آخر همین هفته (هفته میلادی) دنیای فوتبال قهرمان جدیدش را باز خواهد شناخت. بله، این فرجام یک تورنمنت بین‌المللی خواهد بود که حتی از لیگ اروپا هم محبوب‌تر نیست چون حداقل تورنمنتی که قبلا جام یوفا خوانده می‌شد از طریق تلویزیون در همه‌جای قاره پخش می‌شود و برای خود اعتباری دست و پا کرده است. از هفته پیش «جام جهانی باشگاهی 2009» (ت.م: در ایران ما اشتباها آن را جام باشگاه‌های جهان می‌نامیم که عنوان قدیمی رقابت‌هاست ولی از سال 2005 فیفا نام
club world cup را برای شکل نوین آن گذاشته که در واقع افزودن «باشگاه» به ابتدای عبارت آشنای «جام جهانی» است) با پیروزی اوکلند بر الاهلی امارات، میزبان رقابت‌ها در ابوظبی آغاز شد تا نیوزیلندی‌ها به جای نماینده دوم آسیا وارد چارت اصلی رقابت‌ها شوند که البته آنها بازی مرحله یک چهارم نهایی را به آتلانته مکزیک باختند؛ آتلانته‌ای که با سانتیاگو سولاری ستاره اسبق رئال مادرید امشب در مرحله نیمه نهایی مقابل بارسای مصدوم‌زده و خسته قرار می‌گیرد. اما به موازات آن، پوهانگ استیلرز کره جنوبی فاتح لیگ قهرمانان آسیا، تی‌پی مازمبای کنگو قهرمان آفریقا را شکست داد ولی دیشب آنها نتوانستند در نخستین بازی مرحله نیمه‌نهایی حریف استودیانس لاپلاتای آرژانتین فاتح لیبرتادورس (معادل لیگ قهرمانان آمریکای لاتین) شوند. آسان است که جام جهانی باشگاهی را یک رقابت باری به هر جهت بدانیم که فقط از صدقه سر بلاتر برگزار می‌شود. تازه این تورنمنت با اروپانشین‌ها سنخیت ندارد و اوایل دسامبر یعنی زمانی که اروپا درگیر داغ‌ترین لیگ‌های خود است برگزار می‌شود.
علاوه بر این، رقابت‌ها در سرزمین‌های دورافتاده‌ای برگزار می‌شود؛ تا پارسال در ژاپن و حالا در ابوظبی. ظاهرا این گردهمایی فاتحان لیگ‌های قهرمانان قاره‌های مختلف است اما به جز قهرمان آمریکای جنوبی که شاید برخی هواداران چیزهایی راجع به آن بدانند، ممکن است هواداران عادی نتوانند حتی نام 5 حریف دیگر غیراروپایی را تلفظ کنند. تازه طبق روال این سال‌ها قهرمانان اروپا و آمریکای جنوبی در نهایت به فینال می‌رسند که خیلی‌ها در تعجب هستند که چرا فیفا به همان تک مسابقه سنتی جام بین قاره‌ای بین قهرمانان اروپا و آمریکای جنوبی که سال‌های سال برگزار می‌شد و
مادر این رقابت فعلی است بسنده نمی‌کند. حق هم دارند چون در عمل فقط یکی از این 2 نماینده می‌توانند قهرمان جهان لقب بگیرند. اما شاید فیفا هم بگوید که این تنها دغدغه‌اش نیست و در «جام جهانی باشگاهی» این قضیه اهمیت دارد که نماینده هر کنفدراسیونی حاضر باشد و البته فیفا هم حق دارد چون نمی‌توان از یک رقابت جهانی بدون حضور «جهان» سخن گفت.
