در آستانه تصویب قانون انتخابات عراق که در پارلمان پس از فراز و نشیب بسیار به تصویب رسید، رابرت گیتس به بغداد سفر کرد. این سفر عراق را با 2 پدیده جدی مواجه کرد؛ اول اینکه سنجش و ارزیابی مردم از اتفاقات امنیتی که افتاده این است که آمریکاییها به شکل مستقیم و غیرمستقیم در حوادث و رویدادهایی که در سه‌شنبه سیاه بغداد اتفاق افتاد و چندین وزارتخانه را هدف قرار داده و تعداد قابل توجهی را کشته و زخمی کرد، دست داشتند و لذا استقبال از گیتس به شکل وسیعی در تظاهرات مردمی متجلی شد. موضوع دیگری که در اولویت سفر گیتس به بغداد قرار داشت این بود که وی پس از استفاده‌ای که از طارق هاشمی برای به تعویق انداختن انتخابات و اختلال در روند ساختارهای دموکراتیک در عراق به وجود آورد، اکنون با اهرم و ابزار جدیدی بر فرآیند انتخابات در عراق تاثیرات خود را به جای مي‌گذارد و آن هم دیدار او با مسعود بارزانی است که تلاش کرده از دیدگاه‌های انتقادی بارزانی درباره بحث کرکوک یا سهمیه‌هایی که در قانون انتخابات برای کردها درنظر گرفته شده استفاده کند و به زمینه‌های تنش بین حکومت فدرال کردی با حکومت مرکزی در بغداد دامن بزند. این اقدام گیتس نشان می‌دهد که آمریکاییها بشدت نیازمند بهانه‌سازی‌های جدید هستند تا بتوانند تا حد ممکن فرآیند انتخابات در عراق را با تاخیر مواجه کنند که نتیجه عملی آن این است که روی جدول زمان‌بندی عقب‌نشینی نیروهای آمریکایی از عراق تاثیر می‌گذارد و به شکل تلفیقی تا به حال هم مسؤولان آمریکایی و مقامات سیاسی و نظامی در این باره اظهارنظر کرده‌اند و کاهش نیرو در ژانویه یا آگوست 2010 هم ممکن است با توجه به زمینه‌های تشنج‌سازی که آمریکا در عراق دنبال می‌کند در زمان‌بندی خود به اجرا درنیاید. حتی این احتمال و گمانه‌زنی وجود دارد که آمریکاییها تلاش می‌کنند سطوح یا تعداد عقب‌نشینی نیروهای خود آنها را از عراق با تعدیل‌هایی روبه‌رو کنند. آنها برای اینکه بتوانند جناح‌های همپیمان خود در عراق که بخشی از گروه‌های سنی و جریان‌های بعثی و سلفی در عراق هستند را بیشتر در ساخت قدرت جای دهند، تلاش مي‌كنند تا تضمین‌ها و پشتیبانی‌های لازم را هم برای آنها فراهم آورده و این تاخیر در عقب‌نشینی‌ها را به اجرا بگذارند. قرار بود که در نهایت در ماه آگوست 2010 نیروهای آمریکایی به بین 30 تا 50 هزار نفر برسد و ممکن است که نصف نیروهای فعلی آمریکایی در عراق باقی بمانند و در واقع پشتوانه‌ای برای گروه‌های وابسته به آمریکا و همچنین اهرم فشاری برای دولت نوری المالکی باشند. به شکل کلی سفر گیتس در واقع مبنایی برای یک دوره تشنج سیاسی یا حتی اقدامات ضدامنیتی و ایجاد بی‌ثباتی در عراق ارزیابی مي‌شود و باید دید که واکنش حکومت و مردم عراق به این مساله چیست. البته با توجه به فضای تنفری که در پي رویدادهای مربوط به انفجارهای اخیر بغداد به وجود آمده، جریان‌های وابسته به آمریکا مثل بعثی‌ها یا ائتلاف‌های سیاسی که قرار است در انتخابات شرکت کنند، شرایط انفعالی دارند و از طرف دیگر یک موج نفرت عمومی نسبت به آمریکا و این گروه‌ها هم شکل گرفته است. البته این گروه‌ها هم تلاش‌های خود را متوقف نکرده‌اند و تقریبا یک میلیارد دلار از عربستان به گروه‌های سنی وابسته به آمریکا (جنبش ملی وابسته به ائتلاف ایاد علاوی) داده شده است که با
250 میلیون دلار آن با یک شرکت آمریکایی قرارداد بسته شده تا فرآیند تبلیغات رسانه‌ای را برای به قدرت رساندن آنها به اجرا بگذارد و ارقام بسیار بزرگ‌تری از این قرارداد هم قرار است پس از پیروزی آنها به این شرکت آمریکایی داده شود، یعنی عملا آمریکاییها هم پول عربستان را در این کشور به کار گرفته‌اند و هم شرکت‌های تبلیغاتی خودشان را در داخل عراق فعال کرده‌اند که برای آنها هم زمینه فعالیت و حضور و نفوذ را ایجاد می‌کند و هم درآمدهای لازم را به‌عنوان فعالیت تبلیغاتی کسب خواهند کرد.
