۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۳:۰۱
کدامیک پیروز نشست محیط زیستی کپنهاگ خواهد بود

پول یا آینده جهان؟

هما نصرتی: یکی از جسورانه‌ترین برآوردهای علمی از سال 2007 تاکنون هشدار می‌دهد که کره زمین تا پایان قرن حاضر 7 درجه سانتیگراد گرم‌تر خواهد شد. این برآورد نشان می‌دهد وضعیت زمین به لحاظ تاثیرگرفتن از انتشار گازهای گلخانه‌ای به مراتب نامطلوب‌تر از آن است که پیش از این تصور می‌شد. به عقیده پژوهشگران زیست محیطی، مهم‌ترین دلیل وجود تغییرات اقلیمی، انتشار دی‌اکسیدکربن جهانی از طریق استفاده از سوخت‌های فسیلی است. این انتشار از سال 1990 تاکنون موجب گرم شدن بیش از 40 درصدی زمین شده است. این نکته نیز از آن جهت اهمیت ویژه دارد که این افزایش دما بر بالا رفتن آب دریاها به سرعت تاثیر می‌گذارد. دغدغه گرم شدن زمین به دلیل انتشار گازهای گلخانه‌ای تا آنجا در میان رئوس سیاستگذاری مقامات عالیرتبه جهان راه یافته که 192 کشور جهان را از روز گذشته در کپنهاگ دانمارک به منظور دستیابی به توافقی که امکان مهار تغییرات آب و هوایی را فراهم کند، گردهم آورده است. نمایندگان این کشورها وارد پایتخت دانمارک شدند تا بزرگ‌ترین نشست تاریخ را درباره محیط زیست برگزار کنند و به همراه آنها هزاران هوادار محیط زیست خود را به دانمارک رسانده‌اند تا به سیاست‌های قدرت‌های بزرگ در زمینه حفظ آب و هوای جهان اعتراض کنند. چالش عمده در نشست دانمارک مسؤولیت‌ناپذیری کشورهای مختلف در قبال حفظ محیط زیست و بهایی است که همه ساکنان سیاره زمين برای حفظ میراث طبیعی جهان باید بپردازند. کشورهای توسعه‌ یافته مانند آمریکا عمدتا به تصمیماتی برای اتخاذ تدابیر ریشه‌ای و پرهزینه برای ممانعت از تخریب محیط‌زیست اعتقاد ندارند و حفظ رشد اقتصادی را اولویت خود می‌دانند. هجوم فعالان محیط‌زیست به پایتخت دانمارک، محل برگزاری نشست کشورهای جهان درباره آب و هوای جهان که از روز دوشنبه آغاز شده، تقابل رشد اقتصادی و حفظ محیط‌زیست را در کپنهاگ به نمایش گذاشته است. هدف این کنفرانس که پانزدهمین کنفرانس تغییرات آب و هوایی است و از 7 تا 18 دسامبر (16 آذر تا 27 آذر) تحت نظارت سازمان ملل برگزار می‌شود، یافتن جایگزینی برای پروتکل کیوتو است. این پروتکل نخستین پیمان الزام‌آور درباره تغییرات آب و هوایی است که تعهدات آن پایان سال 2012 به پایان می‌رسد. موافقان و مخالفان در این نشست، از یک طرف کشورهایی قرار دارند که سعی در افزایش روند رشد خود داشته و از طرف دیگر سازمان‌ها و فعالانی قرار دارند که تخریب محیط زیست را بلای فراگیر رشد اقتصادی می‌دانند که بیش از پیش کره زمین را تهدید می‌کند. در یک نگاه کلی وجه مشترک هواداران محیط زیست در برنامه‌های اعتراضی در دانمارک اعتراض به تبعیض نگاه سیاستمداران قدرت‌های بزرگ نسبت به حق توسعه برای کشورهای در حال توسعه به بهانه حفظ محیط زیست و همچنین عدم اهتمام لازم سیاستمداران کشورهای بزرگ و صنعتی جهان برای اقدامی ملموس برای نجات محیط زیست