اینکه اگر طبقه رو به زوالی پس از عصری و نسل‌هایی حکمرانی کردن در زمانی جدید و با مطالبات نوین اجتماعی به جبر تاریخ و خواست مردم ناگزیر به واگذاشتن قدرت شود، اما تنها با تأسی به هژموني جهانی و فاصله گرفتن از متن ملت در تلاش باشد تا نهادهای حکومت را با قدرت نظامی و قوه قهریه حفظ کند، حکایت شرایط جاری هندوراس است که مانوئل زلایا با پشتوانه مردمی و تئوریک حفظ و احیای اقتصاد ملی و فقرزدایی به مصاف طبقه‌ای فاسد و وابسته به ایالات متحده رفت که سالیان دراز است حفظ استراتژی وضع موجود را پیشه خود ساخته‌اند و از بروز هر تحول بیمناک هستند. این شرایط نه‌تنها در هندوراس بلکه در تمام کشورهای آمریکای جنوبی از زمان شکل‌گیری ایالات متحده وجود داشته است. ایالات متحده سیاست کهن خود را از زمانی که نفت در ماراکایبوی ونزوئلا کشف شد و آن مناطق جمعیتی نداشت و اساسا بومیان پدیده‌ای به نام دولت نداشتند بر مبنای حکومت فئودالی (البته به نام طبقه کائودیلیوها) و روابط پدرسالارانه بنا نهاد و از آن زمان تاکنون مصداق تئوری مرکز- پیرامون را دقیقا در این مناطق می‌توان یافت. در 80 سال اخیر هرتحولی در آمریکای جنوبی از سوی کاخ سفید به سوسیالیستی شدن تعبیر شد. اکنون که موجی از مطالبات انسانی عموما از سوی طبقه حاشیه‌نشین آمریکای جنوبی را فراگرفته است و رهبران به دنبال احیای اقتصاد وابسته به نهادهای نئولیبرال وابسته به چندملیتی‌ها هستند و نوعی بازگشت به خویشتن از سوی رهبران جدید با قانونی کردن مطالبات در جریان است باز تعبیر چپگرایی و سوسیالیسم در رسانه‌های ایالات متحده شدت گرفته است. اکنون ایالات متحده با در نظر گرفتن شرایط جدید و نگاه به افکار عمومی سیاست خارجی خود را تنظیم می‌کند. در بحران هندوراس و اخراج زلایا از کشور و کودتای نظامیان، ایالات متحده به ظاهر پرستیژی حمایت‌گرانه از زلایا به تبع دیگر محکوم‌‌کنندگان کودتا گرفت، اما در عمل هیچ تلاشی برای مدیریت بحران نکرد. توافقنامه بر مبنای مذاکرات زلایا- میچلتی بازی دادن زلایا و کاهش فشارهای بین‌المللی و داخلی بود تا زمان انتخابات جدید فرابرسد. اکنون و در آستانه برگزاری انتخابات، دادگاه عالی هندوراس بازگشت زلایا به قدرت را رسما منتفی دانسته است و در صحنه‌گردانی جدید، میچلتی را هم برای فرونشاندن اعتراض‌های مردمی از صحنه انتخابات دورکرده است. دولت جدید و کودتایی هندوراس حتی برای جلب اطمینان و رضایت ایالات متحده به‌رغم اینکه در داخل کنترلی بر مردم ندارد در اجرای سیاست خارجی سفارشی خود، جمهوری اسلامی ایران را در مورد حمایت از تروریسم و کسب تسلیحات اتمی یا بر هم زدن صلح بین‌المللی خطرناک دانسته است. اکنون در صحنه سیاسی هندوراس نوعی جنگ وکالتی میان اردوگاه رهبران جدید شامل چاوز، لولا، مورالس، کوره‌آ و کاسترو با ایالات متحده، کلمبیا، پرو و مکزیک در جریان است که مهم‌ترین بازیگران اصلی آن لولا داسیلوا و اوباما هستند. برزیل اکنون با پیگیری سیاست رئالیسم تهاجمی
