مقابله بدون مدیریت واحد

كاظم برآبادي:‌ستاد مبارزه با مواد مخدر به عنوان تنها مسؤول پیگیری مطالبات جامعه در حوزه اعتیاد به دلیل فعالیت‌های متنوعش گاهي با سازمان‌ها، نهادها و ارگان‌های مختلف در ارتباط و حتی ممکن است در یک موضوع و بر سرمسائل مختلف با آن نهاد اتفاق نظر نداشته باشد. اخیرا وزارت بهداشت به‌عنوان همکار و عضو این ستاد بنای ناسازگاری را با مسؤولان ستاد مبارزه با مواد مخدر گذاشته و بی‌توجه به مطالبی که پیش‌تر به تایید 2 طرف رسیده بر تصمیمات خود پافشاری می‌کند. اگر از سهل انگاری‌های این وزارتخانه در همکاری با ستاد مبارزه با مواد مخدر در بحث درمان معتادان با شربت تریاک بگذریم، هفته گذشته و در جریان برگزاری روز جهانی ایدز، باز هم وزارت بهداشت در اقدامی سوال برانگیز دومین دستاورد فعالیت‌های مبارزه با مواد مخدر در حوزه گسترش ایدز را با اعلام خبر جمع‌آوری دستگاه‌های خودپرداز سرنگ به باد هوا داد. این پروژه عظیم که چند سالی است فعالیت مطالعاتی برای آن انجام شده و از سوی دیگر نماینده وزارت بهداشت در ستاد مبارزه با مواد مخدر نیز بر آن مهر تایید زده است، در حالی از سوی معاون سلامت وزیر جدید بهداشت به چالش کشیده شد که اجرای آن در شرف خروج از پایلوت و عملی شدن در سطح پایتخت بود. سوال اساسی اینجاست که پاسخگوی عدم هماهنگی میان این نهادها با ستاد مبارزه با مواد مخدر به عنوان نهاد مرجع در حوزه اعتیاد کیست؟ چه کسی و چه اعتباری جبران‌کننده خسارت زمانی، مالی و روحی به مقوله پیچیده درمان معتادان کشور است؟ آیا هر نهادی می‌تواند ثمره ساعت‌ها مطالعه، تحقیق، جلسه و آزمایش پایلوت روی بیماران را نادیده گرفته و با این پیش فرض که متصدی انجام اموری در کشور است، اجازه فعالیت به دیگر نهادها را ندهد؟ به نظر می‌رسد در این میان رویکرد ستاد مبارزه با مواد مخدر در حوزه درمان رویکردی ستادی و سیاست گذارانه بوده و در این راه از همکاری کامل وزارت بهداشت هم بهره برده اما هر از چند گاهی وزارت بهداشت به توافقات قبلی خود با ستاد پشت می‌کند و نتیجه یک ایست معنادار در پروسه درمان معتادان کشور است. حذف خودپردازهای سرنگ با این پیش فرض که به ترویج اعتیاد تزریقی در کشور می‌انجامد نشان از بهانه‌جویی این وزارتخانه و تلاش برای تثبیت نظرات غیرکارشناسی در این حوزه دارد، آنچنان که سعید صفاتیان هم به‌عنوان مدیرکل امور درمان و بازپروری ستاد مبارزه با مواد مخدر در پاسخ به انتقاد وزارت بهداشت مبنی بر اینکه دستگاه‌های خودپرداز سرنگ در سطح خیابان‌ها موجب تشویق دیگر معتادان به اعتیاد تزریقی می‌شود، می‌گوید: این انتقاد به تفکر خود مسؤولان وزارت بهداشت باز می‌گردد، چرا که آنها فکر می‌کردند این دستگاه‌ها قرار است در کنار خیابان‌ها نصب شود در حالی که این دستگاه‌ها فقط در مراکز کاهش آسیب قرار دارد.باید از مسؤولان وزارت بهداشت پرسید که آیا تا به حال یک دستگاه خودپرداز را از نزدیک دیده‌اند و می‌دانند در کدام نقاط پایتخت و چگونه نصب شده‌اند؟ آیا می‌دانند که فقط در مراکز کاهش آسیب و آن هم با تجویز مشاور می‌شود از این دستگاه‌ها استفاده کرد؟روز گذشته نیز در حالی که اعضای ستاد مبارزه با مواد مخدر امیدوار بودند آخرین نشست آنها برای نهایی کردن طرح درمان با شربت تریاک به ثمر برسد و چرخه آن بزودی آغاز شود باز هم نماینده وزارت بهداشت به جلسه نیامد تا دامنه بی‌اعتنایی این وزارتخانه به مقوله درمان معتادان گسترده‌تر از دستگاه‌های خودپرداز شود. روایت صفاتیان از این موضوع اینچنین است: «متاسفانه نماینده وزارت بهداشت در آخرین جلسه‌ای که درباره روند توزیع شربت تریاک و تعیین تعداد مراکز ارائه‌کننده این شربت در ستاد مبارزه با مواد مخدر تشکیل شد، باوجود اینکه نامه‌نگاری‌های تشکیل این جلسه از یک هفته پیش از آن صورت گرفته بود، حاضر نشد که این موضوع باعث شد تصمیم‌گیری‌های نهایی در این زمینه تا حدی به تعویق بیفتد. جالب است که در عین حال که نظر وزیر محترم بهداشت نسبت به طرح توزیع شربت تریاک مثبت است و ایشان هماهنگی کامل با این طرح دارند اما متاسفانه ما در رده‌های پایین‌تر وزارت بهداشت در این زمینه مشکل و ناهماهنگی می‌بینیم. اگر نماینده وزارت بهداشت بیش از این تعللی در این زمینه نکند، توزیع شربت تریاک قطعا پیش از آغاز سال جدید به صورت سراسری آغاز خواهد شد».رئیس ستاد مبارزه با مواد مخدر می‌گوید که هر سال 700 تن مواد مخدر در کشور مصرف می‌شود و این مساله آنقدر بزرگ است که نه تنها مقام معظم رهبری بلکه رئیس‌جمهور هم بر یکسره کردن تکلیف آن تاکید دارند اما به نظر می‌رسد که در رده‌های پایین مسؤولیتی هنوز موضوع تیمی و گروهی عمل کردن جا نیفتاده و افراد با نظرات شخصی خود بر پشت میزهای امانت داده شده از سوی مردم تکیه می‌زنند، این در حالی است که در هیچ جای دنیا مشکل اعتیاد و عوارض آن با نظرات شخصی حل نشده، نمی‌شود و نخواهد شد!