تقویم رویدادهای تاریخی در سرن
سرن، مرکز تحقیقات هستهای اروپا، در ۱۹۵۴ تاسیس شد. این مرکز، امروزه به عنوان یک مرکز بینالمللی فعالیت میکند و ۲۰ کشور عضو آن هستند. سرن بزرگترین آزمایشگاه فیزیک ذرات در دنیاست و در مرز فرانسه و سوییس قرار دارد.
۱۹۵۷- راهاندازی نخستین شتابدهنده، سینکروسایکلوترون(SC)
۱۹۵۹- شروع کار سینکروترون پروتونی (PS)
۱۹۷۱- نخستین برخورد دهنده پروتون – پروتون دنیا به نام ISR راهاندازی میشود.
۱۹۷۳- کشف جریان نوترونی؛ نخستین اثبات برای تئوری نیروهای الکتروضعیف.
۱۹۷۶- راه اندازی ابرسینکروترون پروتونی(SPS)
۱۹۸۳- ذرات Z و W کشف شدند.کارلو رابیا و سیمون ون در میر برای این کشف نوبل گرفتند.
۱۹۸۹- برخورد دهنده بزرگ الکترون پوزیترون(LEP) شروع به کار میکند. وجود تنها ۳ نوع نوترینو ثابت میشود.
۱۹۹۰- تیم برنرز لی شبکه جهانی اینترنت را اختراع میکند.
۱۹۹۳- نتایج دقیقی به دست میآید که CP را نقض میکند. یک تفاوت ظریف میان ماده و پادماده.
۱۹۹۵- نخستین مشاهده آنتیهیدروژن
۱۹۹۹- ساخت برخورد دهنده بزرگ هادرونی (LHC) آغاز میشود.
۲۰۰۰- ایجاد حالت جدیدی از ماده، پلاسمای کوارک-گلوئون که شاید درست بعد از انفجار بزرگ وجود داشته است.
۲۰۰۲- نخستین نتایج درباره اتمهای آنتیهیدروژن
۲۰۰۸- راهاندازی LHC
آنچه سال گذشته در سرن اتفاق افتاد
۲۰ شهریور ۱۳۸۷: صبح امروز، نخستین باریکه با موفقیت داخل LHC در سرن تولید شد و تونل ۲۷کیلومتری را دور زد. این یک اتفاق تاریخی است. 2دهه طول کشیده است تا دانشمندان شرایط را برای انجام این آزمایش آماده کنند. با انجام این آزمایش ممکن است به محدوده جدیدی از کشفیات علمی وارد شویم. حتی آنطور که مسؤول این پروژه، لین ایوانز میگوید: «ممکن است دیدگاه جدیدی درباره مبدا و تحولات جهان به دست بیاوریم». شروع به کار یک شتابدهنده فقط فشردن یک دکمه نیست؛ هزاران قطعه داخلی باید با هماهنگی کار کنند، زمانبندی باید با دقت یک میلیاردم ثانیه صحیح باشد و 2 باریکه به ضخامت کمتر از موی انسان باید روبهرو به هم برخورد کنند.
۲۸ شهریور ۱۳۸۷: پس از شروع هیجانانگیز و موفق در ۲۰ شهریور، LHC یک هفته با تولید همزمان 2 باریکه به کار خود ادامه داد، اینکه در همان روز نخست توانسته بودند هر 2 باریکه را دور حلقه شتابدهنده بگردانند و تا شب چند صد دور این کار را ادامه دهند موجب شده بود انتظار همه از باقی نتایج بالاتر برود. مرحله بعد، وارد کردن سیستم فرکانس رادیویی(RF) بود. این سیستم موجب میشود باریکه ذرات همسان شوند و در نهایت آنقدر به باریکه شتاب میدهد که به انرژی ۷ ترا-الکترون ولت برسند. سیستم فرکانس رادیویی سرعت ذرات کندتر را زیاد میکند و ذرات سریعتر را کند میکند تا تمام ذرات باریکه با سرعت یکسان حرکت کنند. اگر این کار انجام نشود، باریکه بعد از تولید واگرا شده و در محیط ناپدید میشود و نمیتوان از آن برای انجام آزمایش استفاده کرد. باریکه دوم در ۲۱ شهریور تولید شد. این باریکه در خلاف جهت عقربههای ساعت میچرخید و بعد از نیم ساعت که باریکه در LHC چرخید از آن خارج شد. گام بعدی تکرار همان فرآیند همسانسازی برای این باریکه است.