(offensive realist) خواهان جایگاه هژمونی در نظام بین‌الملل و بازتعریف توزیع جدیدی از قدرت در جامعه جهانی است که سال‌هاست آن را پی‌جویی می‌کند و بر این مبنا مهم‌ترین بازیگر صحنه درونی هندوراس است تا زلایا به قدرت بازگردد. در شرایط جاری ضرورت دارد جمهوری اسلامی نیز همگام با کشورهای منطقه و با توجه به پیشینه مداخلات مکرر تاریخی بیگانگان در کشورمان؛ با به رسمیت نشناختن انتخابات جدید که به هر صورت قطعا سیاست راستگرایان فعلی با ورود یکی از چهره‌های وفادار به ایالات متحده است در همبستگی با افکار عمومی کار را پیش ببرد. در انتخابات جاری که برای تعیین رئیس‌جمهور، 128 نماینده کنگره و 298 شهردار برگزار می‌شود، الویس سانتوز 46ساله از حزب لیبرال و معاون سابق ریاست جمهوری – که زلایا و میچلتی عضو آن هستند- و مخالف سیاست‌های پوپولیستی و سوسیالیسم قرن 21 و پورفیریو لوبو 61 ساله، کاندیدای حزب ملی‌گرا ورقیب سابق زلایا در انتخابات 2005 ، 2 چهره اصلی هستند که مهم‌ترین برنامه آنها مبارزه با فقر و بی‌ثباتی به عنوان مانع جذب سرمایه‌گذاری است و هردو نیز روابط بسیار نزدیکی با ارتش کشور دارند. پورفیریو لوبو از برزیل خواسته است انتخابات را به رسمیت بشناسد. پیش‌تر کالوس ریس یکی از کاندیداها در اعتراض به عدم حضور زلایا انصراف داد و زلایا نیز از هواداران خود خواست که انتخابات را تحریم کنند. در واقع هیچیک از کاندیداهای فعلی با وقوف به مخالفت سران کودتا در داخل و مخالفت ایالات متحده هیچیک از شعارها و برنامه‌های زلایا را مطرح نکرده و برنامه‌های موافق با دولت فعلی را طرح کرده‌اند. حتی الویس سانتوز در اظهار نظری رسمی بیان کرده است، در صورت پیروزی از اتحادیه بولیواری(آلبا) خارج خواهد شد زیرا به زعم وی، اتحادیه مذکور هیچ مزیتی برای کشور نخواهد داشت بلکه مشکلات بی‌شماری را به وجود آورده و موجب شکاف میان مردم شده است. لازم به توضیح است که هندوراس از اوت 2008 به آلبا پیوست و 74 درصد کمک‌های اهدایی از سوی ونزوئلا به این کشور شده است. تاکنون ونزوئلا، اسپانیا، نیکاراگوآ، پاراگوئه، عفو بین‌الملل و السالوادور انتخابات را به رسمیت نشناخته و حتی نیکاراگوآ و السالوادور مرزهای خود را با این کشور بسته‌اند. ایالات متحده، پرو، پاناما، کاستاریکا و اسرائیل از انتخابات استقبال کرده‌اند و ایالات متحده نیز انتخابات را بخشی ضروری برای حل بحران و ایجاد فرصتی از سوی مردم برای بیان رای خود به روشی شفاف و آزاد بیان کرده است. در این شرایط ادامه کار برای دولت جدید بدون پشتوانه جهانی بسیار دشوار خواهد بود کما اینکه در داخل هندوراس نیز با ایجاد شکاف طبقاتی و پولاریزه شدن کشور جامعه مدنی با قدرت بیشتری به اعتراض ادامه خواهد داد. هریک از کاندیداها که به پیروزی دست یابد بدون تردید همکاری کامل و همه‌جانبه‌ای را با ایالات متحده و سیاست‌های آن تعقیب خواهد کرد و زمینه اصطکاک با دیگر کشورها را ایجاد می‌کند.
