دیری نیست که در قاره بی‌نظم و پرآشوب و سراسر کودتاي آمريكاي لاتين اگر خبرنگاران می‌خواستند از نمای نزدیک صحنه کودتا را مشاهده کنند هتلداران لاپاز بهترین اتاق‌های مشرف به درگیری را به آنان اختصاص می‌دادند و سپس سفیر ایالات متحده همراه با صاحبان شرکت‌های چندملیتی دوره‌ای جدید از نظامی‌گری را مدیریت می‌کردند؛ اکنون با چرخشی کاملاً معکوس یک کشاورز کوکاکار سرخپوست سفیر ایالات متحده را از لاپاز اخراج می‌کند و ایالات متحده می‌کوشد تا با گفت‌وگو قضیه را حل کند، اما گفت‌وگو همه مساله نیست؛ به قول وزیر خارجه بولیوی کشورش پیگیر احترام متقابل است، احترامی که تا به حال بین یک سرخپوست حاشیه‌نشین کوکاکار با یک سفیدپوست به اصطلاح متمدن صاحب ثروت و قدرت نبوده است. امروزه و اوضاع علیه طبقه اولیگارشی اقلیت بولیوی رقم می‌خورد. بي‌شك اگر چنين نبود تاکنون فعالیت‌های براندازانه ساکنان 4 ایالت ثروتمند بولیوی همراه با تبلیغات سیاسی و رسانه‌ای ایالات متحده به ثمر می‌نشست. حتی اقدام خشن و مواضع سرسختانه شرکت‌های چندملیتی نیز در برابر ملی کردن گاز بولیوی و هیدروکربن‌ها به نتیجه نرسید و مورالس سرسختانه و با شیوه عجیب اعتصاب غذا که بین روسای‌جمهور بندرت اتفاق می‌افتد و همگام با ملتش توانست پیشگام به رسمیت شناختن حقوق اکثریت سرخپوست کشورش شود، گرچه برخی همه این اقدامات را به پوپولیستی بودن اقدامات مورالس و رهبران جدید آمریکای جنوبی نسبت می‌دهند اما به نظر مي‌رسد كه تعبير درست از پوپولیسم محتوای ضدالیگارشی، شعار ضدامپریالیستی، تشویق به عدالت اجتماعی و تاکید بر نقش دولت در توسعه است؛ الگویی که از زمان خوان پرون از آرژانتین آغاز شد و اکنون همه قاره را در بر گرفته است. اوو مورالس همچنانکه در نظرسنجی‌ها مشخص بود و با بهره‌گیری از همه اقدامات مذکور توانست در 6 دسامبر 2009 مجددا با رای 60 درصدی مردم به قدرت برسد. از مجموع جمعیت 5/10 میلیون نفری کشور حدود 5 میلیون نفر واجد شرایط رای دادن بودند. او در برابر 8 نامزد انتخاباتی دیگر که مهم‌ترین آنها مانفرد ریس ویلا، نامزد محافظه‌کاران مشهور به فساد مالی و دست داشتن در کشتار تظاهرکنندگان سال 2007 است به پیروزی رسید. اپوزیسیون راستگرای بولیوی با اختلافات درونی و آگاه به موقعیت کشور تنها تلاش کرد تا اکثریت لازم را در پارلمان کسب کند. مورالس با پیروزی قبلی در رفراندوم و تغییر قانون اساسی خواهد توانست تا 5 سال آینده و تا سال 2011 در قدرت مستقر باشد، اما مورالس در دوره 4 ساله ریاست جمهوری از زمان به قدرت رسیدن از سال 2005 تاکنون با چالش‌های متعددی مواجه بوده است که این چالش‌ها در دوره جدید نیز همراه با وی و حتی شدیدتر خواهد بود که به برخي از آنها اشاره مي‌شود: بولیوی فقیرترین و ضعیف‌ترین کشور و با سابقه بنیان‌های دولتی ضعیف در آمریکای جنوبی است. جغرافیای این کشور مبتنی بر تمایلات منطقه‌گرایانه