آزاده صالحی: چند سال پیش، مدتی در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان کار کردم. یک روز اتفاقی کتابی را دست گرفتم و بلندبلند برای بچه‌ها خواندم. درست یادم هست یک ظهر تابستان بود و آفتاب مرداد روی صندلی‌های قرمز پهن شده بود. هنوز نصف کتاب را نخوانده بودم که ناگهان زدم زیر گریه. یک وقت به خودم آمدم و دیدم بچه‌ها با دهان‌های باز به من نگاه می‌کنند.کتاب «خمره» لای انگشتانم بود و هق‌هق من سکوت اتاق را می‌شکست. سال 1384 هم عینا همین اتفاق افتاد با این تفاوت که زمستان بود. در اتاقم تنها کنار بخاری نشسته بودم و از بچه‌ها با دهان‌های باز خبری نبود، اما روایت صمیمانه رمان چنان غمگینم کرده بود که هنوز هم وقتی نگاهم به جلد کتاب در کتابخانه کوچکم می‌افتد بی‌اختیار قلبم فشرده می‌شود.
این واقعیت را که«شما که غریبه نیستید» نقطه عطف درخشانی در کارنامه کاری نویسنده است، نمی‌توان نادیده گرفت. هرچند هوشنگ مرادی‌کرمانی نیمی از موفقیت خود را در دهه اواخر 60 و اوایل 70 مرهون«قصه‌های مجید» است و پیش از آن آثاری چون«مهمان مامان»،«تنور» و«خمره» بخش‌های مهمی از کارنامه کاری او را رقم زدند، اما از آنجایی که در زندگی یک نویسنده، یک فیلمساز، یک نقاش، یک مجسمه‌ساز، یک شاعر و اساسا یک هنرمند فقط یک شاهکار خلق می‌شود،«شما که غریبه نیستید» را نیز می‌توان شاهکار او قلمداد کرد. هرچند داستان تا پیش از فصل چهاردهم کتاب با توصیف شیطنت‌های شخصیت اصلی یعنی «هوشو» در روستای محروم سیرچ، رمانی عادی و بی‌اتفاق را برای مخاطب ورق می‌زند، اما از فصل چهاردهم به بعد با ورود «کاظم» روندی متفاوت به خود می‌گیرد. یعنی از همان زمستان سخت که برف سنگینی روی سیرچ خوابیده و کاظم بعد از چند سال به ده بازمی‌گردد تا سراغ پسرش را بگیرد تا آشنایی پدر و پسر بعد از آن شب به شکل جدی، سیر عاطفی داستان چنان مخاطب را دلبسته خود می‌کند که کمتر پیش می‌آید کسی در خواندن کتاب وقفه‌ای بیندازد. طرح، پلت و چینش اتفاقات داستان به ظاهر بر روایتی ساده، خوشخوان و زیبا استوار شده است، اما این همه ماجرا نیست. در«شما که غریبه نیستید» آنجا که«هوشو» به دزدیدن یک کمبزه خام از باغ یکی از همسایه‌ها می‌پردازد تا زمانی که از شوهر عمه خود کتک می‌خورد و حسرت مانند سالکی بر گونه‌اش می‌نشیند یا بعدها که بتدریج متوجه اختلال ذهنی پدر می‌شود و می‌کوشد او را به هر بهانه‌ای از تیررس دوستان و همشاگردی‌ها پنهان دارد، سایه گزنده فقر بر سیرچ نمایان است. مرادی‌کرمانی صرفنظر از طرح روایی زندگی پرفراز و نشیب خود می‌کوشد از بچه‌هایی سخن گوید که داشته‌ها و نداشته‌هایشان از لبه تیز تیغ عبور کرده و قربانی اختلاف طبقاتی شده‌اند. چنانكه دغدغه‌های او عمدتا حول محور 2 مساله اصلی یعنی فقر و نوجوانان می‌گردد. تصویر کردن چنین صحنه‌های عینی، برآیند تجربه نویسنده‌ای است که از گفتن زوایای پنهان 60 سال گذشته خود ابایی ندارد. نگاه کنید به این عبارت‌ها در فصل‌های پایانی کتاب:«چه کشیدم در تهران. پدرم درآمد.سیاهی لشکر تئاتر شدم، معلم کلاس بیسوادی، انبارداری، نوشابه‌فروشی در محله‌های نازی‌آباد». انگار جرینگ‌جرینگ زنگوله بزغاله‌ای که او در روزگار سالخوردگی بر در آشپزخانه منزلش آویزان کرده و به‌زعم خودش او را به کجاها نمی‌برد، خوب می‌داند با نمایش تصاویر ناتمام خواننده را به کجاها ببرد. درباره رمان«شما که غریبه نیستید» به بهانه چاپ شانزدهم
من هم گریه کردم
آزاده صالحی: چند سال پیش، مدتی در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان کار کردم. یک روز اتفاقی کتابی را دست گرفتم و بلندبلند برای بچه‌ها خواندم. درست یادم هست یک ظهر تابستان بود و آفتاب مرداد روی صندلی‌های قرمز پهن شده بود. هنوز نصف کتاب را نخوانده بودم که ناگهان زدم زیر گریه. یک وقت به خودم آمدم و دیدم بچه‌ها با دهان‌های باز به من نگاه می‌کنند.کتاب «خمره» لای انگشتانم بود و هق‌هق من سکوت اتاق را می‌شکست. سال 1384 هم عینا همین اتفاق افتاد با این تفاوت که زمستان بود. در اتاقم تنها کنار بخاری نشسته بودم و از بچه‌ها با دهان‌های باز خبری نبود، اما روایت صمیمانه رمان چنان غمگینم کرده بود که هنوز هم وقتی نگاهم به جلد کتاب در کتابخانه کوچکم می‌افتد بی‌اختیار قلبم فشرده می‌شود.
