محمد صابری: مانند فصل آخر یک رمان است که اصلاً دوست‌داشتی تمام نشود؛ آخرین روز سفری که خدا خدا می‌کردی به پایان نرسد یا تنها پیچ باقی‌مانده تا انتهای مسیری سرسبز! به‌ظاهر همه حکایت پایانند، اما پایانی ناتمام... .
روزهای بی‌حاشیه و کم‌خبر تولید و مخابره اخباری بشدت معمولی، لحظه‌شماری‌های جشنواره‌ای و هول و ولای ناشی از احتمال عدم حضور در رقابت بزرگان، ثانیه‌شماری اعلام نتایج رقابت و رضایت از خوش‌نشینی سیمرغ برشانه آقای کارگردان، رصد اخبار و شمارش ایام در انتظار اکران عمومی و دعوت از دوستان و نزدیکان برای تماشا، طراحی پرونده، گفت‌وگو با عوامل و نقدنویسی بر فیلم محبوب و... همه و همه گذرگاه‌هایی بودند که در طول بالیدن یکی از شاهکارهای تاریخ سـینمای ایـران به تجربه آنها دلخوش بودیم و پس از عبور از هریک، چشم‌انتظار گذرگاه بعد کارهای ناکرده و بحث‌های بر زمین مانده را فهرست می‌کردیم. اما این گذرگاه آخر است در کارزار ما؛ ورود «درباره الی...» به شبکه نمایش خانگی.
تعجب نکنید، شاید این برداشت شخصی چندان باب طبعتان نباشد، اما به‌زعم من معمولاً آخرین بهانه قابل برنامه‌ریزی برای پرداختن به یک فیلم در مطبوعات و دورنشینی‌های فرهنگی، همین ورود به شبکه خانگی است و دیگر کمتر بهانه‌ای دست می‌دهد تا سراغی از آن گرفت و درباره‌اش نوشت. همه اینها مقدمه بود و اصل اینکه؛ شاهکار اصغر فرهادی از همین امروز به نوستالژی جمعی علاقه‌مندان بسیارش پیوسته است و از هم‌اینک می‌توان تصور کرد روزهایی را که برای چندین و چندمین سال تولید و ساخت آن، پرونده‌ها ساخته و از جریان‌سازی‌اش در سینمای ایران نوشته می‌شود. این شاید در نگاه اول غلوآمیز بنماید اما مرور افتخارات و اوج و فرودهای این فیلم، در همین یکسال گذشته ساده‌ترين استدلال برای اثبات آن است. بازهم اما بهتر که از واگویی این همه امتیاز و خوبی عبور کرده و در ایستگاه تمجید توقف کنیم. در روزهای حضور «درباره الی...» در جشنواره فیلم فجر، یادم می‌آید یکی از نکاتی که اصغر فرهادی در نگارش عنوان فیلم بر آن تأکید داشت تا در رسانه‌های مکتوب مدنظر قرار گیرد، سه‌نقطه پایانی بود و هر بار هم که مورد سوال قرار می‌گرفت از زیر توضیح سرراست شانه خالی می‌کرد و می‌گفت این درست‌تر است. راست می‌گفت فرهادی. حکایت این سه‌نقطه‌ها گویی خود بخشی از بار فیلم را بردوش گرفته و به حکم پایان‌بندی ملایم و نر‌م‌نرم نواختن نوای «آوایی برای الی» (قطعه‌ای با نام اصلی
The song for ellie که به گفته فرهادی به‌صورتی کاملاً اتفاقی از یک آلبوم برای انتهای فیلم انتخاب شده و پس از آن متوجه تشابه عنوان آن با فیلم شده‌اند)، تمهیدی است برای عبور از سرگذشت «الی»، خروج از تاریکی سینما و ورود به جریان زندگی. واگویی قصه «درباره الی...» که براحتی می‌توان آن را ادامه منطقی و قابل انتظار کارنامه فرهادی دانست، در این مختصر برای متقاعد کردن جهت تهیه و تماشای نسخه خانگی، کم‌لطفی در حق مخاطبان احتمالی فیلم فرهادی است. فیلم تازه فرهادی همچون فیلم‌های قبلی‌اش؛ «رقص در غبار»، «شهر زیبا» و «چهارشنبه‌سوری» که هر یک در زمان خود مخاطبان و سینماروهای بسیاری را به خود جلب کردند، این بار با جهشی قابل توجه در قامت یک شاهکار ظاهر شده است و در وصفش همین بس که بدانید این تصویری‌ترین خوانش از جامعه امروز است. نه جامعه‌ای محدود به یک جغرافیای خاص که یک جامعه انسانی نوعی که با آمیختن شیرینی روایت یک داستان به تلخی مواجهه با حقیقت، به ترکیبی ملس و به یاد ماندنی در ذهن مخاطب بدل می‌شود. «درباره الی...» درباره «الی» نیست و با تمهید تعریف سرگذشت تلخ یک نفر، تک‌تک مخاطبان را با خود همراه کرده و «درباره»گی‌اش را به همه‌شان تعمیم می‌دهد. فیلم فرهادی یادگار ماندگاری از این سال‌های سینمای ایران برای فرداهاست. به تبع همین و مقدمه نسبتاً طولانی‌ام، پیشنهاد می‌کنم خود را از تجربه نوستالژیک تماشای آن محروم نکنید، این فیلم درباره شما هم هست. باور کنید این فیلم درباره «الی» نبود؛ نیست!
