سرهنگ غلامرضا روشنی*
قانون و ضرورت آن برای نظم بخشیدن به زندگی اجتماعی و رعایت حقوق فردی ـ اجتماعی افراد جامعه بر کسی پوشیده نیست.هر قانونی متناسب با شرایط زمان خود نیاز به بازنگری دارد و نتیجه بازنگری باید منتفع شدن جامعه از آن باشد. متاسفانه در بسیاری از موارد قوانین و آیین‌نامه‌ها به دلیل عدم بازنگری بموقع براي تطابق با شرایط زمان نه تنها بازدارندگی از ارتکاب تخلف و جرم را نداشته بلکه با دادن امتیاز به فرد متخلف او را به سمت عدم رعایت قوانین و مقررات سوق می‌دهند. قوانین راهنمایی و رانندگی از آن دسته قوانیني است که با شرایط زمان نیاز به بازنگری دارد تا امنیت ترافیکی و نظم در عبور و مرور در جامعه ایجاد شود. مصالح فردی ـ اجتماعی ایجاب می‌‌کند تا قانونگذاران جامعه به این امر توجه و اهتمام بیشتری مبذول کنند، چرا که یک زندگی قانونمند فقط در سایه قوانین مناسب امکانپذیر است.مردم و مسؤولان از نیروی انتظامی به عنوان یکی از مجریان قانون انتظار دارند تا نسبت به اجرای قوانین و مقررات در جامعه برای نظم‌بخشی و بالا بردن ضریب امنیت اقدام کند. یکی از شاخه‌های نیروی انتظامی، پلیس راهور است که وظیفه اجرای قوانین و مقررات راهنمایی و رانندگی را برعهده دارد. پلیس راهور با وجود سعی و تلاش فراوان به منظور برقراری نظم و امنیت عبور و مرور و کاهش دادن حوادث و جلب رضایت آحاد جامعه، متاسفانه قادر به برآورده کردن همه خواسته‌های آنان نبوده و یکی از مشکلات جدی در این زمینه، نداشتن اختیارات کافی جهت برخورد با متخلفان و مجرمان ناشی از فقدان قوانین مناسب و بازدارنده و به‌روز است.پلیس راهور برای اینکه بتواند به‌طور جدی با قانون‌شکنان و اقلیتی که نظم ترافیکی را مختل می‌کنند و موجب آسیب رساندن و آزار اکثریت جامعه می‌شوند، برخورد کند به قانون احتیاج دارد. در حال حاضر قانونی که مبنای کار افراد پلیس راهور است قانون نحوه رسیدگی به تخلفات و اخذ جرایم مصوب 1350 است که بیش از 37 سال از تاریخ آن می‌گذرد و به هیچ‌وجه متناسب با نیاز‌های جامعه امروز نیست و نیاز به بازنگری دارد.از آنجایی که افراد پلیس از جمله کسانی‌اند که از نزدیک با مشکلات جامعه در تماس هستند و خلأ‌های قانونی را بخوبی احساس می‌کنند، باید در زمینه تصویب قوانین به اظهار‌نظر‌های آنان توجه شود.اینک اگر نگاهی به وضع رفتارهای ترافیکی شهر تهران بیندازیم متوجه می‌شویم در این شهر کاربران ترافیکی بویژه رانندگان وسایل نقلیه بدون کمترین هراسی از تنبیه و مجازات مرتکب انواع تخلفات رانندگی می‌شوند و بعضا نحوه ارتکاب این تخلفات به‌گونه‌ای است که موجب قتل و جرح افراد بی‌گناه یا ایجاد تراکم و راهبندان و مزاحمت برای مردم و اخلال نظم می‌شود. به عنوان مثال می‌توان به عبور موتور‌سواران از چراغ قرمز و محل‌های ورود ممنوع، حرکت در پیاده‌رو‌ها يا توقف‌های دوبله اتومبیل‌ها، توقف در حریم تقاطع‌ها، سد‌معبر