*کارشناس آمریکای لاتین
زلایا و انتخابات هندوراس
اینکه اگر طبقه رو به زوالی پس از عصری و نسل‌هایی حکمرانی کردن در زمانی جدید و با مطالبات نوین اجتماعی به جبر تاریخ و خواست مردم ناگزیر به واگذاشتن قدرت شود، اما تنها با تأسی به هژموني جهانی و فاصله گرفتن از متن ملت در تلاش باشد تا نهادهای حکومت را با قدرت نظامی و قوه قهریه حفظ کند، حکایت شرایط جاری هندوراس است که مانوئل زلایا با پشتوانه مردمی و تئوریک حفظ و احیای اقتصاد ملی و فقرزدایی به مصاف طبقه‌ای فاسد و وابسته به ایالات متحده رفت که سالیان دراز است حفظ استراتژی وضع موجود را پیشه خود ساخته‌اند و از بروز هر تحول بیمناک هستند. این شرایط نه‌تنها در هندوراس بلکه در تمام کشورهای آمریکای جنوبی از زمان شکل‌گیری ایالات متحده وجود داشته است. ایالات متحده سیاست کهن خود را از زمانی که نفت در ماراکایبوی ونزوئلا کشف شد و آن مناطق جمعیتی نداشت و اساسا بومیان پدیده‌ای به نام دولت نداشتند بر مبنای حکومت فئودالی (البته به نام طبقه کائودیلیوها) و روابط پدرسالارانه بنا نهاد و از آن زمان تاکنون مصداق تئوری مرکز- پیرامون را دقیقا در این مناطق می‌توان یافت. در 80 سال اخیر هرتحولی در آمریکای جنوبی از سوی کاخ سفید به سوسیالیستی شدن تعبیر شد. اکنون که موجی از مطالبات انسانی عموما از سوی طبقه حاشیه‌نشین آمریکای جنوبی را فراگرفته است و رهبران به دنبال احیای اقتصاد وابسته به نهادهای نئولیبرال وابسته به چندملیتی‌ها هستند و نوعی بازگشت به خویشتن از سوی رهبران جدید با قانونی کردن مطالبات در جریان است باز تعبیر چپگرایی و سوسیالیسم در رسانه‌های ایالات متحده شدت گرفته است. اکنون ایالات متحده با در نظر گرفتن شرایط جدید و نگاه به افکار عمومی سیاست خارجی خود را تنظیم می‌کند. در بحران هندوراس و اخراج زلایا از کشور و کودتای نظامیان، ایالات متحده به ظاهر پرستیژی حمایت‌گرانه از زلایا به تبع دیگر محکوم‌‌کنندگان کودتا گرفت، اما در عمل هیچ تلاشی برای مدیریت بحران نکرد. توافقنامه بر مبنای مذاکرات زلایا- میچلتی بازی دادن زلایا و کاهش فشارهای بین‌المللی و داخلی بود تا زمان انتخابات جدید فرابرسد. اکنون و در آستانه برگزاری انتخابات، دادگاه عالی هندوراس بازگشت زلایا به قدرت را رسما منتفی دانسته است و در صحنه‌گردانی جدید، میچلتی را هم برای فرونشاندن اعتراض‌های مردمی از صحنه انتخابات دورکرده است. دولت جدید و کودتایی هندوراس حتی برای جلب اطمینان و رضایت ایالات متحده به‌رغم اینکه در داخل کنترلی بر مردم ندارد در اجرای سیاست خارجی سفارشی خود، جمهوری اسلامی ایران را در مورد حمایت از تروریسم و کسب تسلیحات اتمی یا بر هم زدن صلح بین‌المللی خطرناک دانسته است. اکنون در صحنه سیاسی هندوراس نوعی جنگ وکالتی میان اردوگاه رهبران جدید شامل چاوز، لولا، مورالس، کوره‌آ و کاسترو با ایالات متحده، کلمبیا، پرو و مکزیک در جریان است که مهم‌ترین بازیگران اصلی آن لولا داسیلوا و اوباما هستند. برزیل اکنون با پیگیری سیاست رئالیسم تهاجمی