۲ مهر ۱۳۸۷: بعد از ۱۰ روز کار، LHC اکنون در حالت آمادهباش است. اشکالی که در یکی از 8 بخش آن به وجود آمده بود در حال بررسی است. آزمایشهای انجام شده در سرن به دنبال نشت مقدار زیادی هلیوم به بخش 4-3 تونل LHC روشن کرد که محتملترین دلیل این اتفاق اتصال نادرست الکتریکی بین 2 تا از آهنرباهای الکتریکی شتابدهنده بوده است. برای اینکه بتوان دلیل این اختلال را دقیقا روشن کرد لازم است این قطعه از دستگاه به حدود دمای اتاق برسد تا بتوان آن را باز کرد و مشکل را فهمید. این فرآیند حدود ۳ تا ۴ هفته طول خواهد کشید. انجام این تعمیرات تا ماه آبان طول خواهد کشید و بعد از آن به علت تعطیلی سرن تا بهار آینده انجام دوباره آزمایش به تعویق خواهد افتاد. شتابدهندهها با استفاده از آخرین تکنولوژی روز ساخته میشوند و هر کدام در نوع خود بینظیرند و نمونه مشابهی ندارند، بنابراین وجود و بروز اختلال در عملکردشان اجتنابناپذیر و طبیعی است. بعد از توقف آزمایش در ۲۹ شهریور، از چندین مرکز تحقیقاتی ذرات برای سرن نامههایی فرستاده شد که در آنها مدیران این مراکز برای ادامه آزمایشها و تعمیر موفق LHC ابراز امیدواری کرده بودند.
و سرانجام ماجرا تا به امروز
2آذر 1388، ژنو: بعد از حدود 14 ماه تعمیرات، بالاخره 2 باریکه پروتونی برای نخستین بار به شکل همزمان تولید شدند و چرخیدند و برخورد سر به سرشان را انجام دادند. دانشمندان بعد از این همه تلاش توانستند حادثهای را که در این مدت انتظار میکشیدند، ببینند. با چرخشی که در حال حاضر هر کدام از دسته پرتوها دارند، حداکثر امکان 2 تلاقی در طول حلقه وجود دارد. تا به حال این دو برخورد در نقاطی که مربوط به آشکارسازهای ATLAS و CMS هستند اتفاق افتاده و ثبت شده است. هر دوی این آشکارسازها برای ثبت لحظه برخورد از قبل آماده شده بودند. پس از این برخوردها در 2 نقطه دیگر اتفاق خواهد افتاد: ALICE و LHCb. یادمان باشد که این تازه اول ماجرای بازسازی جهان در ابتدای خلقت است و بخش بزرگ و مهمی از آزمایشها به تدریج انجام خواهد شد. دیروز در امروز
تقویم رویدادهای تاریخی در سرن
سرن، مرکز تحقیقات هستهای اروپا، در ۱۹۵۴ تاسیس شد. این مرکز، امروزه به عنوان یک مرکز بینالمللی فعالیت میکند و ۲۰ کشور عضو آن هستند. سرن بزرگترین آزمایشگاه فیزیک ذرات در دنیاست و در مرز فرانسه و سوییس قرار دارد.
۱۹۵۷- راهاندازی نخستین شتابدهنده، سینکروسایکلوترون(SC)
۱۹۵۹- شروع کار سینکروترون پروتونی (PS)
۱۹۷۱- نخستین برخورد دهنده پروتون – پروتون دنیا به نام ISR راهاندازی میشود.
۱۹۷۳- کشف جریان نوترونی؛ نخستین اثبات برای تئوری نیروهای الکتروضعیف.
۱۹۷۶- راه اندازی ابرسینکروترون پروتونی(SPS)
۱۹۸۳- ذرات Z و W کشف شدند.کارلو رابیا و سیمون ون در میر برای این کشف نوبل گرفتند.
۱۹۸۹- برخورد دهنده بزرگ الکترون پوزیترون(LEP) شروع به کار میکند. وجود تنها ۳ نوع نوترینو ثابت میشود.
۱۹۹۰- تیم برنرز لی شبکه جهانی اینترنت را اختراع میکند.
۱۹۹۳- نتایج دقیقی به دست میآید که CP را نقض میکند. یک تفاوت ظریف میان ماده و پادماده.
۱۹۹۵- نخستین مشاهده آنتیهیدروژن
۱۹۹۹- ساخت برخورد دهنده بزرگ هادرونی (LHC) آغاز میشود.
۲۰۰۰- ایجاد حالت جدیدی از ماده، پلاسمای کوارک-گلوئون که شاید درست بعد از انفجار بزرگ وجود داشته است.
