آزاده صالحی: جلال در «سنگی برگوری» به تبع آثار پیشین، صادقانه به تبیین مسائل اجتماعی پیرامون خود پرداخته است، آنجا که در «زن زیادی» از مصائب زنی در جامعه وقت سخن می‌گوید که احساس می‌کند مرزبندی‌های جنسیتی، كه براي او مانع از به دست آوردن حداقل‌های زندگی است، یا در«بچه مردم» وقتی مادر، بچه را به هوای خریدن کشمش به آن طرف خیابان می‌فرستد و خود در لابه‌لای جمعیت گم می‌شود تا شب که شوهر دومش به خانه بازگشت، اثری از آثار شوهر اول، در خانه نیابد، رد پای نگاه جامعه شناختی او
آشکار است.
اما در«سنگی برگوری» او دیگر به سراغ درد همسایه نمی‌رود، بلکه می‌کوشد به مدد یک نقص شخصی، بی‌تعارف از درد بچه نداشتن خود برای دیگران بگوید، آن هم نه فقط برای همسایه و دوست و آشنا. نویسنده متخصص به درد آوردن قلب مخاطب است و کسانی که مثل نگارنده، داستان«لاک صورتی»، «زن زیادی»، «بچه مردم»، مدیر مدرسه» و«سه تار» را خوانده‌اند، می‌دانند که این درد چه سرمایی را در قلب می‌نشاند. اما او در سنگی برگوری، به ناگاه تغییر مسیر می‌دهد و انگشت اشاره را به سمت خود نشانه می‌گیرد.
«بچه» موضوعی است که او درگیر و دار داشتن یا نداشتن آن در همه این فصول، با خود،همسر،مردم و اجتماعش کلنجار می‌رود و هر بار که او و«سیمین» قصد دارند بچه‌ای را به فرزندی بپذیرند، اتفاقی مانع این کار می‌شود. هرچند اگر بخواهیم در کارنامه جلال دقیق شویم، به این نکته برمی‌خوریم که سنگی برگوری او در قیاس با دیگر آثارش، بار اجتماعی بیشتری را به دوش می‌کشد. آنجا که«مهری» زیر پوست او و سیمین می‌رود و از آنها می‌خواهد که بچه بی‌پدری را که مادرش قصد ازدواج دارد به فرزندی قبول کنند و آنها متوجه می‌شوند، بچه حاصل یک ارتباط نامشروع است، یا آنجا که خبر می‌رسد«هما» خواهر زن او در «آن زلزله نکبتی سال 1341»، با داشتن 2 بچه دسته گل! در شهر دیگر از دست شوهر تیمسار و خوشگذرانش، نفت خورده و خودکشی کرده است تا در فصل‌های تقریبا پایانی که جلال از سر ناچاری برای معالجه به خارج می‌رود و در پذیرفتن توصیه پزشکان برای تجدید فراش، مردد می‌ماند،همه نشان از آن دارد که بچه، صرف نظر از شیرینی‌ها و دلگرمی‌های جانبی‌اش برای زندگی مشترک، بهانه پیش پا افتاده و سنتی دیرپاست که انگار نبودش خللی هم به زندگی وارد نمی‌کند.
«بچه مهم نیست.برای من تو مهمی». این جمله‌ای است که هر از گاه، نویسنده در لابه‌لای نوشتار خود می‌کوشد به این دیالوگ همسری که به پای بچه نداشتن او وفادار مانده است دل خوش کند و به خود دلداری دهد که«این بی‌بچگی برای من شده یک سرنوشت که پایش هم ایستاده‌ام. حوصله هم ندارم خودم را گول بزنم». به همین دلیل است که او آخر کار، فارغ از هر آزمایش، خسته از امتحان هر داروی گیاهی و شیمیایی، از زور و پیسی بچه نداشتن و از فرط استیصال، به قبرستانی که مزار پدرش را آنجا پا گرفته‌اند می‌رود و ضمن واگویه کردن آنچه سال‌ها از رهگذر این نقص بر سرش گذشته، به پدر می‌گوید که چه خوب شد «من نقطه ختام تو هستم». نگاه کنید به این جملات و قول بدهید موقع خواندن آن،شیرهای اشک‌تان را باز بگذارید:«من این صفحات را همچون سنگی بر گوری خواهم نهاد که آرامگاه هیچ جسدی نیست و خواهم بست به این طریق درِهر مفری را که به این گذشته در هیچ و این سنت در خاک». هر چند«هر آدمی سنگی است برگور پدر خویش» (فقفیقاع نبی- آیه اول و آخر جزء سی و یکم قرآن کریم).