قوی است و تقسیمات نژادی موجب شده است سالیان دراز مطالبات بومیان مانند آتش زیر خاکستر باشد زیرا بومیان بیشترین حضور را از منظر جمعیتی در کشور دارند. بومیان طی سالیان متمادی توسط سفیدها و عناصر دورگه mesteizos (بومیان و سفیدها) تحت استثمار بوده‌اند و تنفر و خشم حاضر که منجر به ظهور جنبش بومیان شد از ناحیه تبعیض و استثمار آنان است. فلیکس پاتزی پاکو یک ایمارای بومی و وزیر آموزش دولت مورالس در این باره می‌گوید: «سفیدها همه‌جا تفوق داشته و از همه نوع حمایت دولت برخوردار بوده‌اند. دولت بورژوازی بر پایه نژادی ساخته است و مردم بومی پست، محدود، مادون و به عنوان طبقه کارگر حضور داشته‌اند».لذا اوومورالس با طرح حقوق بومیان و اعلام مطالبات آنها به قدرت رسید و اکنون نیز احتمال اقدامات تجزیه‌طلبانه 4 ایالت ثروتمند کشور وجود دارد. آنها بدون شک اقدامات واگرایانه را تعقیب خواهند کرد.بیشترین مقاومت پس از ایالات ثروتمند را شرکت‌های چندملیتی پس از ملی کردن صنعت گاز داشته‌اند که احتمالا آسیب دیدن طرح‌های توسعه‌طلبانه این شرکت‌ها در سرنوشت سیاسی کشور تاثیر خواهد داشت.پارلمان با داشتن اکثریت کرسی‌ها مهم‌ترین چالش آتی مورالس خواهد بود و اقلیت راستگرا کمترین همکاری را با مورالس خواهد داشت.سیاست دوستی استراتژیک با چاوز، کوره‌آ و کاسترو و نگاه به خاورمیانه و ایجاد شرکای جدید تجاری کماکان دشمنی ایالات متحده را به همراه دارد که اوج آن در مساله افشای جاسوسی آمریکا از بولیوی در فوریه 2008 بود که سپس منجر به اخراج فیلیپ گلدبرگ، سفیر ایالات متحده و قطع روابط 2 کشور شد.با عنایت به گذشته کشور مشخص است که شکست سیاست‌های اقتصادی تجویزی و برنامه‌های اقتصادی دولت جورج بوش (پدر و پسر و کلینتون) به ایجاد شرایط جدید در جامعه بولیوی کمک کرد که مهم‌ترین سرفصل آن ناامیدی از اقدامات موسسات چندجانبه بین‌المللی بود، گرچه سازماندهی برای هویت‌یابی بومیان در اواخر دهه 1960 آغاز شد و فعالان بومی در قالب فدراسیون دهقانان در اواخر دهه 1970 سازماندهی شدند و از آغاز دهه 1990 بسیج بومیان در قالب جنبش اجتماعی به رهبری اوومورالس آغاز شد. چند بحران (از جمله بحران آب) ناشی از عملکرد صندوق بین‌المللی پول، مخالفت ایالات متحده با کشت کوکا به علاوه احساس هویت‌یابی بومیان در شرایط جهانی شدن، حزب حرکت به سوی سوسیالیسم را به پیروزی رساند و اکنون پیروزی مورالس در کشور وابستگی کامل به موفقیت برنامه‌های مردمی و زنجیره‌ای از اقدامات دارد که رهبران طبقه جدید در مدیریت کشور آنها را در بولیوی و دیگر کشورها پیگيري می‌کنند و این موفقیت‌ها اجماع حمایت مردمی مورالس را افزایش خواهد داد.آخرین فاکتور مهم واکنش ارتش در معادلات بولیوی خواهد بود و با توجه به پیشینه این کشور ارتش تاکنون بی‌طرفی خود را حفظ و از اقدامات قانونی مورالس حمایت کرده است. حلقه لاتيني ضد آمريكا دست نخورده ماند