* كارشناس مسائل خاورميانه پروژه جدید كاخ سفيد براي بغداد
در آستانه تصویب قانون انتخابات عراق که در پارلمان پس از فراز و نشیب بسیار به تصویب رسید، رابرت گیتس به بغداد سفر کرد. این سفر عراق را با 2 پدیده جدی مواجه کرد؛ اول اینکه سنجش و ارزیابی مردم از اتفاقات امنیتی که افتاده این است که آمریکاییها به شکل مستقیم و غیرمستقیم در حوادث و رویدادهایی که در سه‌شنبه سیاه بغداد اتفاق افتاد و چندین وزارتخانه را هدف قرار داده و تعداد قابل توجهی را کشته و زخمی کرد، دست داشتند و لذا استقبال از گیتس به شکل وسیعی در تظاهرات مردمی متجلی شد. موضوع دیگری که در اولویت سفر گیتس به بغداد قرار داشت این بود که وی پس از استفاده‌ای که از طارق هاشمی برای به تعویق انداختن انتخابات و اختلال در روند ساختارهای دموکراتیک در عراق به وجود آورد، اکنون با اهرم و ابزار جدیدی بر فرآیند انتخابات در عراق تاثیرات خود را به جای مي‌گذارد و آن هم دیدار او با مسعود بارزانی است که تلاش کرده از دیدگاه‌های انتقادی بارزانی درباره بحث کرکوک یا سهمیه‌هایی که در قانون انتخابات برای کردها درنظر گرفته شده استفاده کند و به زمینه‌های تنش بین حکومت فدرال کردی با حکومت مرکزی در بغداد دامن بزند. این اقدام گیتس نشان می‌دهد که آمریکاییها بشدت نیازمند بهانه‌سازی‌های جدید هستند تا بتوانند تا حد ممکن فرآیند انتخابات در عراق را با تاخیر مواجه کنند که نتیجه عملی آن این است که روی جدول زمان‌بندی عقب‌نشینی نیروهای آمریکایی از عراق تاثیر می‌گذارد و به شکل تلفیقی تا به حال هم مسؤولان آمریکایی و مقامات سیاسی و نظامی در این باره اظهارنظر کرده‌اند و کاهش نیرو در ژانویه یا آگوست 2010 هم ممکن است با توجه به زمینه‌های تشنج‌سازی که آمریکا در عراق دنبال می‌کند در زمان‌بندی خود به اجرا درنیاید. حتی این احتمال و گمانه‌زنی وجود دارد که آمریکاییها تلاش می‌کنند سطوح یا تعداد عقب‌نشینی نیروهای خود آنها را از عراق با تعدیل‌هایی روبه‌رو کنند. آنها برای اینکه بتوانند جناح‌های همپیمان خود در عراق که بخشی از گروه‌های سنی و جریان‌های بعثی و سلفی در عراق هستند را بیشتر در ساخت قدرت جای دهند، تلاش مي‌كنند تا تضمین‌ها و پشتیبانی‌های لازم را هم برای آنها فراهم آورده و این تاخیر در عقب‌نشینی‌ها را به اجرا بگذارند. قرار بود که در نهایت در ماه آگوست 2010 نیروهای آمریکایی به بین 30 تا 50 هزار نفر برسد و ممکن است که نصف نیروهای فعلی آمریکایی در عراق باقی بمانند و در واقع پشتوانه‌ای برای گروه‌های وابسته به آمریکا و همچنین اهرم فشاری برای دولت نوری المالکی باشند. به شکل کلی سفر گیتس در واقع مبنایی برای یک دوره تشنج سیاسی یا حتی اقدامات ضدامنیتی و ایجاد بی‌ثباتی در عراق ارزیابی مي‌شود و باید دید که واکنش حکومت و مردم عراق به این مساله چیست. البته با توجه به فضای تنفری که در پي رویدادهای مربوط به انفجارهای اخیر بغداد به وجود آمده، جریان‌های وابسته به آمریکا مثل بعثی‌ها یا ائتلاف‌های سیاسی که قرار است در انتخابات شرکت کنند، شرایط انفعالی دارند و از طرف دیگر یک موج نفرت عمومی نسبت به آمریکا و این گروه‌ها هم شکل گرفته است. البته این گروه‌ها هم تلاش‌های خود را متوقف نکرده‌اند و تقریبا یک میلیارد دلار از عربستان به گروه‌های سنی وابسته به آمریکا (جنبش ملی وابسته به ائتلاف ایاد علاوی) داده شده است که با
250 میلیون دلار آن با یک شرکت آمریکایی قرارداد بسته شده تا فرآیند تبلیغات رسانه‌ای را برای به قدرت رساندن آنها به اجرا بگذارد و ارقام بسیار بزرگ‌تری از این قرارداد هم قرار است پس از پیروزی آنها به این شرکت آمریکایی داده شود، یعنی عملا آمریکاییها هم پول عربستان را در این کشور به کار گرفته‌اند و هم شرکت‌های تبلیغاتی خودشان را در داخل عراق فعال کرده‌اند که برای آنها هم زمینه فعالیت و حضور و نفوذ را ایجاد می‌کند و هم درآمدهای لازم را به‌عنوان فعالیت تبلیغاتی کسب خواهند کرد.
* كارشناس مسائل خاورميانه ارسال نظر
پربیننده