این سه نقطه‌ها...
محمد صابری: مانند فصل آخر یک رمان است که اصلاً دوست‌داشتی تمام نشود؛ آخرین روز سفری که خدا خدا می‌کردی به پایان نرسد یا تنها پیچ باقی‌مانده تا انتهای مسیری سرسبز! به‌ظاهر همه حکایت پایانند، اما پایانی ناتمام... .
روزهای بی‌حاشیه و کم‌خبر تولید و مخابره اخباری بشدت معمولی، لحظه‌شماری‌های جشنواره‌ای و هول و ولای ناشی از احتمال عدم حضور در رقابت بزرگان، ثانیه‌شماری اعلام نتایج رقابت و رضایت از خوش‌نشینی سیمرغ برشانه آقای کارگردان، رصد اخبار و شمارش ایام در انتظار اکران عمومی و دعوت از دوستان و نزدیکان برای تماشا، طراحی پرونده، گفت‌وگو با عوامل و نقدنویسی بر فیلم محبوب و... همه و همه گذرگاه‌هایی بودند که در طول بالیدن یکی از شاهکارهای تاریخ سـینمای ایـران به تجربه آنها دلخوش بودیم و پس از عبور از هریک، چشم‌انتظار گذرگاه بعد کارهای ناکرده و بحث‌های بر زمین مانده را فهرست می‌کردیم. اما این گذرگاه آخر است در کارزار ما؛ ورود «درباره الی...» به شبکه نمایش خانگی.
تعجب نکنید، شاید این برداشت شخصی چندان باب طبعتان نباشد، اما به‌زعم من معمولاً آخرین بهانه قابل برنامه‌ریزی برای پرداختن به یک فیلم در مطبوعات و دورنشینی‌های فرهنگی، همین ورود به شبکه خانگی است و دیگر کمتر بهانه‌ای دست می‌دهد تا سراغی از آن گرفت و درباره‌اش نوشت. همه اینها مقدمه بود و اصل اینکه؛ شاهکار اصغر فرهادی از همین امروز به نوستالژی جمعی علاقه‌مندان بسیارش پیوسته است و از هم‌اینک می‌توان تصور کرد روزهایی را که برای چندین و چندمین سال تولید و ساخت آن، پرونده‌ها ساخته و از جریان‌سازی‌اش در سینمای ایران نوشته می‌شود. این شاید در نگاه اول غلوآمیز بنماید اما مرور افتخارات و اوج و فرودهای این فیلم، در همین یکسال گذشته ساده‌ترين استدلال برای اثبات آن است. بازهم اما بهتر که از واگویی این همه امتیاز و خوبی عبور کرده و در ایستگاه تمجید توقف کنیم. در روزهای حضور «درباره الی...» در جشنواره فیلم فجر، یادم می‌آید یکی از نکاتی که اصغر فرهادی در نگارش عنوان فیلم بر آن تأکید داشت تا در رسانه‌های مکتوب مدنظر قرار گیرد، سه‌نقطه پایانی بود و هر بار هم که مورد سوال قرار می‌گرفت از زیر توضیح سرراست شانه خالی می‌کرد و می‌گفت این درست‌تر است. راست می‌گفت فرهادی. حکایت این سه‌نقطه‌ها گویی خود بخشی از بار فیلم را بردوش گرفته و به حکم پایان‌بندی ملایم و نر‌م‌نرم نواختن نوای «آوایی برای الی» (قطعه‌ای با نام اصلی
The song for ellie که به گفته فرهادی به‌صورتی کاملاً اتفاقی از یک آلبوم برای انتهای فیلم انتخاب شده و پس از آن متوجه تشابه عنوان آن با فیلم شده‌اند)، تمهیدی است برای عبور از سرگذشت «الی»، خروج از تاریکی سینما و ورود به جریان زندگی. واگویی قصه «درباره الی...» که براحتی می‌توان آن را ادامه منطقی و قابل انتظار کارنامه فرهادی دانست، در این مختصر برای متقاعد کردن جهت تهیه و تماشای نسخه خانگی، کم‌لطفی در حق مخاطبان احتمالی فیلم فرهادی است. فیلم تازه فرهادی همچون فیلم‌های قبلی‌اش؛ «رقص در غبار»، «شهر زیبا» و «چهارشنبه‌سوری» که هر یک در زمان خود مخاطبان و سینماروهای بسیاری را به خود جلب کردند، این بار با جهشی قابل توجه در قامت یک شاهکار ظاهر شده است و در وصفش همین بس که بدانید این تصویری‌ترین خوانش از جامعه امروز است. نه جامعه‌ای محدود به یک جغرافیای خاص که یک جامعه انسانی نوعی که با آمیختن شیرینی روایت یک داستان به تلخی مواجهه با حقیقت، به ترکیبی ملس و به یاد ماندنی در ذهن مخاطب بدل می‌شود. «درباره الی...» درباره «الی» نیست و با تمهید تعریف سرگذشت تلخ یک نفر، تک‌تک مخاطبان را با خود همراه کرده و «درباره»گی‌اش را به همه‌شان تعمیم می‌دهد. فیلم فرهادی یادگار ماندگاری از این سال‌های سینمای ایران برای فرداهاست. به تبع همین و مقدمه نسبتاً طولانی‌ام، پیشنهاد می‌کنم خود را از تجربه نوستالژیک تماشای آن محروم نکنید، این فیلم درباره شما هم هست. ارسال نظر
پربیننده