دیری نیست که در قاره بی‌نظم و پرآشوب و سراسر کودتاي آمريكاي لاتين اگر خبرنگاران می‌خواستند از نمای نزدیک صحنه کودتا را مشاهده کنند هتلداران لاپاز بهترین اتاق‌های مشرف به درگیری را به آنان اختصاص می‌دادند و سپس سفیر ایالات متحده همراه با صاحبان شرکت‌های چندملیتی دوره‌ای جدید از نظامی‌گری را مدیریت می‌کردند؛ اکنون با چرخشی کاملاً معکوس یک کشاورز کوکاکار سرخپوست سفیر ایالات متحده را از لاپاز اخراج می‌کند و ایالات متحده می‌کوشد تا با گفت‌وگو قضیه را حل کند، اما گفت‌وگو همه مساله نیست؛ به قول وزیر خارجه بولیوی کشورش پیگیر احترام متقابل است، احترامی که تا به حال بین یک سرخپوست حاشیه‌نشین کوکاکار با یک سفیدپوست به اصطلاح متمدن صاحب ثروت و قدرت نبوده است. امروزه و اوضاع علیه طبقه اولیگارشی اقلیت بولیوی رقم می‌خورد. بي‌شك اگر چنين نبود تاکنون فعالیت‌های براندازانه ساکنان 4 ایالت ثروتمند بولیوی همراه با تبلیغات سیاسی و رسانه‌ای ایالات متحده به ثمر می‌نشست. حتی اقدام خشن و مواضع سرسختانه شرکت‌های چندملیتی نیز در برابر ملی کردن گاز بولیوی و هیدروکربن‌ها به نتیجه نرسید و مورالس سرسختانه و با شیوه عجیب اعتصاب غذا که بین روسای‌جمهور بندرت اتفاق می‌افتد و همگام با ملتش توانست پیشگام به رسمیت شناختن حقوق اکثریت سرخپوست کشورش شود، گرچه برخی همه این اقدامات را به پوپولیستی بودن اقدامات مورالس و رهبران جدید آمریکای جنوبی نسبت می‌دهند اما به نظر مي‌رسد كه تعبير درست از پوپولیسم محتوای ضدالیگارشی، شعار ضدامپریالیستی، تشویق به عدالت اجتماعی و تاکید بر نقش دولت در توسعه است؛ الگویی که از زمان خوان پرون از آرژانتین آغاز شد و اکنون همه قاره را در بر گرفته است. اوو مورالس همچنانکه در نظرسنجی‌ها مشخص بود و با بهره‌گیری از همه اقدامات مذکور توانست در 6 دسامبر 2009 مجددا با رای 60 درصدی مردم به قدرت برسد. از مجموع جمعیت 5/10 میلیون نفری کشور حدود 5 میلیون نفر واجد شرایط رای دادن بودند. او در برابر 8 نامزد انتخاباتی دیگر که مهم‌ترین آنها مانفرد ریس ویلا، نامزد محافظه‌کاران مشهور به فساد مالی و دست داشتن در کشتار تظاهرکنندگان سال 2007 است به پیروزی رسید. اپوزیسیون راستگرای بولیوی با اختلافات درونی و آگاه به موقعیت کشور تنها تلاش کرد تا اکثریت لازم را در پارلمان کسب کند. مورالس با پیروزی قبلی در رفراندوم و تغییر قانون اساسی خواهد توانست تا 5 سال آینده و تا سال 2011 در قدرت مستقر باشد، اما مورالس در دوره 4 ساله ریاست جمهوری از زمان به قدرت رسیدن از سال 2005 تاکنون با چالش‌های متعددی مواجه بوده است که این چالش‌ها در دوره جدید نیز همراه با وی و حتی شدیدتر خواهد بود که به برخي از آنها اشاره مي‌شود: بولیوی فقیرترین و ضعیف‌ترین کشور و با سابقه بنیان‌های دولتی ضعیف در آمریکای جنوبی است. جغرافیای این کشور مبتنی بر تمایلات