طه راستین: آخرین خبر خوشایند از ادبیات دفاع مقدس در هفته‌های گذشته این بود که مجموعه داستان «داستان‌های شهر جنگی» حبیب احمدزاده که بتازگی ترجمه انگلیسی آن تمام شده و آماده انتشار در آمریکاست، در حال ترجمه به زبان فرانسه برای انتشار در این کشور است.
این کتاب مجموعه داستان‌هایی از جنگ، با روایت و دیدی متفاوت است. در «داستان‌های شهرجنگی» نویسنده، جنگ را به گونه‌ای دیگر روایت کرده است. دیدی که شاید بشود گفت از این اعتقاد او سرچشمه می‌گیرد که « نگاه سیاه به زندگی داشتن غلط است و این ما آدم‌ها هستیم که باید شمعی در فضای زندگی بیفروزیم». در واقع او با فیلم و داستان سعی می‌کند حس مثبتی را که نسبت به زندگی دارد به دیگران منتقل کند. «داستان‌های شهر جنگی» نخستین کتاب او است که در فاصله سال‌های 1375 تا 1379 7 بار تجدید چاپ شد.
اما به‌طور کلی، داستان‌هایی که درباره 8 سال جنگ تحمیلی نوشته شده را می‌توان به 2 گروه تقسیم کرد؛ گروه اول داستان‌هایی است که به اختصار آنها را «داستان‌های جنگی» می‌نامیم. در این نوع داستان‌ها جنگ صرفا آبستن سوژه است و در بطن داستان، دو طرف جنگ یکسانند، گروه دوم این داستان‌ها را می‌توان «داستان‌های دفاع مقدس» نامید.در این داستان‌ها، قهرمانان و حوادث و محیط پیرامونی آنان به نوعی با ارزش‌ها و عقاید‌شان عجین و نزدیک است؛ کشتن و کشته‌شدن در راه عقیده و آرمان‌هاست. داستان‌های کوتاه حبیب احمدزاده در کتاب «داستان‌های شهر جنگی» را بسیاری از کارشناسان ادبیات بیشتر از نوع اول می‌دانند اما شاید بهتر باشد آن را نوعی از داستان دفاع مقدس ما بین نوع اول و دوم دانست،شاید به این خاطر که او از نوجوانی (سن 16 سالگی) قلم و کاغذ را زمین گذاشته و تفنگ به دست گرفته است که این تصمیم و حرکت او را به غیر از داشتن نگاه ارزشی نمی‌توان پیرو عامل دیگری دانست.
اما از طرف دیگر باید به این نکته هم توجه داشت که احمدزاده در عین توجه به ارزش‌ها، نوعی نگاه انسانی هم به جنگ دارد؛ نگاهی که باعث می‌شود تا داستان کوتاه
« نامه‌ای به خانواده سعد» او از کتاب «داستان‌های شهر جنگی» به زبان عربی ترجمه و در سایت عرب زبان پرمخاطب «ایلاف» منتشر شود و مخاطبان عرب زبان این سایت هم از آن استقبال ویژه کنند. احمدزاده خود نیز به این نگاه اذعان دارد،
آنجایی که در مقام نویسنده فیلمنامه «اتوبوس شب» می‌گوید:
« فیلمی می‌سازیم که حتی در عراق هم امکان پخش داشته باشد». البته او موفقیت خود در ارائه این نگاه و استقبال مخاطب از آن را تنها در ایران یا کشورهای عربی ندیده، بلکه استقبال خوب از داستان «پر عقاب» او در کشورهای دیگر و اظهار نظرهای مثبت درباره آن از سوی صاحبنظران را می‌توان از دیگر موفقیت‌های نوع نگاه خاص احمدزاده در ادبیات جنگ دانست. «روزی ز سر سنگ عقابی به هوا خاست واندر طلب طعمه پر و بال بیاراست». نخستین داستان این مجموعه«پرعقاب»، با شعر زیبای حکیم ناصر خسرو آغاز می‌شود که البته ارتباط موضوعی و معنایی نیز با داستان دارد. احمدزاده نگاه متفاوتش را از آغازین داستان اثرش شروع کرده است، داستانی که حداقل برای جوانان بسیار ناشناخته است. تا حدی که ممکن است خواننده تا اواسط داستان، متوجه موضوع اصلی آن نمي‌شود. این متفاوت بودن اثر را می‌توان در کالبد همه داستان‌ها دید.