۲۰۰۲- نخستین نتایج درباره اتمهای آنتیهیدروژن
۲۰۰۸- راهاندازی LHC
آنچه سال گذشته در سرن اتفاق افتاد
۲۰ شهریور ۱۳۸۷: صبح امروز، نخستین باریکه با موفقیت داخل LHC در سرن تولید شد و تونل ۲۷کیلومتری را دور زد. این یک اتفاق تاریخی است. 2دهه طول کشیده است تا دانشمندان شرایط را برای انجام این آزمایش آماده کنند. با انجام این آزمایش ممکن است به محدوده جدیدی از کشفیات علمی وارد شویم. حتی آنطور که مسؤول این پروژه، لین ایوانز میگوید: «ممکن است دیدگاه جدیدی درباره مبدا و تحولات جهان به دست بیاوریم». شروع به کار یک شتابدهنده فقط فشردن یک دکمه نیست؛ هزاران قطعه داخلی باید با هماهنگی کار کنند، زمانبندی باید با دقت یک میلیاردم ثانیه صحیح باشد و 2 باریکه به ضخامت کمتر از موی انسان باید روبهرو به هم برخورد کنند.
۲۸ شهریور ۱۳۸۷: پس از شروع هیجانانگیز و موفق در ۲۰ شهریور، LHC یک هفته با تولید همزمان 2 باریکه به کار خود ادامه داد، اینکه در همان روز نخست توانسته بودند هر 2 باریکه را دور حلقه شتابدهنده بگردانند و تا شب چند صد دور این کار را ادامه دهند موجب شده بود انتظار همه از باقی نتایج بالاتر برود. مرحله بعد، وارد کردن سیستم فرکانس رادیویی(RF) بود. این سیستم موجب میشود باریکه ذرات همسان شوند و در نهایت آنقدر به باریکه شتاب میدهد که به انرژی ۷ ترا-الکترون ولت برسند. سیستم فرکانس رادیویی سرعت ذرات کندتر را زیاد میکند و ذرات سریعتر را کند میکند تا تمام ذرات باریکه با سرعت یکسان حرکت کنند. اگر این کار انجام نشود، باریکه بعد از تولید واگرا شده و در محیط ناپدید میشود و نمیتوان از آن برای انجام آزمایش استفاده کرد. باریکه دوم در ۲۱ شهریور تولید شد. این باریکه در خلاف جهت عقربههای ساعت میچرخید و بعد از نیم ساعت که باریکه در LHC چرخید از آن خارج شد. گام بعدی تکرار همان فرآیند همسانسازی برای این باریکه است.
۲ مهر ۱۳۸۷: بعد از ۱۰ روز کار، LHC اکنون در حالت آمادهباش است. اشکالی که در یکی از 8 بخش آن به وجود آمده بود در حال بررسی است. آزمایشهای انجام شده در سرن به دنبال نشت مقدار زیادی هلیوم به بخش 4-3 تونل LHC روشن کرد که محتملترین دلیل این اتفاق اتصال نادرست الکتریکی بین 2 تا از آهنرباهای الکتریکی شتابدهنده بوده است. برای اینکه بتوان دلیل این اختلال را دقیقا روشن کرد لازم است این قطعه از دستگاه به حدود دمای اتاق برسد تا بتوان آن را باز کرد و مشکل را فهمید. این فرآیند حدود ۳ تا ۴ هفته طول خواهد کشید. انجام این تعمیرات تا ماه آبان طول خواهد کشید و بعد از آن به علت تعطیلی سرن تا بهار آینده انجام دوباره آزمایش به تعویق خواهد افتاد. شتابدهندهها با استفاده از آخرین تکنولوژی روز ساخته میشوند و هر کدام در نوع خود بینظیرند و نمونه مشابهی ندارند، بنابراین وجود و بروز اختلال در عملکردشان اجتنابناپذیر و طبیعی است. بعد از توقف آزمایش در ۲۹ شهریور، از چندین مرکز تحقیقاتی ذرات برای سرن نامههایی فرستاده شد که در آنها مدیران این مراکز برای ادامه آزمایشها و تعمیر موفق LHC ابراز امیدواری کرده بودند.
و سرانجام ماجرا تا به امروز
2آذر 1388، ژنو: بعد از حدود 14 ماه تعمیرات، بالاخره 2 باریکه پروتونی برای نخستین بار به شکل همزمان تولید شدند و چرخیدند و برخورد سر به سرشان را انجام دادند. دانشمندان بعد از این همه تلاش توانستند حادثهای را که در این مدت انتظار میکشیدند، ببینند. با چرخشی که در حال حاضر هر کدام از دسته پرتوها دارند، حداکثر امکان 2 تلاقی در طول حلقه وجود دارد. تا به حال این دو برخورد در نقاطی که مربوط به آشکارسازهای ATLAS و CMS هستند اتفاق افتاده و ثبت شده است. هر دوی این آشکارسازها برای ثبت لحظه برخورد از قبل آماده شده بودند. پس از این برخوردها در 2 نقطه دیگر اتفاق خواهد افتاد: ALICE و LHCb. یادمان باشد که این تازه اول ماجرای بازسازی جهان در ابتدای خلقت است و بخش بزرگ و مهمی از آزمایشها به تدریج انجام خواهد شد. ارسال نظر
پربیننده