از ابتدای آغاز جنگ یمن مشخص بود که علی عبدالله صالح، رئیسجمهور یمن با یک سفارش خارجی درگیری جدید خود علیه حوثیها را از ماه آگوست آغاز کرده است. اتفاقات بعدی نشان داد که این تصور و تحلیل بسیار درست است. عبدالله صالح میتوانست به جای آغاز جنگ ششم با حوثیها به یک گفتمان ملی و سازنده با ناراضیهای داخلی خود بپردازد و مشکلات خود را از راهی خیلی سادهتر و کمهزینهتر حل کرده و به سرانجام برساند ولی از ماه آگوست تا مهرماه ارتش یمن تقریبا از اینکه بتواند برابر حوثیها به یک نقطه غلبه و برتری دست پیدا کند ناتوان شد و هر روز تلفات و اسارتها و غنایم بیشتری را به حوثیها واگذار کرد و آنها توانستند در مناطق شمالی یمن، نواحی بسیار زیادی را به تصرف خودشان درآورند. این نکته را هم باید متذکر شد که صعده از مناطق خوش آب و هوا با پوشش سبز و گیاهی مناسب و برخلاف مناطق جنوبی يمن است كه از نواحی خشک بهحساب ميآيد. بهرغم تمام شرایط طبیعی مناسبی که در مناطق شمالی صعده وجود دارد، حوثیها همیشه فقیرترین افراد یمن بودهاند و سیاستهای تبعیضآمیز علیه آنها در اشکال مختلف به اجرا گذاشته شده است.از مهرماه به بعد حضور عربستان در این جنگ را به شکل علنیتر شاهد هستیم. اگرچه از ابتدا هم عربستان حضور فعال اطلاعاتی و غیرمستقیم در جنگ یمن داشت، از مهرماه به بعد به بهانه کشته شدن یک مرزبان عربستانی، لشکرکشی عربستان به یمن نیز آغاز شده است. عربستان هم بهرغم خریدهای تسلیحاتی و هزینههای گزافی که طی چند دهه برای ایجاد یک ارتش قوی و به وسیله ابزارهاي پیشرفته انجام داده است اما در 2 ماه گذشته مشخص شد که ارتش عربستان ارتشی پوشالی است که حتی در مقابل یک جنبش مردمی چریکی به هیچ عنوان قابلیت دوام، موفقیت و پیروزی ندارد. به سرعت عملیاتهای زمینی عربستان منجر به اسارت و کشته شدن نیروهای سعودی شد، حتی غنایمی را به حوثیها واگذار کردند و مجبور شدند که حمایت آمریکا در بخشهای مختلف را کسب کنند و به موازات همین امر از کشورهای همپیمان خود مانند اردن، نیروهای کماندویی را علیه حوثیها به صعده وارد کنند. جریان درگیریها طی روزهای گذشته نشان می دهد که حتی کماندوهای اردنی که نیروهای نظامی ورزیدهای هستند نیز از اینکه بتوانند دستاوردی را مقابل حوثیها کسب کنند عاجز ماندهاند و عربستان از کشورهای قطر، بحرین، پاکستان و برخی کشورهای دیگر دوست و متحد خود درخواست کرده تا نیروهای ورزیده کماندویی خود را برای حمله به حوثیها در شمال یمن به مرزهای این کشور اعزام کنند. نکته دیگری که در این بحث وجود دارد اینکه اولا عربستان بشدت علاقهمند است تا در پوشش جنگ با حوثیها به فضای ضدشیعی و ضدایرانی در منطقه دامن بزند. دوم اینکه بتواند کشورهای همپیمان خود را در این جنگ به نفع خود وارد کند و آن را به یک جنگ منطقهای تبدیل کند. این مساله مورد حمایت آمریکاییها هم است که تحت عنوان جبهه اعتدال (یعنی کشورهای سازشکار عربی که در مقابل جبهه مقاومت شکل داده بودند) میتواند از این قالب وصفبندی سیاسی ـ امنیتی استفاده کند و لذا آمریکاییها بشدت از این ایده حمایت میکنند. نکته سوم اینکه با وجودی که کشورهای عربستان و اردن در کنار ارتش یمن علیه حوثیها میجنگند، نمایان شده که جریانات بر حق مردمی در شمال یمن از قدرت کافی برخوردارند که بتوانند ارتشهای ورزیدهای که به مصاف آنها آمدهاند را به شکست بکشانند، بویژه اینکه مناطق جنوبی عربستان شهروندان اسماعیلی و زیدی دارد که آنها همکیشان حوثیها هستند و عربستان از هماکنون باید نگران بیثباتیهای داخلی خودش هم باشد. در حاشیه دیدار رئیس CIA با ملکعبدالله، یکی از موضوعات محوری که مورد بحث قرار گرفت این بود که شعاع 10کیلومتری، یعنی 240 روستای عربستان که از شهروندان و اقلیتهای اسماعیلی و زیدی هستند تخلیه شده و ساکنان