حالا مساله این است که مشکل این رقابت‌ها چیست و چطور می‌توان آن را اصلاح کرد؟
غرض اصلی بلاتر از برگزاری چنین تورنمنتی در واقع ایجاد لیگی بوده که بتواند با لیگ قهرمانان اروپا رقابت کند. اما در نخستین ویرایش نوین جام جهانی باشگاهی در سال 2000، در روزهایی که منچستریونایتد بازی‌هایش در جام اتحادیه انگلستان را لغو کرد تا به برزیل پرواز کند نه هواداران چنان توجهی به رقابت‌ها کردند و نه رسانه‌ها و در بازی افتتاحیه فقط 12 هزار نفر برای تماشای بازی رئال مادرید قهرمان سابق اروپا بلیت خریدند. بعد از ورشکستگی ISL شریک تجاری فیفا بود که بلاتر به فکر یک نسخه جدید برای برگزاری رقابت‌ها در اسپانیا در سال 2001 افتاد ولی در عوض رئیس فیفا به خاطر مشکلات پیش آمده تا سال 2005 که بازی‌ها با فرمت فعلی از سرگرفته شد به همان ویرایش سنتی اروپایی- آمریکای جنوبی قناعت کرد. با وجود نام پرطمطراق «جام‌جهانی باشگاهی» هنوز این سوال باقی می‌ماند که چرا ما از این رقابت‌ها خوشمان نمی‌آید و چکار می‌توان کرد تا بازی‌هایش خواستنی‌تر شوند؟ (مترجم: البته این نظر یک نویسنده و هوادار اروپایی است ؛اگرنه برای بسیاری از مردم آفریقا، آسیا و آمریکای شمالی این جام فرصتی برای عرض‌اندام باشگاه‌هایشان در مقابل غول‌های باشگاهی جهان است).
پاسخ سوال اول آسان است؛ ما آن را جدی نمی‌گیریم چون عمدتا تیم‌‌های شرکت‌کننده را نمی‌شناسیم. تصورش را بکنید که به دیدن یک تئاتر شلم شوربا بروید که هرگز آن را قبلا تماشا نکرده‌اید... شما هیچ ذهنیتی از اینکه ماجرا چطور پیش می‌رود ندارید و حتی کاراکترهای نمایش را نمی‌شناسید. شاید بعضی از آنها شما را به یاد کاراکترهای برنامه‌هایی که قبلا دیده‌اید بیندازند ولی این کافی نیست. اما بدتر از آن اینکه شما از همان اوایل بعضی کاراکترها را مثل همین الاهلی یا مازمبا دیگر نمی‌بینید. حالا تصورش را بکنید که چنین نمایشنامه ضعیفی با بازی بسیار بد بازیگران توام شود آن وقت حتی انگ قابل پیش‌بینی بودن که برای یک نمایش لقبی بسیار زشت محسوب می‌شود هم برای نمایش مورد نظر ما زیاد است. نگاه ما به جام جهانی باشگاهی چنین است. حالا چطور می‌توان تورنمنتی مثل این را فروخت؟ خب، شاید اگر بلاتر اختیاردار کل فوتبال کهکشان بود می‌توانست همه لیگ‌های جهان را یک ماه تعطیل کند و 32 باشگاه قدرتمند را از سراسر سیاره گرد آورد که دست‌کم 15 تایشان اروپایی و 8تایشان از آمریکای جنوبی باشند که می‌ماند 2 تیم برای هر یک از قاره‌های دیگر! و یکصد میلیون پوند هم برای این جام جهانی باشگاهی جایزه بگذارد، درست مثل جام جهانی ملت‌ها! ولی وقتی او قادر به چنین کاری نیست پس بهتر است انتظارات‌مان را خیلی بالا نبریم.
