پرندههای شهرنشین
شاید برایتان جالب باشد که بدانید حتی وضعیت اجتماعی- اقتصادی شهرها و محلهها میتواند در زندگی و فراوانی گونههای بومی پرندگان منطقه تاثیرگذار باشد. در تحقیقی که در شهر ونکوور کانادا در اینباره صورت گرفته است، مشخص شد در محلههایی که از نظر شرایط اجتماعی- اقتصادی در سطح بالاتری قرار دارند، فراوانی پرندگان نیز به طور محسوسی بیشتر از مناطق با وضع نابسامان است. بدون شک یکی از مهمترین علل این پدیده تخصیص فضاهای شهری بیشتری به پارک و بوستان در محلههای با شرایط بهتر است. واقعیت این است که محیط شهری شرایط بسیار دشواری را نسبت به زیستگاههای طبیعی برای پرندگان دارد، بنابراین آنها باید قدرت سازگاری بالایی داشته باشند. امروز موضوع سازگاری پرندگان با زیستگاههای مختلف به دلیل تغییرات جهانی آب و هوا، مداخلههای انسان در سیاره زمین، از جمله گسترش شهرنشینی و تخریب جنگلها اهمیت ویژهای یافته است. متاسفانه یکی از هزینههایی که ما انسانها در قبال گسترش شهرها و زندگی شهرنشینی میپردازیم، نامناسب کردن محیط زیست برای زندگی گونههایی از جانوران است اما با این حال جای بسی خوشبختی است که شهر ما تهران هنوز خانه گونههای متنوعی از پرندگان است.
از گونههای پرندگان رایج در شهرمان که بیشک همشهریان کوچک ما هستند، میتوان به گونههایی از خانوادههایی چون «کبوتریان»، «طوطیان»، «جغدیان»، «دمجنبانکیان»، «بلبل خرمایان»، «گنجشکیان»، «ساریان»، «کلاغیان» و «توکایان» اشاره کرد. علاوه بر گونههای نامبرده انواعی از پرندگان مهاجر در فصول مهاجرت (یعنی بهار و پاییز) در مسیر مهاجرت خود برای مدت محدودی میهمان ما هستند که اگر کمی تیزبین باشید، آنها را در حال پرواز یا در حال پریدن از یک شاخه به شاخه دیگر (بویژه در برخی از پارکهای شهر مثل جمشیدیه و قیطریه) خواهید دید. این گونهها شامل «ابیا»، «سسک»، «پرستو»، «سهره جنگلی»، «صعوه» و ... هستند. در میان 3 عامل مهم که در به خطر افتادن گونهها نقش دارند، یعنی گسترش شهرنشینی، کشاورزی و تقابل با گونههای غیربومی، عامل اول بیشترین تاثیر را دارد. فرآیند شهرنشینی میتواند مستقیماً حیات گونههای بومی را با تغییر زیستگاه طبیعی آنها تهدید کند، به علاوه مناطق شهری در دنیا روند رو به افزایش داشته و پیشبینی میشود تا سال 2030 میلادی میزان زندگی شهری از 49 درصد حال حاضر به تقریباً 61 درصد برسد. در ایالات متحده مدتهاست تا 80 درصد جمعیت در مناطق شهری و نیمهشهری سکونت دارند. توسعه شهرنشینی و علاقهمندی مردم به زندگی شهری در کشورهای در حال توسعه به دلایل اجتماعی- اقتصادی مختلف با سرعتی بیشتر از کشورهای پیشرفته صورت میگیرد. بنابراین تا سال 2030، جمعیت انسانی شهرنشین با تغییر وسیع زیستگاههای طبیعی جانوران در وضعیت «فقر بیولوژیک» قرار خواهد گرفت. این اصطلاح شرایطی را توصیف میکند که تنوع گونههای جانوری بومی ساکن در شهرها به حد بسیار پایینی رسیده باشد. در روزگاری که انسان شهری روز به روز بیشتر به سمت ماشینی شدن پیش میرود و در پی گسترش بیرویه شهر بسیاری از مناطق پردرخت به اجبار به ساختمان و خیابان و بزرگراه تبدیل میشوند و از سطح سبز و پرطراوت شهر بهطور عجیبی کاسته میشود، بجاست به پرندگان این همشهریان کوچک ولی باصفا که سختیهای زندگی شهری را برایمان قابل تحملتر میکنند و طراوت را برای ما به ارمغان میآورند نیز بیندیشیم. دوردنیا