و توقف مقابل در پارکینگ منازل مسکونی، سرعت غیرمجاز و لایی‌کشی در بزرگراه‌ها، ورود به محدوده طرح ترافیک و رانندگی بدون داشتن گواهینامه مجاز و بسیاری تخلفات دیگر اشاره کرد. این تخلفات که بی‌محابا صورت می‌پذیرد چهره شهر‌ها را زشت و غیرایمن كرده است. یکی از دلایل بروز چنین رفتار‌هایی ناکارآمدی و عدم بازدارندگی قوانین و مقررات راهنمایی و رانندگی است که موجب شده بیشتر کاربران ترافیکی بویژه رانندگان وسایل نقلیه با جسارت کامل هنجار‌شکنی کنند و با پایمال کردن قانون و حقوق اجتماعی مردم و با بی‌اعتنایی به قانون و حتی درگیری با مجریان آن انواع تخلفات را مرتکب شوند.این موضوعات پلیس را مجبور کرد مبادرت به اجرای طرح انضباط اجتماعی کند تا به شكل نسبی مردم را ملزم به اطاعت از قوانین کند و در این راستا الزاما تعداد کثيری از نیرو‌های خود را به کار گرفته است، به نحوی که در بعضی نقاط در کنار هر تابلوی راهنمایی و رانندگی یک مأمور قرار داده شده تا حرمت تابلو‌ها حفظ شود و بدیهی است اگر این کار با همین وضع بخواهد ادامه پیدا کند، هزاران نفر باید به استخدام پلیس درآیند تا پاسدار حرمت تابلو‌ها و علایم راهنمایی باشند!بیشتر کشور‌های پیشرفته موفقیت‌های زیادی در زمینه کاهش تخلفات و تصادفات داشته‌اند و یکی از دلایل آن توجه به مباحث آموزشی و تصویب قوانین سخت و بازدارنده بوده که این موضوعات در بالا بردن انگیزه قانونگرایی مردم بسیار تأثیر‌گذار بوده است. به عنوان مثال در آمریکا هر فردی یک پرونده دارد که سوابق وی در آن ثبت می‌شود. مهم‌ترین منابع تکمیل این پرونده تخلفات راهنمایی و رانندگی است. با هر تخلف رانندگی علاوه بر اینکه فرد باید هزینه بسیار بالایی بپردازد(مثلا جریمه عبور از چراغ قرمز 500 دلار است) این تخلف در پرونده وی ثبت می‌شود. نخستین جایی که این تخلف خودش را نشان می‌دهد زمانی است که متخلف بخواهد بیمه اتومبیل خود را تمدید کند. در آن زمان به ازای هر تخلف ماهانه حدود 30 دلار به پول بیمه افزوده می‌شود. در مواردی که تخلف از نظر پلیس خطرناک تشخیص داده شود، فرد را به زندان می‌اندازند. به‌عنوان مثال در ایالت آریزونا کسی که با سرعت بالای 85 مایل در ساعت رانندگی کند، علاوه بر جریمه سنگین و ثبت در پرونده و لغو موقت گواهینامه، زندانی می‌شود. البته قوانین به شكل کامل برای همه تشریح می‌شود و آموزش و فرهنگ‌سازی مناسب در جامعه صورت می‌پذیرد. همه اینها برای این است که به یک فرد خاطی اجازه ندهند با یک حرکت نابخردانه جان عده‌ای افراد بی‌گناه را به خطر بیندازد.اگر می‌خواهیم شهری منظم، ایمن و زیبا داشته باشیم، اگر می‌خواهیم منابع انسانی ما که فقدان هر یک لطمات و صدمات روحی و مالی جبران‌ناپذیری بر کشور وارد می‌آورد کمتر آسیب ببینند، چاره‌ای جز تصویب قوانین مناسب و بازدارنده که قادر به کنترل رفتارهای پرخطر کاربران ترافیکی باشد، وجود ندارد.
