
امروز خانواده سلطنتی عربستان با این پرسش مهم روبهرو است: چگونه سلطنت را به نسل بعدی این خاندان منتقل کند؟ خبرگزاری آسوشیتدپرس در این مورد مینویسد: از دهه 30 میلادی که عبدالعزیز السعود این پادشاهی را پایهگذاری کرد، سلطنت بین پسران او از زنهای مختلفش دست به دست شده است. انتقال قدرت از برادری به برادر دیگر در دهههای اخیر به آرامی صورت گرفته است. اما زمان آن فرا رسیده است تا این خاندان تصمیم بگیرد که پسر کدام برادر پادشاه آینده خواهد شد و اینکه احتمالا یک شاخه در مقابل دیگر شاخهها به قدرت خواهد رسید. ملکعبدالله 90 ساله که حدودا به مدت یک دهه پادشاه عربستان است و اخیرا با یک ماسک اکسیژن در انظار عمومی ظاهر شد! برادر ناتنی او، سلمان نیز که در آستانه 80 سالگی قرار دارد، ولیعهد محسوب میشود. عبدالله هماکنون از 2 برادر ناتنی خود که ولیعهد بودند، بیشتر عمر کرده است. عربستان اخیرا در اقدامی غیرمعمول، ولیعهد دوم پس از سلمان را «مقرن» تعیین کرد که 68 سال سن دارد و جوانترین پسر عبدالعزیز است. جوزف کچیچیان، نویسنده کتابهای زیادی درباره پادشاهی در عربستان در این باره عنوان کرد: مقرن که یک مشاور نزدیک عبدالله است به عنوان یک مهره انتقالی برای گذار سلطنت عربستان به نسل بعدی تعیین شده است. به گفته تحلیلگرها، این انتقال قدرت بسیار تعیینکننده است زیرا شاهزادههای بسیاری در میان نوههای عبدالعزیز از شاخههای مختلف وجود دارند که میتوانند پس از مقرن به سلطنت برسند. پادشاه آینده عربستان کشوری را به ارث خواهد برد که نیمی از جمعیت 20 میلیونی آن زیر 25 سال سن دارند و نیازمند شغل، مسکن و آموزش هستند. هرچند عربستان به عنوان بزرگترین صادرکننده نفت جهان، ثروتی افسانهای دارد اما اختلاف داراییها و اشتغال بین جوانان این کشور در حال رشد است. انتظار میرود جمعیت عربستان با رشدی چشمگیر تا 2050 به 45 میلیون نفر برسد. مقامات سلطنتی عربستان نشان دادهاند از چالش پیشرو آگاهند. مقرن اخیرا در یک کنفرانس از گزارشی حکومتی درباره حداقل درآمد مورد نیاز خانوارها برای تامین نیازهای اساسیشان پرده برداشت. شاهزاده مشعل، حاکم مکه و یکی از پسرهای ملک عبدالله ماه گذشته میلادی در یک نشست اقتصادی اعلام کرد جوانان عربستانی باید مشارکت بیشتری در طرحریزیها و پیشرفت این کشور داشته باشند. در همین حال ویدئوهای انتقادی یاد شده پس از انتصاب مقرن به عنوان ولیعهد دوم عربستان در یوتیوب منتشر شد. در این ویدئوها، اشخاصی که اکثرا 20 یا 30 ساله و برخی نیز حدود 50 ساله هستند کارت شناسایی خود را نیز نشان میدهند که اقدامی آشکار برای اعتراض است. در اولین ویدئویی که به دیگران در این اقدام، الهام بخشید، فردی خود را عبدالعزیز الدوساری معرفی میکند و میگوید درآمد ماهانهاش به میزان 500 دلار، کفاف زندگیاش را نمیدهد و از خانواده سلطنتی عربستان میخواهد مقداری از ثروت نفتی عربستان را که حق مردم این کشور نیز هست به مردم تهیدست بدهند. این ویدئو بیش از 8/1میلیون بار در یوتیوب مشاهده شده است. دوساری پس از انتشار این ویدئو دستگیر شد. در گذشته منتقدان خاندان سعود یا افراطیونی همچون القاعده بودند که خواستار سرنگونی حکومت سلطنتی میشدند یا اقلیت شیعه عربستان که خواستار برابری اجتماعی بودند. مقامات عربستانی بدون اینکه اشارهای به دست داشتن این گروهها در این ویدئوها داشته باشند، ایران را مسؤول این ویدئوها دانستند اما جزئیاتی در این باره ارائه نکردند. این در حالی است که این اشخاص وابستگی به هیچ حرکت سیاسی را مطرح نکردند. برخی در ویدئوهای خود حتی این کشور را عربستان نخوانده و آن را «سرزمین دو مکان مقدس» خواندند. عربستانیهای طبقه متوسط به ندرت به مقامهای دولتی منصوب میشوند. اکثر سمتهای ارشد به اعضای خانواده سعود سپرده میشود. یک شورای غیرمنتخب که متشکل از اعضای قبایل اصلی و دیگر بخشهای جامعه عربستان است نیز تنها میتواند به پادشاه مشاوره بدهد. مذاکرات خاندان سلطنتی درباره انتقال قدرت به پادشاه بعدی کاملا داخلی صورت گرفته و معمولا همه اعضا نیز درباره انتخاب نهایی اتفاق نظر دارند. ملک عبدالله سالها پیش شورایی متشکل از 34 عضو ایجاد کرد تا در این باره تصمیمگیری کند. آدام ارلی، سفیر سابق آمریکا در بحرین، مهمترین مساله پیشروی پادشاه آینده عربستان را «مسؤولیتپذیری» دانست. وی در این باره گفت: مشخصا نسل جدید مقامات عربستان دیدگاهی متفاوت نسبت به موضوع اصلاحات دارند و میدانند که باید مسؤولیتپذیر باشند».