همین که نمایندگان اروپا و آمریکای جنوبی در فرمت فعلی دوبرابر شوند می‌تواند بخشی از انتظارات را درباره سطح رقابت‌ها بالا ببرد، آن وقت دست‌کم بازی‌ها تا روز فینال قابل‌پیش‌بینی نمی‌شوند. علاوه بر این برگزاری بازی‌ها در کشورهای مناسب و آشنا با فوتبال هم شرط است. اغلب هواداران جدی فوتبال در اروپا، آفریقا و آمریکا زندگی می‌کنند اما حالا نگاه کنید که چگونه بازی‌های مرحله نیمه‌نهایی ساعت 5 عصر به وقت اروپای مرکزی و در فاصله ساعات 8 صبح تا 14 به وقت آمریکایی‌ها برگزار می‌شوند، یعنی زمانی که همه آدم‌های باوجدان جامعه سر کار هستند. بعد از آن فیفا باید مطمئن شود که این رقابت‌ها در سراسر دنیا پوشش تلویزیونی مناسبی دارند. پخش‌کنندگان مسابقات در سراسر گیتی که صدها میلیون دلار برای حق پخش جام جهانی واقعی می‌پردازند می‌توانند جام جهانی باشگاهی را هم در کنار آن تبلیغ کنند و بر رنگ و لعاب داستان بیفزایند. در حالی که الان امواج بازی‌ها به‌طور مجانی به همه جای جهان فرستاده می‌شود. در نظر داشته باشید که بهترین راه ارتباط برقرار کردن مردم با یک تورنمنت از طریق تماشای تلویزیونی است در ضمن می‌توان مراسم فیفا گالا برای انتخاب بهترین‌های جهان را در حاشیه همین تورنمنت برگزار کرد تا توجه و علاقه رسانه‌های زیادی به آن جلب شود. آن وقت شاید این توجهات موجب افزایش کیفیت فوتبال جام جهانی باشگاهی هم بشود. با همه این کارها شاید تازه این جام روی نقشه دنیای فوتبال برای خود مختصاتی قابل توجه پیدا کند. اینها می‌توانند نخستین گام‌ها برای افزایش اعتبار بازی‌ها باشند البته کم‌هزینه‌ترین آنها.
منبع: Times
حضور بارسا در مرحله نيمه نهايي جام‌جهاني باشگاهي
تئاتر سرو‌ته با بازيگران بد
آخر همین هفته (هفته میلادی) دنیای فوتبال قهرمان جدیدش را باز خواهد شناخت. بله، این فرجام یک تورنمنت بین‌المللی خواهد بود که حتی از لیگ اروپا هم محبوب‌تر نیست چون حداقل تورنمنتی که قبلا جام یوفا خوانده می‌شد از طریق تلویزیون در همه‌جای قاره پخش می‌شود و برای خود اعتباری دست و پا کرده است. از هفته پیش «جام جهانی باشگاهی 2009» (ت.م: در ایران ما اشتباها آن را جام باشگاه‌های جهان می‌نامیم که عنوان قدیمی رقابت‌هاست ولی از سال 2005 فیفا نام
club world cup را برای شکل نوین آن گذاشته که در واقع افزودن «باشگاه» به ابتدای عبارت آشنای «جام جهانی» است) با پیروزی اوکلند بر الاهلی امارات، میزبان رقابت‌ها در ابوظبی آغاز شد تا نیوزیلندی‌ها به جای نماینده دوم آسیا وارد چارت اصلی رقابت‌ها شوند که البته آنها بازی مرحله یک چهارم نهایی را به آتلانته مکزیک باختند؛ آتلانته‌ای که با سانتیاگو سولاری ستاره اسبق رئال مادرید امشب در مرحله نیمه نهایی مقابل بارسای مصدوم‌زده و خسته قرار می‌گیرد. اما به موازات آن، پوهانگ استیلرز کره جنوبی فاتح لیگ قهرمانان آسیا، تی‌پی مازمبای کنگو قهرمان آفریقا را شکست داد ولی دیشب آنها نتوانستند در نخستین بازی مرحله نیمه‌نهایی حریف استودیانس لاپلاتای آرژانتین فاتح لیبرتادورس (معادل لیگ قهرمانان آمریکای لاتین) شوند. آسان است که جام جهانی باشگاهی را یک رقابت باری به هر جهت بدانیم که فقط از صدقه سر بلاتر برگزار می‌شود. تازه این تورنمنت با اروپانشین‌ها سنخیت ندارد و اوایل دسامبر یعنی زمانی که اروپا درگیر داغ‌ترین لیگ‌های خود است برگزار می‌شود.