این روستاها به مناطق دیگری کوچانده شوند. درخواست رئیس CIA این بوده است که مسائل آموزشی و توجیهی برای این آوارههای عربستانی به اجرا گذاشته شود که آنها به حمایت از همکیشان خود در جنگ صعده دست به اقدامی نزنند و زمینه بیثباتی در داخل عربستان را فراهم نکنند. به هر حال این امر یکی از نقاط آسیب جدی برای عربستان است که در کنار دیگر مشکلاتی که در سطح منطقه دارد و ناکامیهایی که در عرصه سیاسی در فلسطین، لبنان، عراق و حتی در افغانستان و پاکستان داشته است امکان ادامه این وضع را برای سران آلسعود میسر نمیکند، بویژه اینکه بین دستگاه سیاسی و مذهبی ساخت قدرت در داخل عربستان هم شکافهایی جدی ایجاد شده و آینده عربستان با سؤالی جدی روبهرو است. در کنار این مساله باید رقابت میان شاهزادهها و رگههای مافیای تجارت مشروبات الکلی و مواد مخدر و تجارت کالاهای قاچاق به عربستان را هم اضافه کنیم که در قالب محاسبه بنادر و سواحل یمن خود را نشان میدهد. این شاهزادههایی که عضو مافیا در عربستان هستند برای حذف کردن رقبای خود در یمن سعی میکنند تحت عنوان بهانههای امنیتی سواحل یمن را مورد کنترل قرار دهند و قاچاق مواد مخدر، کالا و مشروبات الکلی را بهطور اختصاصی در اختیار بگیرند. شرایط فعلی، وضع عربستان را بشدت مورد سوال و آن را در یک افق و چشمانداز بحرانی و پرمسأله قرار میدهد. نکته دیگری که مساله جنگ یمن را با عراق مرتبط میکند این است که کشورهایی که درگیر جنگ یمن هستند حامیان جنبش بعثیها در عراقاند و به واسطه این ناآرامی و درگیریهایی که در شمال یمن وجود دارد این کشورها بشدت هم و غم خودشان را متوجه صعده و جنگ با حوثیها کردهاند. از طرف دیگر مساله فلسطین است که باز بخش دیگری از اهتمام این کشورها را به خود اختصاص میدهد بنابراین وزن اهتمام دیپلماسی این کشورها درباره عراق را کاهش خواهد داد. شکست دستهای پنهان عربی در جنگ صعده
از ابتدای آغاز جنگ یمن مشخص بود که علی عبدالله صالح، رئیسجمهور یمن با یک سفارش خارجی درگیری جدید خود علیه حوثیها را از ماه آگوست آغاز کرده است. اتفاقات بعدی نشان داد که این تصور و تحلیل بسیار درست است. عبدالله صالح میتوانست به جای آغاز جنگ ششم با حوثیها به یک گفتمان ملی و سازنده با ناراضیهای داخلی خود بپردازد و مشکلات خود را از راهی خیلی سادهتر و کمهزینهتر حل کرده و به سرانجام برساند ولی از ماه آگوست تا مهرماه ارتش یمن تقریبا از اینکه بتواند برابر حوثیها به یک نقطه غلبه و برتری دست پیدا کند ناتوان شد و هر روز تلفات و اسارتها و غنایم بیشتری را به حوثیها واگذار کرد و آنها توانستند در مناطق شمالی یمن، نواحی بسیار زیادی را به تصرف خودشان درآورند. این نکته را هم باید متذکر شد که صعده از مناطق خوش آب و هوا با پوشش سبز و گیاهی مناسب و برخلاف مناطق جنوبی يمن است كه از نواحی خشک بهحساب ميآيد. بهرغم تمام شرایط طبیعی مناسبی که در مناطق شمالی صعده وجود دارد، حوثیها همیشه فقیرترین افراد یمن بودهاند و سیاستهای تبعیضآمیز علیه آنها در اشکال مختلف به اجرا گذاشته شده است.از مهرماه به بعد حضور عربستان در این جنگ را به شکل علنیتر شاهد هستیم. اگرچه از ابتدا هم عربستان حضور فعال اطلاعاتی و غیرمستقیم در جنگ یمن داشت، از مهرماه به بعد به بهانه کشته شدن یک مرزبان عربستانی، لشکرکشی عربستان به یمن نیز آغاز شده است. عربستان هم بهرغم خریدهای تسلیحاتی و هزینههای گزافی که طی چند دهه برای ایجاد یک ارتش قوی و به وسیله ابزارهاي پیشرفته انجام داده است اما در 2 ماه گذشته مشخص شد که ارتش عربستان ارتشی پوشالی است که حتی در مقابل یک جنبش مردمی چریکی به هیچ عنوان قابلیت دوام، موفقیت و پیروزی ندارد. به سرعت عملیاتهای زمینی عربستان منجر به اسارت و کشته شدن نیروهای سعودی شد، حتی غنایمی را به حوثیها