
زهرا قزیلی: «با دیگران» ساخته ناصر ضمیری زندگی مشترک آرزو و امیرحسین را روایت میکند که در شرایط بحرانی قرار گرفته است، ضمیری در این فیلم که در خراسان ساخته شده، تلاش دارد با نمادها و نشانهها با مخاطبش سخن بگوید، تلاش او برای به تصویر کشیدن گذشت و فداکاری به خوبی به ثمر نشست اما عدهای معتقدند فیلم خستهکننده و کشدار است اما اگر نگاه درستی به فیلم داشته باشیم خواهیم دید ریتم زندگی این زوج به گونهای در نظر گرفته شده که این نوع روایت و ریتم را میطلبد. فیلم در اکران نوروزی به نمایش درآمد اما با اقبال مواجه نشد. امیر سمواتی تهیهکننده باسابقه سینمای ایران که سال گذشته فیلم پرفروش «دربند» را روانه اکران کرد، این فیلم را تهیه کرده است. درباره علل عدم اقبال مخاطب، شرایط اکران فیلم و تشکیل گروه نمایشی مخاطب خاص با وی به گفتوگو نشستیم که از نظرتان میگذرد:
فیلم سینمایی «بادیگران» که جزو فیلمهای سالم و به دنبال حفظ بنیاد خانواده است، اما در اکران نوروز با شکست در گیشه مواجه شد.
به عقیده من همه فیلمهایی که ساخته میشود فرهنگی است، بعضی از فیلمها مخاطب محور هستند اما برخی دیگر به دنبال مخاطب خاصتر هستند، «با دیگران» فیلمی است که به دنبال مخاطبی خاصتر است، ما اشراف داشتیم در کنار دیگر فیلمها که هدف دیگری را دنبال میکنند، متفاوت هستیم. نکته دیگر درباره صاحبان سینماست، باید به سینمادار حق بدهیم که دخل و خرج سالن سینما را دربیاورد اما در این میان تعداد زیادی از سالنهای سینما در اختیار دولت و حوزه هنری است، متاسفانه این سالنها که متعلق به دولت است نیز حاضر نیستند به صورت درازمدت فیلمهایی که مخاطب خاصتر را هدف قرار میدهند، نمایش بدهند.
در سالن «فرهنگ» فیلم به نمایش درآمد... .
درست است، چهار هفته در سالن فرهنگ فیلم به نمایش درمیآید اما اتفاقی که میافتد این است که هیچ تبلیغی برای فیلم ما صورت نگرفته است. در ارائه هرمحصول حجم تبلیغات اهمیت بسیاری دارد. همه امکانات تبلیغات اعم از رسانه ملی و شهرداری بسیج شدند برای یک یا دو فیلم تبلیغ کنند. متاسفانه «با دیگران» هیچ تبلیغاتی نداشت و با پیگیریهای من هفت یا هشت تیزر از تلویزیون پخش شد. به جز دست اندرکاران فیلم و اهالی سینما، مردم ایران اطلاعی از اکران فیلم در ایام نوروز نداشتند.
فیلم هیچ بیلبورد خیابانی نداشت
فیلم «با دیگران» هیچ تبلیغ شهری و خیابانی نداشت. به دلیل هزینههای سرسامآور بیلبوردهای شهری نتوانستیم هیچ تبلیغی در سطح شهر داشته باشیم. هزینه هر بیلبورد 100 میلیون تومان است تقریبا یک دهم بودجه یک فیلم سینمایی است که برای ما امکان گرفتن بیلبورد شهری نبود.