ناکارآمدی مقررات راهنمایی و رانندگی
سرهنگ غلامرضا روشنی*
قانون و ضرورت آن برای نظم بخشیدن به زندگی اجتماعی و رعایت حقوق فردی ـ اجتماعی افراد جامعه بر کسی پوشیده نیست.هر قانونی متناسب با شرایط زمان خود نیاز به بازنگری دارد و نتیجه بازنگری باید منتفع شدن جامعه از آن باشد. متاسفانه در بسیاری از موارد قوانین و آیین‌نامه‌ها به دلیل عدم بازنگری بموقع براي تطابق با شرایط زمان نه تنها بازدارندگی از ارتکاب تخلف و جرم را نداشته بلکه با دادن امتیاز به فرد متخلف او را به سمت عدم رعایت قوانین و مقررات سوق می‌دهند. قوانین راهنمایی و رانندگی از آن دسته قوانیني است که با شرایط زمان نیاز به بازنگری دارد تا امنیت ترافیکی و نظم در عبور و مرور در جامعه ایجاد شود. مصالح فردی ـ اجتماعی ایجاب می‌‌کند تا قانونگذاران جامعه به این امر توجه و اهتمام بیشتری مبذول کنند، چرا که یک زندگی قانونمند فقط در سایه قوانین مناسب امکانپذیر است.مردم و مسؤولان از نیروی انتظامی به عنوان یکی از مجریان قانون انتظار دارند تا نسبت به اجرای قوانین و مقررات در جامعه برای نظم‌بخشی و بالا بردن ضریب امنیت اقدام کند. یکی از شاخه‌های نیروی انتظامی، پلیس راهور است که وظیفه اجرای قوانین و مقررات راهنمایی و رانندگی را برعهده دارد. پلیس راهور با وجود سعی و تلاش فراوان به منظور برقراری نظم و امنیت عبور و مرور و کاهش دادن حوادث و جلب رضایت آحاد جامعه، متاسفانه قادر به برآورده کردن همه خواسته‌های آنان نبوده و یکی از مشکلات جدی در این زمینه، نداشتن اختیارات کافی جهت برخورد با متخلفان و مجرمان ناشی از فقدان قوانین مناسب و بازدارنده و به‌روز است.پلیس راهور برای اینکه بتواند به‌طور جدی با قانون‌شکنان و اقلیتی که نظم ترافیکی را مختل می‌کنند و موجب آسیب رساندن و آزار اکثریت جامعه می‌شوند، برخورد کند به قانون احتیاج دارد. در حال حاضر قانونی که مبنای کار افراد پلیس راهور است قانون نحوه رسیدگی به تخلفات و اخذ جرایم مصوب 1350 است که بیش از 37 سال از تاریخ آن می‌گذرد و به هیچ‌وجه متناسب با نیاز‌های جامعه امروز نیست و نیاز به بازنگری دارد.از آنجایی که افراد پلیس از جمله کسانی‌اند که از نزدیک با مشکلات جامعه در تماس هستند و خلأ‌های قانونی را بخوبی احساس می‌کنند، باید در زمینه تصویب قوانین به اظهار‌نظر‌های آنان توجه شود.اینک اگر نگاهی به وضع رفتارهای ترافیکی شهر تهران بیندازیم متوجه می‌شویم در این شهر کاربران ترافیکی بویژه رانندگان وسایل نقلیه بدون کمترین هراسی از تنبیه و مجازات مرتکب انواع تخلفات رانندگی می‌شوند و بعضا نحوه ارتکاب این تخلفات به‌گونه‌ای است که موجب قتل و جرح افراد بی‌گناه یا ایجاد تراکم و راهبندان و مزاحمت برای مردم و اخلال نظم می‌شود. به عنوان مثال می‌توان به عبور موتور‌سواران از چراغ قرمز و محل‌های ورود ممنوع، حرکت در پیاده‌رو‌ها يا توقف‌های دوبله اتومبیل‌ها، توقف در حریم