واگذار کردند و مجبور شدند که حمایت آمریکا در بخشهای مختلف را کسب کنند و به موازات همین امر از کشورهای همپیمان خود مانند اردن، نیروهای کماندویی را علیه حوثیها به صعده وارد کنند. جریان درگیریها طی روزهای گذشته نشان می دهد که حتی کماندوهای اردنی که نیروهای نظامی ورزیدهای هستند نیز از اینکه بتوانند دستاوردی را مقابل حوثیها کسب کنند عاجز ماندهاند و عربستان از کشورهای قطر، بحرین، پاکستان و برخی کشورهای دیگر دوست و متحد خود درخواست کرده تا نیروهای ورزیده کماندویی خود را برای حمله به حوثیها در شمال یمن به مرزهای این کشور اعزام کنند. نکته دیگری که در این بحث وجود دارد اینکه اولا عربستان بشدت علاقهمند است تا در پوشش جنگ با حوثیها به فضای ضدشیعی و ضدایرانی در منطقه دامن بزند. دوم اینکه بتواند کشورهای همپیمان خود را در این جنگ به نفع خود وارد کند و آن را به یک جنگ منطقهای تبدیل کند. این مساله مورد حمایت آمریکاییها هم است که تحت عنوان جبهه اعتدال (یعنی کشورهای سازشکار عربی که در مقابل جبهه مقاومت شکل داده بودند) میتواند از این قالب وصفبندی سیاسی ـ امنیتی استفاده کند و لذا آمریکاییها بشدت از این ایده حمایت میکنند. نکته سوم اینکه با وجودی که کشورهای عربستان و اردن در کنار ارتش یمن علیه حوثیها میجنگند، نمایان شده که جریانات بر حق مردمی در شمال یمن از قدرت کافی برخوردارند که بتوانند ارتشهای ورزیدهای که به مصاف آنها آمدهاند را به شکست بکشانند، بویژه اینکه مناطق جنوبی عربستان شهروندان اسماعیلی و زیدی دارد که آنها همکیشان حوثیها هستند و عربستان از هماکنون باید نگران بیثباتیهای داخلی خودش هم باشد. در حاشیه دیدار رئیس CIA با ملکعبدالله، یکی از موضوعات محوری که مورد بحث قرار گرفت این بود که شعاع 10کیلومتری، یعنی 240 روستای عربستان که از شهروندان و اقلیتهای اسماعیلی و زیدی هستند تخلیه شده و ساکنان این روستاها به مناطق دیگری کوچانده شوند. درخواست رئیس CIA این بوده است که مسائل آموزشی و توجیهی برای این آوارههای عربستانی به اجرا گذاشته شود که آنها به حمایت از همکیشان خود در جنگ صعده دست به اقدامی نزنند و زمینه بیثباتی در داخل عربستان را فراهم نکنند. به هر حال این امر یکی از نقاط آسیب جدی برای عربستان است که در کنار دیگر مشکلاتی که در سطح منطقه دارد و ناکامیهایی که در عرصه سیاسی در فلسطین، لبنان، عراق و حتی در افغانستان و پاکستان داشته است امکان ادامه این وضع را برای سران آلسعود میسر نمیکند، بویژه اینکه بین دستگاه سیاسی و مذهبی ساخت قدرت در داخل عربستان هم شکافهایی جدی ایجاد شده و آینده عربستان با سؤالی جدی روبهرو است. در کنار این مساله باید رقابت میان شاهزادهها و رگههای مافیای تجارت مشروبات الکلی و مواد مخدر و تجارت کالاهای قاچاق به عربستان را هم اضافه کنیم که در قالب محاسبه بنادر و سواحل یمن خود را نشان میدهد. این شاهزادههایی که عضو مافیا در عربستان هستند برای حذف کردن رقبای خود در یمن سعی میکنند تحت عنوان بهانههای امنیتی سواحل یمن را مورد کنترل قرار دهند و قاچاق مواد مخدر، کالا و مشروبات الکلی را بهطور اختصاصی در اختیار بگیرند. شرایط فعلی، وضع عربستان را بشدت مورد سوال و آن را در یک افق و چشمانداز بحرانی و پرمسأله قرار میدهد. نکته دیگری که مساله جنگ یمن را با عراق مرتبط میکند این است که کشورهایی که درگیر جنگ یمن هستند حامیان جنبش بعثیها در عراقاند و به واسطه این ناآرامی و درگیریهایی که در شمال یمن وجود دارد این کشورها بشدت هم و غم خودشان را متوجه صعده و جنگ با حوثیها کردهاند. از طرف دیگر مساله فلسطین است که باز بخش دیگری از اهتمام این کشورها را به خود اختصاص میدهد بنابراین وزن اهتمام دیپلماسی این کشورها درباره عراق را کاهش خواهد داد. ارسال نظر
پربیننده