هزینه فیلم با توجه به اینکه در خارج از تهران فیلمبرداری شده بود چقدر بود؟
700میلیون تومان هزینه داشت. واقعیت این است که هزینه تولید برخی از فیلمها عنوان میشود سه یا چهار میلیارد تومان است اما من معتقدم برخی از فیلمها بالای 30 میلیارد هزینه تولید دارند زیرا تبلیغات گستردهای برای آنها در نظر گرفته میشود. در صنعت بخشی از سرمایهگذاری، تبلیغات است. اگر کالایی با هزینه صد هزار تومان تولید میشود یک میلیون تبلیغات میکنند اما اینکه سرمایه دولت برای چند پروژه خاص صرف شود، آیا منصفانه است. وقتی تبلیغات تلویزیون و ارائه بلیتهای نیم بها مخاطب را به سمت دیدن چند فیلم سوق میدهد چگونه توقع داریم فیلم «با دیگران» دیده شود. چگونه بخش خصوصی میتواند در مقابل این تبلیغات عریض و طویل قد علم کند و بایستد. ای کاش واحد بازرگانی حجم تبلیغات تمام فیلمهای نوروزی را منتشر کند.
فیلم شکست کامل تجاری خورد
برخی معتقدند زمان نمایش فیلم، زمان خوبی برای اکران نبود.
زمان اکران «با دیگران» به عقیده من خوب بود و هوشمندی شورای صنفی و بنیاد سینمایی فارابی بود که فیلم به نمایش درآمد. در فیلمهای نوروزی گونههای مختلف سینمایی حاضر شد گرچه متاسفانه فیلم ما شکست کامل تجاری خورد. اما در این ترکیب خوب ارگانهای دیگر به این باور نرسیدند که حمایت درست انجام دهند. در حوزه سینما بلوغ فکری دیده میشود اما ارگانهایی که باید حمایت کنند مثل گذشته عمل میکنند. اگر قرار است حمایتی صورت گیرد باید از تمام سینما حمایت شود اما اکران نوروزی موقعیت خوبی بود برای فیلم جریان فرهنگی تا خودنمایی کنند.
قرار است بزودی گروهی نمایشی به عنوان مخاطب خاص با حمایت سازمان سینمایی راهاندازی شود. این گروه چقدر میتواند به این دسته از سینما کمک کند تا فیلمها دیده شود؟
به عقیده من اگر چارچوبی به عنوان سینمای مخاطب خاص در نظر بگیریم به سینما ضربه میزنیم و سینماگران را به سمتی سوق میدهیم که فیلمهایی بسازند برای گروه مخاطب خاص. سینما یعنی مخاطب. به عقیده من در اکران فیلمها بزرگترین اشتباه این است که یک سالن سینما را به صورت کامل به یک فیلم اختصاص دهیم. با توجه به تعداد کم سالنهای سینما، نباید هر سینمایی تنها یک فیلم را به نمایش بگذارد. بسیاری از فیلمهای اکران شده که فروش خوبی هم دارند در سانسهای ابتدایی روز، سالنها تقریبا خالی است. با توجه به قیمت بلیت شناور بهتر است در سانسهای ابتدایی با قیمت پایینتر چند فیلم را به نمایش بگذارند تا به درستی همه فیلمها دیده شود. با قیمتهای پایینتر در سانسهای صبح و افزایش تعداد فیلمها در سالنهای نمایش، مشکل مرتفع میشود.
از ظرفیت سالنهای شهرستان استفاده کنیم
از سوی دیگر ما همه بر این واقف هستیم که تعداد سالن سینما در شهرهای مختلف محدود است اما بسیاری از ارگانها و نهادها سالنهای نمایش بسیار خوبی دارند که متاسفانه در اختیار فیلمها قرار نمیدهند. باید تلاش کرد تا از این پتانسیل بالقوه در شهرستانها بهره ببریم. حتی اگر همه روزه نمیتوانیم از این سالنها استفاده کنیم روزهای آخر هفته این سالنها به نمایش فیلم اختصاص یابند تا تمام مردم در شهرستانها بتوانند از فیلمهای روی پرده استفاده کنند.ما در بسیاری از شهرستانها سالن سینما نداریم اما سالنهای هزار نفره بسیار خوب داریم که باید از این ظرفیتها استفاده کنیم، اگر بخواهیم منتظر باشیم تا دولت سینما بسازد سالها طول میکشد اما با این کار میتوانیم از ظرفیتهای موجود در شهرهای مختلف استفاده کنیم. به طور نمونه سالن وزارت کشور که مربوط به این ارگان است در اختیار برنامههای مختلف فرهنگی و هنری قرار میگیرد، این کار را باید در شهرستانها نیز اجرایی کرد و از فرصتها بهره برد، با توجه به سیستم دیجیتال مشکل کپی فیلمها هم از میان برداشته شده و با هزینه کمتر میتوان فیلمها را در سالنهای مختلف به نمایش درآورد.