این واقعیت را که«شما که غریبه نیستید» نقطه عطف درخشانی در کارنامه کاری نویسنده است، نمی‌توان نادیده گرفت. هرچند هوشنگ مرادی‌کرمانی نیمی از موفقیت خود را در دهه اواخر 60 و اوایل 70 مرهون«قصه‌های مجید» است و پیش از آن آثاری چون«مهمان مامان»،«تنور» و«خمره» بخش‌های مهمی از کارنامه کاری او را رقم زدند، اما از آنجایی که در زندگی یک نویسنده، یک فیلمساز، یک نقاش، یک مجسمه‌ساز، یک شاعر و اساسا یک هنرمند فقط یک شاهکار خلق می‌شود،«شما که غریبه نیستید» را نیز می‌توان شاهکار او قلمداد کرد. هرچند داستان تا پیش از فصل چهاردهم کتاب با توصیف شیطنت‌های شخصیت اصلی یعنی «هوشو» در روستای محروم سیرچ، رمانی عادی و بی‌اتفاق را برای مخاطب ورق می‌زند، اما از فصل چهاردهم به بعد با ورود «کاظم» روندی متفاوت به خود می‌گیرد. یعنی از همان زمستان سخت که برف سنگینی روی سیرچ خوابیده و کاظم بعد از چند سال به ده بازمی‌گردد تا سراغ پسرش را بگیرد تا آشنایی پدر و پسر بعد از آن شب به شکل جدی، سیر عاطفی داستان چنان مخاطب را دلبسته خود می‌کند که کمتر پیش می‌آید کسی در خواندن کتاب وقفه‌ای بیندازد. طرح، پلت و چینش اتفاقات داستان به ظاهر بر روایتی ساده، خوشخوان و زیبا استوار شده است، اما این همه ماجرا نیست. در«شما که غریبه نیستید» آنجا که«هوشو» به دزدیدن یک کمبزه خام از باغ یکی از همسایه‌ها می‌پردازد تا زمانی که از شوهر عمه خود کتک می‌خورد و حسرت مانند سالکی بر گونه‌اش می‌نشیند یا بعدها که بتدریج متوجه اختلال ذهنی پدر می‌شود و می‌کوشد او را به هر بهانه‌ای از تیررس دوستان و همشاگردی‌ها پنهان دارد، سایه گزنده فقر بر سیرچ نمایان است. مرادی‌کرمانی صرفنظر از طرح روایی زندگی پرفراز و نشیب خود می‌کوشد از بچه‌هایی سخن گوید که داشته‌ها و نداشته‌هایشان از لبه تیز تیغ عبور کرده و قربانی اختلاف طبقاتی شده‌اند. چنانكه دغدغه‌های او عمدتا حول محور 2 مساله اصلی یعنی فقر و نوجوانان می‌گردد. تصویر کردن چنین صحنه‌های عینی، برآیند تجربه نویسنده‌ای است که از گفتن زوایای پنهان 60 سال گذشته خود ابایی ندارد. نگاه کنید به این عبارت‌ها در فصل‌های پایانی کتاب:«چه کشیدم در تهران. پدرم درآمد.سیاهی لشکر تئاتر شدم، معلم کلاس بیسوادی، انبارداری، نوشابه‌فروشی در محله‌های نازی‌آباد». انگار جرینگ‌جرینگ زنگوله بزغاله‌ای که او در روزگار سالخوردگی بر در آشپزخانه منزلش آویزان کرده و به‌زعم خودش او را به کجاها نمی‌برد، خوب می‌داند با نمایش تصاویر ناتمام خواننده را به کجاها ببرد. ارسال نظر
پربیننده