علاوه بر این، رقابت‌ها در سرزمین‌های دورافتاده‌ای برگزار می‌شود؛ تا پارسال در ژاپن و حالا در ابوظبی. ظاهرا این گردهمایی فاتحان لیگ‌های قهرمانان قاره‌های مختلف است اما به جز قهرمان آمریکای جنوبی که شاید برخی هواداران چیزهایی راجع به آن بدانند، ممکن است هواداران عادی نتوانند حتی نام 5 حریف دیگر غیراروپایی را تلفظ کنند. تازه طبق روال این سال‌ها قهرمانان اروپا و آمریکای جنوبی در نهایت به فینال می‌رسند که خیلی‌ها در تعجب هستند که چرا فیفا به همان تک مسابقه سنتی جام بین قاره‌ای بین قهرمانان اروپا و آمریکای جنوبی که سال‌های سال برگزار می‌شد و
مادر این رقابت فعلی است بسنده نمی‌کند. حق هم دارند چون در عمل فقط یکی از این 2 نماینده می‌توانند قهرمان جهان لقب بگیرند. اما شاید فیفا هم بگوید که این تنها دغدغه‌اش نیست و در «جام جهانی باشگاهی» این قضیه اهمیت دارد که نماینده هر کنفدراسیونی حاضر باشد و البته فیفا هم حق دارد چون نمی‌توان از یک رقابت جهانی بدون حضور «جهان» سخن گفت.
حالا مساله این است که مشکل این رقابت‌ها چیست و چطور می‌توان آن را اصلاح کرد؟
غرض اصلی بلاتر از برگزاری چنین تورنمنتی در واقع ایجاد لیگی بوده که بتواند با لیگ قهرمانان اروپا رقابت کند. اما در نخستین ویرایش نوین جام جهانی باشگاهی در سال 2000، در روزهایی که منچستریونایتد بازی‌هایش در جام اتحادیه انگلستان را لغو کرد تا به برزیل پرواز کند نه هواداران چنان توجهی به رقابت‌ها کردند و نه رسانه‌ها و در بازی افتتاحیه فقط 12 هزار نفر برای تماشای بازی رئال مادرید قهرمان سابق اروپا بلیت خریدند. بعد از ورشکستگی ISL شریک تجاری فیفا بود که بلاتر به فکر یک نسخه جدید برای برگزاری رقابت‌ها در اسپانیا در سال 2001 افتاد ولی در عوض رئیس فیفا به خاطر مشکلات پیش آمده تا سال 2005 که بازی‌ها با فرمت فعلی از سرگرفته شد به همان ویرایش سنتی اروپایی- آمریکای جنوبی قناعت کرد. با وجود نام پرطمطراق «جام‌جهانی باشگاهی» هنوز این سوال باقی می‌ماند که چرا ما از این رقابت‌ها خوشمان نمی‌آید و چکار می‌توان کرد تا بازی‌هایش خواستنی‌تر شوند؟ (مترجم: البته این نظر یک نویسنده و هوادار اروپایی است ؛اگرنه برای بسیاری از مردم آفریقا، آسیا و آمریکای شمالی این جام فرصتی برای عرض‌اندام باشگاه‌هایشان در مقابل غول‌های باشگاهی جهان است).
