قرض روی قرض برای یک آشیانه

این روزها آقای گلچین خسته و درمانده است و آب رفته. از زمانی که مستاجر او بودم و در خانه قدیمی خیابان اسکندری‌اش زندگی می‌کردم، چند سالی می‌گذرد و از آخرین دیدار ما نیز! شنیده بودم که آن خانه را با حیاط کناری‌اش تجمیع پلاک کرده و در کار ساختن عمارتی نوساز است و ته دلم با خودم گفته بودم که چه پولی در این کارها خوابیده است! براستی چه کاری از این بهتر و پر درآمدتر که شبانه یک آلونک قدیمی را بکوبی و فردا صبح یک ساختمان 6-5طبقه به شهر بیفزایی؟ اما حال و روز آقای گلچین چیزی جدا از اینها بود. در طبقه همکف این آپارتمان ناکامل نشسته بود و روی میز گرد و خاک گرفته‌اش داشت حساب‌هایش را وارسی می‌کرد. سلامی گفتم و موضوع مصاحبه را پیش کشیدم. شرط کرد که نه نام کاملی از او بیاورم، نه عکسی از خودش و نه از ساختمانش... انگار که می‌خواست این‌طور راحت‌تر سخن بگوید. چه شد به این فکر افتادید که این خانه را خراب کنید و یک آپارتمان بسازید؟ همانطور که می‌دانید شهرداری هر چند سال یک بار جواز ساخت و اجازه تراکم می‌دهد، من هم قصد کرده بودم در نخستین‌ فرصت که شهرداری مجوز ساخت داد، جواز را تهیه کنم و ملکم را با جواز ساختش بفروشم، چون شخصا اهل ساختمان‌سازی نیستم. اینکه شهرداری دوره‌ای مجوز ساخت می‌دهد در قیمت‌های بازار مسکن مشکلی ایجاد نمی‌کند؟ البته این مساله که شهرداری مدتی ساختمان‌سازی با تراکم بالای 4 طبقه را آزاد می‌کند و بعد باز برای مدتی جلوی آن را می‌گیرد و برای آن ضوابط می‌گذارد، موجب نوسان قیمت در ملک می‌شود. خب! الان وضعیت کار این ساختمان چگونه است؟ اگر واقعا می‌دانستم که ساختمان سازی با این همه مشکل مواجه است، خدا را شاهد می‌گیرم که این کار را نمی‌کردم...الان خانه خودم را برای این کار فروخته‌ام، همین آپارتمان را هم پیش‌فروش کرده‌ام اما با این همه تا خرخره زیر قرض رفته‌ام... ولی فکر می‌کنم ارزش زمینتان بالا رفته باشد چون یک خانه قدیمی را به یک خانه تازه‌ساز بدل کرده‌اید؟ ارزش زمین به طور عمومی بالا رفته است اما برای من چه سودی داشته؟ من آپارتمانم را که هنوز ساخته نشده پیش‌فروش کرده‌ام و کلی هم قرض دارم. اگر به جای اینکار همان خانه کلنگی را با مجوز ساختش برای فروش می‌گذاشتم قطعا سود بیشتری می‌کردم. بالاخره من بساز و فروش نبودم! نه! منظورم تخصص در شناخت بازار و انجام فعالیت‌های ساختمان‌سازی در موازات آن است؟ به نظر من بازار را هیچ کس نمی‌تواند بشناسد چون وضعیت نابسامانی دارد و هر روز نوسان می‌کند. به عنوان مثال در بحث مصالح ساختمانی، قیمت آهن در روزی که مجوز ساخت برای این ساختمان گرفتم، شاخه‌ای 180 هزار تومان بود، زمانی که داشتم ساختمانم را می‌ساختم، شاخه‌ای 375 هزار تومان و آخرین شاخه آهنی که خریدم شاخه‌ای 400 هزار تومان! می‌بینید نوسان‌ها چقدر است. آِيا بانک‌ها در تامین اعتبار برای نوسازی بافت‌های فرسوده با شما همکاری می‌کنند؟ یک زمانی بانک‌های مسکن و صادرات در دادن اینگونه وام‌ها پیشرو بودند، اما حالا وام نمی‌دهند، وام هم که می‌خواهند بدهند اینقدر برایش پیش‌شرط و ضوابط می‌گذارند که آدم را از کار بیزار می‌کنند. مثلا مساحت کاری بنده در این ساختمان 800 مترمربع است و مثلا بانک ملی قرار شده به من 60 میلیون وام بدهد در حالی‌که همین ساختمان در حال حاضر 600 میلیون می‌ارزد. سوالم اینجاست آیا بانکی که یک‌دهم قیمت ساختمان را تسهیلات می‌دهد کار خیلی مهمی انجام داده؟ با در نظر گرفتن تمام مشکلات به نظر خودتان کار درستی کرده‌اید که دست به نوسازی خانه قدیمی‌تان زده‌اید یا خیر؟ اگر دلالی و واسطه‌گری ملک را می‌کردم سود بیشتری داشت، یعنی اگر ملکم را می‌فروختم و با پولش برای خودم ملک دیگری می‌خریدم بدون شک برنده بودم!