منطقه‌گرایانه قوی است و تقسیمات نژادی موجب شده است سالیان دراز مطالبات بومیان مانند آتش زیر خاکستر باشد زیرا بومیان بیشترین حضور را از منظر جمعیتی در کشور دارند. بومیان طی سالیان متمادی توسط سفیدها و عناصر دورگه mesteizos (بومیان و سفیدها) تحت استثمار بوده‌اند و تنفر و خشم حاضر که منجر به ظهور جنبش بومیان شد از ناحیه تبعیض و استثمار آنان است. فلیکس پاتزی پاکو یک ایمارای بومی و وزیر آموزش دولت مورالس در این باره می‌گوید: «سفیدها همه‌جا تفوق داشته و از همه نوع حمایت دولت برخوردار بوده‌اند. دولت بورژوازی بر پایه نژادی ساخته است و مردم بومی پست، محدود، مادون و به عنوان طبقه کارگر حضور داشته‌اند».لذا اوومورالس با طرح حقوق بومیان و اعلام مطالبات آنها به قدرت رسید و اکنون نیز احتمال اقدامات تجزیه‌طلبانه 4 ایالت ثروتمند کشور وجود دارد. آنها بدون شک اقدامات واگرایانه را تعقیب خواهند کرد.بیشترین مقاومت پس از ایالات ثروتمند را شرکت‌های چندملیتی پس از ملی کردن صنعت گاز داشته‌اند که احتمالا آسیب دیدن طرح‌های توسعه‌طلبانه این شرکت‌ها در سرنوشت سیاسی کشور تاثیر خواهد داشت.پارلمان با داشتن اکثریت کرسی‌ها مهم‌ترین چالش آتی مورالس خواهد بود و اقلیت راستگرا کمترین همکاری را با مورالس خواهد داشت.سیاست دوستی استراتژیک با چاوز، کوره‌آ و کاسترو و نگاه به خاورمیانه و ایجاد شرکای جدید تجاری کماکان دشمنی ایالات متحده را به همراه دارد که اوج آن در مساله افشای جاسوسی آمریکا از بولیوی در فوریه 2008 بود که سپس منجر به اخراج فیلیپ گلدبرگ، سفیر ایالات متحده و قطع روابط 2 کشور شد.با عنایت به گذشته کشور مشخص است که شکست سیاست‌های اقتصادی تجویزی و برنامه‌های اقتصادی دولت جورج بوش (پدر و پسر و کلینتون) به ایجاد شرایط جدید در جامعه بولیوی کمک کرد که مهم‌ترین سرفصل آن ناامیدی از اقدامات موسسات چندجانبه بین‌المللی بود، گرچه سازماندهی برای هویت‌یابی بومیان در اواخر دهه 1960 آغاز شد و فعالان بومی در قالب فدراسیون دهقانان در اواخر دهه 1970 سازماندهی شدند و از آغاز دهه 1990 بسیج بومیان در قالب جنبش اجتماعی به رهبری اوومورالس آغاز شد. چند بحران (از جمله بحران آب) ناشی از عملکرد صندوق بین‌المللی پول، مخالفت ایالات متحده با کشت کوکا به علاوه احساس هویت‌یابی بومیان در شرایط جهانی شدن، حزب حرکت به سوی سوسیالیسم را به پیروزی رساند و اکنون پیروزی مورالس در کشور وابستگی کامل به موفقیت برنامه‌های مردمی و زنجیره‌ای از اقدامات دارد که رهبران طبقه جدید در مدیریت کشور آنها را در بولیوی و دیگر کشورها پیگيري می‌کنند و این موفقیت‌ها اجماع حمایت مردمی مورالس را افزایش خواهد داد.آخرین فاکتور مهم واکنش ارتش در معادلات بولیوی خواهد بود و با توجه به پیشینه این کشور ارتش تاکنون بی‌طرفی خود را حفظ و از اقدامات قانونی مورالس حمایت کرده است. ارسال نظر
پربیننده