هدفگیری ما در «با دیگران» اندیشه و عقل مخاطب است
شما در صحبتهایتان به این امر مهم اشاره کردید،
« سینما یعنی مخاطب» چرا فیلم «با دیگران» در جذب مخاطب نتوانست موفق عمل کند.
واقعیت این است فیلمها در دستههای مختلف قرار میگیرند. برخی از فیلمها عقل مخاطب را هدف قرار میدهند و مخاطب محدودتری به سراغ این نوع آثار میروند. برخی از فیلمها «قلب» تماشاگر را هدف قرار میدهند و طبیعتا مخاطب بیشتری خواهند داشت. برخی از فیلمها «هوس» تماشاگر را هدف قرار میدهند که مخاطب آنها متفاوت خواهد بود. برخی از فیلمها دو فاکتور یا هر سه فاکتور را در نظر میگیرند و مخاطبین آنها نیز متفاوت است. در فیلم «با دیگران» هدفگیری ما اندیشه و عقل مخاطب است، حس میکنیم برای دیدن فیلم «با دیگران» باید صبورتر برخورد کرد، شناخت از سینما داشت و در تفکرات سازنده اثر (ناصر ضمیری) در ساخت این فیلم کنکاش کرد و کشف کرد.
حاضر به شکست هستیم تا سلیقه مخاطب تغییر کند
از سوی دیگر بخش زیادی از سلیقه تماشاچی در ایران توسط رسانه ملی شکل میگیرد. با نگاهی به سریالهای نوروزی خواهید دید اکثر آنها پر از دیالوگ هستند، این تماشاگر با این سطح سلیقه فیلم را خستهکننده میداند و حوصله نمیکند مفاهیم مترتب در پلانها را کنار هم قرار دهد. در حالی که فیلم در بخش فیلمنامه و کارگردانی در بخش بینالملل مورد تقدیر قرار گرفت زیرا داوران با دقت اثر را دیدند. فیلم دارای بستری مذهبی است که در این بستر یک معضل اجتماعی را تجزیه و تحلیل میکند. ما دنبال این نیستیم به هر قیمت تماشاچی را بخندایم یا بگریانیم ما علاقهمندیم در حوزه سینما خارج از احساسات به تفکر برسیم. ما حاضریم شکستها را تقبل کنیم تا سلیقه مخاطب تغییر کند. البته فیلم درخواست حضور در فستیوالهای مختلف را داشته است و با توجه به سلامت فیلم از حضور در فستیوالها استقبال میکنیم.
یکی از پخشکنندگان در زمینه دریافت تسهیلات از شهرداری و ارائه بلیت نیمبها تاکید داشته است همه فیلمها میتوانستند از این امکان استفاده کنند چرا از حمایت شهرداری استفاده نکردید؟
اگر این امکان وجود داشت باید به تمام فیلمهای اکران نوروزی تعلق میگرفت. آقایان شهاب مرادی و منبتی نمیدانستند «با دیگران» اکران میشود؟ ما باید پشت در اتاق آقایان ساعتها باشیم تا بیلبورد به ما بدهند یا از فیلم حمایت کنند. مگر این فیلم ضد جنگ است؟«با دیگران» فیلمی مذهبی است که از بنیان خانواده دفاع کرده است اما رسانه ملی، شهرداری و حوزه هنری از آن در زمان اکران حمایت نکردند. به نظر میرسد شهرداری و حوزه هنری تنها از تولیدات خودشان در زمان اکران دفاع میکنند، آثار سالم بخش خصوصی قابل دفاع نیست؟!