سنگی برگوری-جلال آل احمد/مرداد 1342 نگاهی به کتاب«سنگی برگوری» جلال آل احمد
به نام پدر
آزاده صالحی: جلال در «سنگی برگوری» به تبع آثار پیشین، صادقانه به تبیین مسائل اجتماعی پیرامون خود پرداخته است، آنجا که در «زن زیادی» از مصائب زنی در جامعه وقت سخن می‌گوید که احساس می‌کند مرزبندی‌های جنسیتی، كه براي او مانع از به دست آوردن حداقل‌های زندگی است، یا در«بچه مردم» وقتی مادر، بچه را به هوای خریدن کشمش به آن طرف خیابان می‌فرستد و خود در لابه‌لای جمعیت گم می‌شود تا شب که شوهر دومش به خانه بازگشت، اثری از آثار شوهر اول، در خانه نیابد، رد پای نگاه جامعه شناختی او
آشکار است.
اما در«سنگی برگوری» او دیگر به سراغ درد همسایه نمی‌رود، بلکه می‌کوشد به مدد یک نقص شخصی، بی‌تعارف از درد بچه نداشتن خود برای دیگران بگوید، آن هم نه فقط برای همسایه و دوست و آشنا. نویسنده متخصص به درد آوردن قلب مخاطب است و کسانی که مثل نگارنده، داستان«لاک صورتی»، «زن زیادی»، «بچه مردم»، مدیر مدرسه» و«سه تار» را خوانده‌اند، می‌دانند که این درد چه سرمایی را در قلب می‌نشاند. اما او در سنگی برگوری، به ناگاه تغییر مسیر می‌دهد و انگشت اشاره را به سمت خود نشانه می‌گیرد.
«بچه» موضوعی است که او درگیر و دار داشتن یا نداشتن آن در همه این فصول، با خود،همسر،مردم و اجتماعش کلنجار می‌رود و هر بار که او و«سیمین» قصد دارند بچه‌ای را به فرزندی بپذیرند، اتفاقی مانع این کار می‌شود. هرچند اگر بخواهیم در کارنامه جلال دقیق شویم، به این نکته برمی‌خوریم که سنگی برگوری او در قیاس با دیگر آثارش، بار اجتماعی بیشتری را به دوش می‌کشد. آنجا که«مهری» زیر پوست او و سیمین می‌رود و از آنها می‌خواهد که بچه بی‌پدری را که مادرش قصد ازدواج دارد به فرزندی قبول کنند و آنها متوجه می‌شوند، بچه حاصل یک ارتباط نامشروع است، یا آنجا که خبر می‌رسد«هما» خواهر زن او در «آن زلزله نکبتی سال 1341»، با داشتن 2 بچه دسته گل! در شهر دیگر از دست شوهر تیمسار و خوشگذرانش، نفت خورده و خودکشی کرده است تا در فصل‌های تقریبا پایانی که جلال از سر ناچاری برای معالجه به خارج می‌رود و در پذیرفتن توصیه پزشکان برای تجدید فراش، مردد می‌ماند،همه نشان از آن دارد که بچه، صرف نظر از شیرینی‌ها و دلگرمی‌های جانبی‌اش برای زندگی مشترک، بهانه پیش پا افتاده و سنتی دیرپاست که انگار نبودش خللی هم به زندگی وارد نمی‌کند.
«بچه مهم نیست.برای من تو مهمی». این جمله‌ای است که هر از گاه، نویسنده در لابه‌لای نوشتار خود می‌کوشد به این دیالوگ همسری که به پای بچه نداشتن او وفادار مانده است دل خوش کند و به خود دلداری دهد که«این بی‌بچگی برای من شده یک سرنوشت که پایش هم ایستاده‌ام. حوصله هم ندارم خودم را گول بزنم». به همین دلیل است که او آخر کار، فارغ از هر آزمایش، خسته از امتحان هر داروی گیاهی و شیمیایی، از زور و پیسی بچه نداشتن و از فرط استیصال، به قبرستانی که مزار پدرش را آنجا پا گرفته‌اند می‌رود و ضمن واگویه کردن آنچه سال‌ها از رهگذر این نقص بر سرش گذشته، به پدر می‌گوید که چه خوب شد «من نقطه ختام تو هستم». نگاه کنید به این جملات و قول بدهید موقع خواندن آن،شیرهای اشک‌تان را باز بگذارید:«من این صفحات را همچون سنگی بر گوری خواهم نهاد که آرامگاه هیچ جسدی نیست و خواهم بست به این طریق درِهر مفری را که به این گذشته در هیچ و این سنت در خاک». هر چند«هر آدمی سنگی است برگور پدر خویش» (فقفیقاع نبی- آیه اول و آخر جزء سی و یکم قرآن کریم).
سنگی برگوری-جلال آل احمد/مرداد 1342 ارسال نظر
پربیننده