۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۳:۰۰

شهرهای مجازی، نمایی از آینده جهان

رضا بابایی: با گسترش فناوری اطلاعات در جهان و ورود سریع آن به زندگی روزمره مردم، مسائل و ضرورت‌های تازه‌ای نیز به وجود آمده است. امروزه انسان توسعه‌یافته کسی است که به اطلاعات دسترسی داشته باشد و دسترسی به اطلاعات نه یک ضرورت که یک قدرت محسوب می‌شود. در این میان شهرها به‌عنوان مراکز قدرت انسانی و تمدن‌های بشری بیش از بیش اهمیت یافته‌اند. به اعتقاد الوین تافلر، مردم کره زمین تا امروز 3 موج اساسی تحول را پشت سرگذاشته‌اند: موج اول موج انقلاب کشاوزی است که زمان آغاز آن بر کسی مشخص نیست. موج دوم انقلاب صنعتی است که به دنبال اختراع ماشین بخار در سال1764 آغاز شد و سرانجام موج سوم یا انقلاب انفورماتیک است که از سال 1946 که بشر به ساخت کامپیوتر نائل آمده آغاز شده است. اگر در موج دوم سخت‌افزارها به کمک انسان‌ها می‌آمدند، در موج سوم این نرم‌افزارها هستند که به خدمت بشر می‌شتابند و تفکرات و تصورات آدمی را به شکل کدهای صفر و یک و با کمک امواج ماهواره‌ای مبادله می‌کنند. در موج سوم انسان هر روز که بیشتر یاد می‌گیرد، بیشتر می‌فهمد که با حقیقت فاصله دارد. موج سوم را موج خردورزی نیز لقب داده‌اند زیرا در این عرصه انسان‌ها دیگر فرصت ندارند زیاد با هم صحبت کنند، همه چیز تعریف شده و برای هر تعریف یک کد در نظر گرفته شده است. (الوین تافلر،1373) شهر الکترونیکی یکی از دستاوردهای موج سوم است. با گسترش صنعت ارتباطات و سپس فراگیر شدن اینترنت، فضای جدیدی برای شهرها به وجود آمده که از آن به شهر مجازی تعبیر می‌شود. تحولات حوزه فناوری بویژه گسترش شبکه اینترنت در دهه اخیر و انقلاب اطلاعاتی تحولات عمیقی را موجب شده و جوامع انسانی را به سوی تبدیل شدن هرچه بیشتر و سریع‌تر به جوامع الکترونیک پیش می‌برد. جوامعی که در آنها مرزهای میان واقعیت و خیال تا اندازه زیادی مخدوش شده یا به عبارت دیگر وارد رابطه‌ای کاملا تازه شده‌اند. فناوری‌های ارتباطی همچون اینترنت به نوعی آغاز ساختمان شهری تازه است. شهر بالقوه، شهری متعلق به زمان واقعی، شهری است با یک شبکه ارتباطی درونی بر اساس سرعت مطلق امواج الکترومغناطیسی، نوعی فرامرکز شهر- جهان که همه شهرهای واقعی اقمار و حاشیه این شهر بالقوه‌اند و این شهر بالقوه در هیچ‌جا نیست. تنها در آنجاست که آنتن‌های بشقابی و فیبرهای نوری در آنجا هستند. شهر مجازی شهری نیست که در مکان واقعی قرار گرفته باشد. این شهر به مکان و زمان جغرافیایی وابسته نیست بلکه با زمان واقعی پخش و دریافت فوری یک پیام رابطه دارد. این جهشی چشمگیر است که موجب می‌شود شهرساز بدون توجه به ارتباطات راه دور و امکان اقدام فوری و بدون توجه به شنیدار و دیدار بتواند شهرساز باشد. (پاپلی یزدی و رجبی سناجردی،۱۳۸۲) فشرده شدن زمان و مکان و خلق فضای مجازی زمینه شرایطی را فراهم ساخته که از آن می‌توان تحت عنوان سرزمین‌زدایی نام برد. سرزمین‌زدایی در عصر جهانی شدن به فرآیندی اطلاق می‌شود که به واسطه پیشرفت شگفت‌آور فناوری‌های ارتباطی زمینه تغییر و تضعیف تحول رشته‌های پیوند زننده فضای اجتماعی با مکان و سرزمین معین را پیش می‌آورد. (رحیم سرور،۱۳۸۳) در شهر مجازی انسان با انبوهی از اطلاعات روبه‌رو است و در نتیجه خود را تنها و سرگردان می‌یابد، وحدت و یگانگی خود را از دست داده و خود را بیگانه احساس می‌کند که همه این موارد بر هویت شهری و شهروندی تاثیر می‌گذارد. پس هویت شهری و حتی شهروندی نیز معانی متفاوتی در چنین شهرهایی می‌یابند.
ارسال نظر
captcha