زمین است. از سوی دیگر همین کشورها، کشورهای در حال توسعه را به اتخاذ تدابیری برای کاهش تولید گازهای گلخانه‌ای تشویق می‌کنند که به معنایی کندتر کردن رشد اقتصادی آنهاست؛ سیاست دوگانه‌ای که خود مهم‌ترین شکاف در نشست کپنهاگ است. با این وجود ناظران محیط زیستی جهان امیدوارند در اجلاس کپنهاگ درباره تغییرات آب و هوا توافقنامه‌ای الزام‌آور منعقد شود. «آندریاس کارلگرن»، وزیر محیط زیست سوئد که کشورش ریاست دوره‌ای اتحادیه اروپا را بر عهده دارد، معتقد است باید در اجلاس کپنهاگ توافقنامه‌ای ‌الزام آور برای همه کشورها منعقد شود که در آن بر اهداف مربوط به محدود کردن حرارت زمین به میزان 2 درجه سانتیگراد تاکید شده باشد. وی می‌گوید: برخی کشورها واقعا در این زمینه تلاش کرده‌اند و اهدافی بلندپروازانه برای خود قرار داده‌اند. به عنوان مثال دولت جدید ژاپن کاهش 25 درصدی انتشار گازهای گلخانه‌ای را هدف خود اعلام کرده است. آمریکا با تعهد کاهش ۱۷درصدی تولید دی‌اکسید کربن تا سال ۲۰۲۰ در مقایسه با تولید همین گاز در سال ۲۰۰۳ چین، بزرگ‌ترین آلاینده هوای جهان نیز تحت فشار است تا بخشی از درآمد حاصل از شکوفایی صادرات خود را كه به آلوده کردن هوا و خاک منجر مي‌شود، صرف کاهش تولید گازهای گلخانه‌ای کند. هند نیز به عنوان دومين كشور پرجمعيت جهان و یکی از سریع الرشدترین اقتصادهای جهان کانون دیگر توجه در نشست کپنهاگ است تا به هر قیمت به منافع رشد اقتصادی نرسد اما همچنان چالش میان 2 تفکر حفظ رشد اقتصادی یا حفظ محیط زیست جهان از یک سو و مسؤولیت بیشتر کشورهای توسعه یافته در مقایسه با کشورهای در حال توسعه برای کاهش تولید آلودگی از سوی دیگر باقی است. در حال حاضر تقریبا همه کشورها درباره محدود کردن افزایش دمای متوسط سطح زمین به 2 درجه- هدفی که با کاهش قابل توجه گازهای گلخانه‌ای به دست می‌آید- متفق القول هستند اما هنوز تا اجماع بر تقسیم تلاش‌های لازم برای دستیابی به این هدف راه زیادی باقی مانده است. مسؤولیت‌پذیری رسمی حدود یکصد نفر از سران کشورها در این نشست که بزرگ‌ترین گردهمایی درباره تغییرات آب و هوایی پس از نخستین کنفرانس تغییرات آب و هوایی در سال 1992 در «ریو دو ژانیرو» به شمار می‌رود، گردهم می‌آیند. دانشمندان اعلام کردند برای اینکه بتوان به کاهش افزایش دمای زمین به کمتر از 2 درجه امیدوار بود، انتشار گازهای گلخانه‌ای بویژه ناشی از احتراق زغال سنگ، نفت و گاز تا سال 2050 باید به نصف کاهش یابد. در هفته‌های اخیر با اعلام نخستین تعهدهای رقمی آمریکا برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، اقدامی که «جورج بوش»، رئیس‌جمهوری سابق آمریکا از آن سر باز می‌زد، همچنین تعهدات چین که به همراه آمریکا آلوده‌کننده‌های اصلی کره‌ زمین به شمار می‌روند و هند، برخی نشانه‌های دلگرم کننده‌ای مشاهده شد. اما پرسش این است که این تعهدات می‌تواند منجر به مسؤولیت‌پذیری رسمی و اعمال معیارهای محیط زیستی بر رشد اقتصادی کشورها شود یا نه؟
ارسال نظر
captcha
پربیننده