پاسخ سوال اول آسان است؛ ما آن را جدی نمی‌گیریم چون عمدتا تیم‌‌های شرکت‌کننده را نمی‌شناسیم. تصورش را بکنید که به دیدن یک تئاتر شلم شوربا بروید که هرگز آن را قبلا تماشا نکرده‌اید... شما هیچ ذهنیتی از اینکه ماجرا چطور پیش می‌رود ندارید و حتی کاراکترهای نمایش را نمی‌شناسید. شاید بعضی از آنها شما را به یاد کاراکترهای برنامه‌هایی که قبلا دیده‌اید بیندازند ولی این کافی نیست. اما بدتر از آن اینکه شما از همان اوایل بعضی کاراکترها را مثل همین الاهلی یا مازمبا دیگر نمی‌بینید. حالا تصورش را بکنید که چنین نمایشنامه ضعیفی با بازی بسیار بد بازیگران توام شود آن وقت حتی انگ قابل پیش‌بینی بودن که برای یک نمایش لقبی بسیار زشت محسوب می‌شود هم برای نمایش مورد نظر ما زیاد است. نگاه ما به جام جهانی باشگاهی چنین است. حالا چطور می‌توان تورنمنتی مثل این را فروخت؟ خب، شاید اگر بلاتر اختیاردار کل فوتبال کهکشان بود می‌توانست همه لیگ‌های جهان را یک ماه تعطیل کند و 32 باشگاه قدرتمند را از سراسر سیاره گرد آورد که دست‌کم 15 تایشان اروپایی و 8تایشان از آمریکای جنوبی باشند که می‌ماند 2 تیم برای هر یک از قاره‌های دیگر! و یکصد میلیون پوند هم برای این جام جهانی باشگاهی جایزه بگذارد، درست مثل جام جهانی ملت‌ها! ولی وقتی او قادر به چنین کاری نیست پس بهتر است انتظارات‌مان را خیلی بالا نبریم.
همین که نمایندگان اروپا و آمریکای جنوبی در فرمت فعلی دوبرابر شوند می‌تواند بخشی از انتظارات را درباره سطح رقابت‌ها بالا ببرد، آن وقت دست‌کم بازی‌ها تا روز فینال قابل‌پیش‌بینی نمی‌شوند. علاوه بر این برگزاری بازی‌ها در کشورهای مناسب و آشنا با فوتبال هم شرط است. اغلب هواداران جدی فوتبال در اروپا، آفریقا و آمریکا زندگی می‌کنند اما حالا نگاه کنید که چگونه بازی‌های مرحله نیمه‌نهایی ساعت 5 عصر به وقت اروپای مرکزی و در فاصله ساعات 8 صبح تا 14 به وقت آمریکایی‌ها برگزار می‌شوند، یعنی زمانی که همه آدم‌های باوجدان جامعه سر کار هستند. بعد از آن فیفا باید مطمئن شود که این رقابت‌ها در سراسر دنیا پوشش تلویزیونی مناسبی دارند. پخش‌کنندگان مسابقات در سراسر گیتی که صدها میلیون دلار برای حق پخش جام جهانی واقعی می‌پردازند می‌توانند جام جهانی باشگاهی را هم در کنار آن تبلیغ کنند و بر رنگ و لعاب داستان بیفزایند. در حالی که الان امواج بازی‌ها به‌طور مجانی به همه جای جهان فرستاده می‌شود. در نظر داشته باشید که بهترین راه ارتباط برقرار کردن مردم با یک تورنمنت از طریق تماشای تلویزیونی است در ضمن می‌توان مراسم فیفا گالا برای انتخاب بهترین‌های جهان را در حاشیه همین تورنمنت برگزار کرد تا توجه و علاقه رسانه‌های زیادی به آن جلب شود. آن وقت شاید این توجهات موجب افزایش کیفیت فوتبال جام جهانی باشگاهی هم بشود. با همه این کارها شاید تازه این جام روی نقشه دنیای فوتبال برای خود مختصاتی قابل توجه پیدا کند. اینها می‌توانند نخستین گام‌ها برای افزایش اعتبار بازی‌ها باشند البته کم‌هزینه‌ترین آنها.
منبع: Times
ارسال نظر
پربیننده