تقاطع‌ها، سد‌معبر و توقف مقابل در پارکینگ منازل مسکونی، سرعت غیرمجاز و لایی‌کشی در بزرگراه‌ها، ورود به محدوده طرح ترافیک و رانندگی بدون داشتن گواهینامه مجاز و بسیاری تخلفات دیگر اشاره کرد. این تخلفات که بی‌محابا صورت می‌پذیرد چهره شهر‌ها را زشت و غیرایمن كرده است. یکی از دلایل بروز چنین رفتار‌هایی ناکارآمدی و عدم بازدارندگی قوانین و مقررات راهنمایی و رانندگی است که موجب شده بیشتر کاربران ترافیکی بویژه رانندگان وسایل نقلیه با جسارت کامل هنجار‌شکنی کنند و با پایمال کردن قانون و حقوق اجتماعی مردم و با بی‌اعتنایی به قانون و حتی درگیری با مجریان آن انواع تخلفات را مرتکب شوند.این موضوعات پلیس را مجبور کرد مبادرت به اجرای طرح انضباط اجتماعی کند تا به شكل نسبی مردم را ملزم به اطاعت از قوانین کند و در این راستا الزاما تعداد کثيری از نیرو‌های خود را به کار گرفته است، به نحوی که در بعضی نقاط در کنار هر تابلوی راهنمایی و رانندگی یک مأمور قرار داده شده تا حرمت تابلو‌ها حفظ شود و بدیهی است اگر این کار با همین وضع بخواهد ادامه پیدا کند، هزاران نفر باید به استخدام پلیس درآیند تا پاسدار حرمت تابلو‌ها و علایم راهنمایی باشند!بیشتر کشور‌های پیشرفته موفقیت‌های زیادی در زمینه کاهش تخلفات و تصادفات داشته‌اند و یکی از دلایل آن توجه به مباحث آموزشی و تصویب قوانین سخت و بازدارنده بوده که این موضوعات در بالا بردن انگیزه قانونگرایی مردم بسیار تأثیر‌گذار بوده است. به عنوان مثال در آمریکا هر فردی یک پرونده دارد که سوابق وی در آن ثبت می‌شود. مهم‌ترین منابع تکمیل این پرونده تخلفات راهنمایی و رانندگی است. با هر تخلف رانندگی علاوه بر اینکه فرد باید هزینه بسیار بالایی بپردازد(مثلا جریمه عبور از چراغ قرمز 500 دلار است) این تخلف در پرونده وی ثبت می‌شود. نخستین جایی که این تخلف خودش را نشان می‌دهد زمانی است که متخلف بخواهد بیمه اتومبیل خود را تمدید کند. در آن زمان به ازای هر تخلف ماهانه حدود 30 دلار به پول بیمه افزوده می‌شود. در مواردی که تخلف از نظر پلیس خطرناک تشخیص داده شود، فرد را به زندان می‌اندازند. به‌عنوان مثال در ایالت آریزونا کسی که با سرعت بالای 85 مایل در ساعت رانندگی کند، علاوه بر جریمه سنگین و ثبت در پرونده و لغو موقت گواهینامه، زندانی می‌شود. البته قوانین به شكل کامل برای همه تشریح می‌شود و آموزش و فرهنگ‌سازی مناسب در جامعه صورت می‌پذیرد. همه اینها برای این است که به یک فرد خاطی اجازه ندهند با یک حرکت نابخردانه جان عده‌ای افراد بی‌گناه را به خطر بیندازد.اگر می‌خواهیم شهری منظم، ایمن و زیبا داشته باشیم، اگر می‌خواهیم منابع انسانی ما که فقدان هر یک لطمات و صدمات روحی و مالی جبران‌ناپذیری بر کشور وارد می‌آورد کمتر آسیب ببینند، چاره‌ای جز تصویب قوانین مناسب و بازدارنده که قادر به کنترل رفتارهای پرخطر کاربران ترافیکی باشد، وجود ندارد.
ارسال نظر
پربیننده