پرندههای شهرنشین
شاید برایتان جالب باشد که بدانید حتی وضعیت اجتماعی- اقتصادی شهرها و محلهها میتواند در زندگی و فراوانی گونههای بومی پرندگان منطقه تاثیرگذار باشد. در تحقیقی که در شهر ونکوور کانادا در اینباره صورت گرفته است، مشخص شد در محلههایی که از نظر شرایط اجتماعی- اقتصادی در سطح بالاتری قرار دارند، فراوانی پرندگان نیز به طور محسوسی بیشتر از مناطق با وضع نابسامان است. بدون شک یکی از مهمترین علل این پدیده تخصیص فضاهای شهری بیشتری به پارک و بوستان در محلههای با شرایط بهتر است. واقعیت این است که محیط شهری شرایط بسیار دشواری را نسبت به زیستگاههای طبیعی برای پرندگان دارد، بنابراین آنها باید قدرت سازگاری بالایی داشته باشند. امروز موضوع سازگاری پرندگان با زیستگاههای مختلف به دلیل تغییرات جهانی آب و هوا، مداخلههای انسان در سیاره زمین، از جمله گسترش شهرنشینی و تخریب جنگلها اهمیت ویژهای یافته است. متاسفانه یکی از هزینههایی که ما انسانها در قبال گسترش شهرها و زندگی شهرنشینی میپردازیم، نامناسب کردن محیط زیست برای زندگی گونههایی از جانوران است اما با این حال جای بسی خوشبختی است که شهر ما تهران هنوز خانه گونههای متنوعی از پرندگان است.
از گونههای پرندگان رایج در شهرمان که بیشک همشهریان کوچک ما هستند، میتوان به گونههایی از خانوادههایی چون «کبوتریان»، «طوطیان»، «جغدیان»، «دمجنبانکیان»، «بلبل خرمایان»، «گنجشکیان»، «ساریان»، «کلاغیان» و «توکایان» اشاره کرد. علاوه بر گونههای نامبرده انواعی از پرندگان مهاجر در فصول مهاجرت (یعنی بهار و پاییز) در مسیر مهاجرت خود برای مدت محدودی میهمان ما هستند که اگر کمی تیزبین باشید، آنها را در حال پرواز یا در حال پریدن از یک شاخه به شاخه دیگر (بویژه در برخی از پارکهای شهر مثل جمشیدیه و قیطریه) خواهید دید. این گونهها شامل «ابیا»، «سسک»، «پرستو»، «سهره جنگلی»، «صعوه» و ... هستند. در میان 3 عامل مهم که در به خطر افتادن گونهها نقش دارند، یعنی گسترش شهرنشینی، کشاورزی و تقابل با گونههای غیربومی، عامل اول بیشترین تاثیر را دارد. فرآیند شهرنشینی میتواند مستقیماً حیات گونههای بومی را با تغییر زیستگاه طبیعی آنها تهدید کند، به علاوه مناطق شهری در دنیا روند رو به افزایش داشته و پیشبینی میشود تا سال 2030 میلادی میزان زندگی شهری از 49 درصد حال حاضر به تقریباً 61 درصد برسد. در ایالات متحده مدتهاست تا 80 درصد جمعیت در مناطق شهری و نیمهشهری سکونت دارند. توسعه شهرنشینی و علاقهمندی مردم به زندگی شهری در کشورهای در حال توسعه به دلایل اجتماعی- اقتصادی مختلف با سرعتی بیشتر از کشورهای پیشرفته صورت میگیرد. بنابراین تا سال 2030، جمعیت انسانی شهرنشین با تغییر وسیع زیستگاههای طبیعی جانوران در وضعیت «فقر بیولوژیک» قرار خواهد گرفت. این اصطلاح شرایطی را توصیف میکند که تنوع گونههای جانوری بومی ساکن در شهرها به حد بسیار پایینی رسیده باشد. در روزگاری که انسان شهری روز به روز بیشتر به سمت ماشینی شدن پیش میرود و در پی گسترش بیرویه شهر بسیاری از مناطق پردرخت به اجبار به ساختمان و خیابان و بزرگراه تبدیل میشوند و از سطح سبز و پرطراوت شهر بهطور عجیبی کاسته میشود، بجاست به پرندگان این همشهریان کوچک ولی باصفا که سختیهای زندگی شهری را برایمان قابل تحملتر میکنند و طراوت را برای ما به ارمغان میآورند نیز بیندیشیم. ارسال نظر
پربیننده