)، خواننده را نه فقط همراه که با خود درگیر می‌کند. «استخوان‌های دوست‌داشتنی» را بدون لکنت و تردید می‌توان یکی از شاهکارهای مکتوب قرن 21 نامید؛ رمانی که با پشتوانه روانکاوانه و پژوهشگرانه نویسنده‌اش به سرعت در جهان مخاطبان خود را یافت و به پرفروش‌ترین کتاب سال 2002 تبدیل شد. این رمان که بیش از 4 سال از ورودش به ایران (با 3 ترجمه متفاوت از فریده اشرفی، فریدون قاضی‌نژاد و میترا معتضد) می‌گذرد، در ایران هم آرام آرام مخاطبان خود را یافت و هرچند به موجی زودگذر در بازار نشر تبدیل نشد اما با حفظ متعادل رتبه خود در جدول فروش، تا به امروز چندین تجربه تجدیدچاپ را پشت سر گذاشته است. فارغ از این آمار و ارقام که طبیعت معارفه مطبوعاتی یک کتاب است اما نمی‌توان اعجاز قلم و روایت زیبولد را اینگونه به ارقام محدود کرد. داستان زندگی سوزی پس از مرگ، گویی خوانشی غیرمستقیم در عالم باورها و آرزوهای انسان امروز است؛ خوانشی که در پس روایتی روانشناسانه از جامعه‌ای بیمار، در ناخودآگاه مخاطب شکل می‌گیرد و کم‌کم به لذتی درونی ناشی از شناخت گوشه‌های تاریک وجودش تبدیل می‌شود. شنیدن خبر اقتباس از این رمان به‌دست کارگردانی خلاق و هوشمند چون پیتر جکسون، بی‌شک لذتبخش است اما بعید می‌دانم این لذت تماشا با لذت خواندن سرنوشت سوزی قدرت برابری داشته باشد بویژه در صحنه‌هایی که راوی داستان با تیزهوشی، گذشته و حال کاراکترش را در هم می‌تند تا آنچه ناگفتنی است را بازگوید؛ «هنوز می‌تونم اون دخمه رو همون طوری که دیروز بود، ببینم و اون همون طوری بود. زندگی ما یه دیروز همیشگیه. اون دخمه به اندازه یه اتاق کوچیک بود، تقریباً مثل اون اتاق گلی تو خونه ما که پوتین‌ها و بارونی‌هامونو توش نگه می‌داشتیم و مامانم توش یه ماشین لباسشویی با یه خشک‌کن‌رو روی همدیگه کار گذاشته بود. من تقریباً می‌تونستم توی اون دخمه وایستم، ولی آقای هاروی مجبور بود خم بشه...» (روایت توصیفی سوزی از آخرین مشاهدات در قتلگاهش در خانه همسایه).
ارسال نظر
پربیننده