نگاهی به «داستان‌های شهر جنگی» به بهانه ترجمه به فرانسوی
نگاه انسانی به جنگ
طه راستین: آخرین خبر خوشایند از ادبیات دفاع مقدس در هفته‌های گذشته این بود که مجموعه داستان «داستان‌های شهر جنگی» حبیب احمدزاده که بتازگی ترجمه انگلیسی آن تمام شده و آماده انتشار در آمریکاست، در حال ترجمه به زبان فرانسه برای انتشار در این کشور است.
این کتاب مجموعه داستان‌هایی از جنگ، با روایت و دیدی متفاوت است. در «داستان‌های شهرجنگی» نویسنده، جنگ را به گونه‌ای دیگر روایت کرده است. دیدی که شاید بشود گفت از این اعتقاد او سرچشمه می‌گیرد که « نگاه سیاه به زندگی داشتن غلط است و این ما آدم‌ها هستیم که باید شمعی در فضای زندگی بیفروزیم». در واقع او با فیلم و داستان سعی می‌کند حس مثبتی را که نسبت به زندگی دارد به دیگران منتقل کند. «داستان‌های شهر جنگی» نخستین کتاب او است که در فاصله سال‌های 1375 تا 1379 7 بار تجدید چاپ شد.
اما به‌طور کلی، داستان‌هایی که درباره 8 سال جنگ تحمیلی نوشته شده را می‌توان به 2 گروه تقسیم کرد؛ گروه اول داستان‌هایی است که به اختصار آنها را «داستان‌های جنگی» می‌نامیم. در این نوع داستان‌ها جنگ صرفا آبستن سوژه است و در بطن داستان، دو طرف جنگ یکسانند، گروه دوم این داستان‌ها را می‌توان «داستان‌های دفاع مقدس» نامید.در این داستان‌ها، قهرمانان و حوادث و محیط پیرامونی آنان به نوعی با ارزش‌ها و عقاید‌شان عجین و نزدیک است؛ کشتن و کشته‌شدن در راه عقیده و آرمان‌هاست. داستان‌های کوتاه حبیب احمدزاده در کتاب «داستان‌های شهر جنگی» را بسیاری از کارشناسان ادبیات بیشتر از نوع اول می‌دانند اما شاید بهتر باشد آن را نوعی از داستان دفاع مقدس ما بین نوع اول و دوم دانست،شاید به این خاطر که او از نوجوانی (سن 16 سالگی) قلم و کاغذ را زمین گذاشته و تفنگ به دست گرفته است که این تصمیم و حرکت او را به غیر از داشتن نگاه ارزشی نمی‌توان پیرو عامل دیگری دانست.
اما از طرف دیگر باید به این نکته هم توجه داشت که احمدزاده در عین توجه به ارزش‌ها، نوعی نگاه انسانی هم به جنگ دارد؛ نگاهی که باعث می‌شود تا داستان کوتاه
« نامه‌ای به خانواده سعد» او از کتاب «داستان‌های شهر جنگی» به زبان عربی ترجمه و در سایت عرب زبان پرمخاطب «ایلاف» منتشر شود و مخاطبان عرب زبان این سایت هم از آن استقبال ویژه کنند. احمدزاده خود نیز به این نگاه اذعان دارد،
آنجایی که در مقام نویسنده فیلمنامه «اتوبوس شب» می‌گوید:
« فیلمی می‌سازیم که حتی در عراق هم امکان پخش داشته باشد». البته او موفقیت خود در ارائه این نگاه و استقبال مخاطب از آن را تنها در ایران یا کشورهای عربی ندیده، بلکه استقبال خوب از داستان «پر عقاب» او در کشورهای دیگر و اظهار نظرهای مثبت درباره آن از سوی صاحبنظران را می‌توان از دیگر موفقیت‌های نوع نگاه خاص احمدزاده در ادبیات جنگ دانست. «روزی ز سر سنگ عقابی به هوا خاست واندر طلب طعمه پر و بال بیاراست». نخستین داستان این مجموعه«پرعقاب»، با شعر زیبای حکیم ناصر خسرو آغاز می‌شود که البته ارتباط موضوعی و معنایی نیز با داستان دارد. احمدزاده نگاه متفاوتش را از آغازین داستان اثرش شروع کرده است، داستانی که حداقل برای جوانان بسیار ناشناخته است. تا حدی که ممکن است خواننده تا اواسط داستان، متوجه موضوع اصلی آن نمي‌شود. این متفاوت بودن اثر را می‌توان در کالبد همه داستان‌ها دید.
ارسال نظر
پربیننده