(offensive realist) خواهان جایگاه هژمونی در نظام بین‌الملل و بازتعریف توزیع جدیدی از قدرت در جامعه جهانی است که سال‌هاست آن را پی‌جویی می‌کند و بر این مبنا مهم‌ترین بازیگر صحنه درونی هندوراس است تا زلایا به قدرت بازگردد. در شرایط جاری ضرورت دارد جمهوری اسلامی نیز همگام با کشورهای منطقه و با توجه به پیشینه مداخلات مکرر تاریخی بیگانگان در کشورمان؛ با به رسمیت نشناختن انتخابات جدید که به هر صورت قطعا سیاست راستگرایان فعلی با ورود یکی از چهره‌های وفادار به ایالات متحده است در همبستگی با افکار عمومی کار را پیش ببرد. در انتخابات جاری که برای تعیین رئیس‌جمهور، 128 نماینده کنگره و 298 شهردار برگزار می‌شود، الویس سانتوز 46ساله از حزب لیبرال و معاون سابق ریاست جمهوری – که زلایا و میچلتی عضو آن هستند- و مخالف سیاست‌های پوپولیستی و سوسیالیسم قرن 21 و پورفیریو لوبو 61 ساله، کاندیدای حزب ملی‌گرا ورقیب سابق زلایا در انتخابات 2005 ، 2 چهره اصلی هستند که مهم‌ترین برنامه آنها مبارزه با فقر و بی‌ثباتی به عنوان مانع جذب سرمایه‌گذاری است و هردو نیز روابط بسیار نزدیکی با ارتش کشور دارند. پورفیریو لوبو از برزیل خواسته است انتخابات را به رسمیت بشناسد. پیش‌تر کالوس ریس یکی از کاندیداها در اعتراض به عدم حضور زلایا انصراف داد و زلایا نیز از هواداران خود خواست که انتخابات را تحریم کنند. در واقع هیچیک از کاندیداهای فعلی با وقوف به مخالفت سران کودتا در داخل و مخالفت ایالات متحده هیچیک از شعارها و برنامه‌های زلایا را مطرح نکرده و برنامه‌های موافق با دولت فعلی را طرح کرده‌اند. حتی الویس سانتوز در اظهار نظری رسمی بیان کرده است، در صورت پیروزی از اتحادیه بولیواری(آلبا) خارج خواهد شد زیرا به زعم وی، اتحادیه مذکور هیچ مزیتی برای کشور نخواهد داشت بلکه مشکلات بی‌شماری را به وجود آورده و موجب شکاف میان مردم شده است. لازم به توضیح است که هندوراس از اوت 2008 به آلبا پیوست و 74 درصد کمک‌های اهدایی از سوی ونزوئلا به این کشور شده است. تاکنون ونزوئلا، اسپانیا، نیکاراگوآ، پاراگوئه، عفو بین‌الملل و السالوادور انتخابات را به رسمیت نشناخته و حتی نیکاراگوآ و السالوادور مرزهای خود را با این کشور بسته‌اند. ایالات متحده، پرو، پاناما، کاستاریکا و اسرائیل از انتخابات استقبال کرده‌اند و ایالات متحده نیز انتخابات را بخشی ضروری برای حل بحران و ایجاد فرصتی از سوی مردم برای بیان رای خود به روشی شفاف و آزاد بیان کرده است. در این شرایط ادامه کار برای دولت جدید بدون پشتوانه جهانی بسیار دشوار خواهد بود کما اینکه در داخل هندوراس نیز با ایجاد شکاف طبقاتی و پولاریزه شدن کشور جامعه مدنی با قدرت بیشتری به اعتراض ادامه خواهد داد. هریک از کاندیداها که به پیروزی دست یابد بدون تردید همکاری کامل و همه‌جانبه‌ای را با ایالات متحده و سیاست‌های آن تعقیب خواهد کرد و زمینه اصطکاک با دیگر کشورها را ایجاد می‌کند.
*کارشناس آمریکای لاتین
ارسال نظر
پربیننده