۱۹/آبان/۱۴۰۵
|
۲۳:۴۷

یادداشت

تو بهترین هستی! «یک چینی آنقدر پشت رایانه‌اش بازی کرد تا مرد...» دنیای مجازی بازی‌ها از نظر روانشناسی چه چیزی دارد که افراد را مجذوب خود می‌کند؟ حتی در بسیاری از شرکت‌ها و اماکن عمومی افراد بزرگسال به جای انجام وظایف اداری خود مشغول انجام بازی‌های کامپیوتری هستند یا بازی‌هایی را در گوشی موبایل خود ریخته‌اند و سخت سرگرم آنها هستند. بازی‌های کامپیوتری، پدیده جذاب این دهه کدام دسته از کمبودها یا نیازهای مردم را پاسخ می‌گوید که اینگونه از کودک تا کهنسال، طرفدارانش روزافزون است؟ طرفدارانش که حاضرند از خواب و خوراک خود بگذرند، اما بازی خود را به انتها برسانند! امکان انتخاب، کنترل و دیدن عواقب انتخاب‌های خود در کوتاه‌ترین مدت شاید برخی از دلایل رویکرد مردم به این بازی‌ها باشد، اما علت اصلی، بی‌گمان پاداشی است که فرد برنده، پس از اتمام بازی به دست می‌آورد؛ آن هم احساس مهم بودن و رضایتمندی از خویشتن! احساسی که در جوامع پرتناقض و چند صدایی امروز گم شده است. هر انسانی برای رشد کردن نیازمند ارضای نیازهای کمال است. مهم بودن، خودبسندگی، استقلال، اعتماد به نفس و احساس کنترل اوضاع از نیازهایی است که انسان سالم برای رسیدن به خودشکوفایی و تحقق نفس تجربه می‌کند. فردی که می‌خواهد به شکوفایی برسد، دیگر فقط به خواب، غذا و هوا احتیاج ندارد، بلکه می‌خواهد «دیده شود»، «به دیگران یاری برساند» و مهم‌تر از همه اینکه «احساس رضایت از خود کند» و در نتیجه «مورد تحسین و احترام دیگران واقع شود.» در جوامع متکثر امروزی که روابط غلط، تبعیض‌های مختلف، مادی‌گرایی و سرمایه‌سالاری جایی برای رقابت سالم و عزت انسانی باقی نمی‌گذارد، فرد کمتر امکان دیده شدن و در نتیجه رضایتمندی از خود پیدا می‌کند. اگر سال‌ها پیش فرد با یک تصمیم ساده یا کمک به دیگران در برابر جامعه و خانواده سربلند جلوه می‌کرد، امروزه فرد هر کاری می‌کند در برابر روابط پرتبعیض جامعه قدرت اثبات خویشتن را پیدا نمی‌کند، حتی موفقیت‌هایی چون پذیرش در کنکور یا پیدا کردن یک شغل مناسب، امروز دیگر موفقیت بزرگ به شمار نمی‌رود و در جامعه‌ای که همه چیز حتی مدرک و شغل مناسب را می‌توان با پول و روابط شخصی تهیه کرد، موفقیت‌های معمولی دیگر از نظر افتاده‌ است. داشتن مدرک کارشناسی و حتی کارشناسی ارشد معمولی جلوه می‌کند و استخدام در یک شرکت معتبر دیگر امتیازی محسوب نمی‌شود بلکه میزان درآمد مستقل از «شیوه به دست آوردن آن درآمد» معیار موفقیت است. میزان تلاش فرد دیگر مهم نیست بلکه نتیجه چشمگیر آن مهم است حتی اگر فردی تلاش نکرده، بتواند با دوز و کلک یا با تطمیع و تهدید دیگران به نتیجه برسد برای کسی مهم نیست. بنیان‌های اخلاقی خانواده جای خود را به نوعی نسبی‌گرایی بی‌معنا در جهان داده و به جز برخی خانواده‌ها در برخی جوامع اخلاقی‌تر باقی مردم در نوعی بلاتکلیفی نسبت به هنجارها بسر می‌برند و فرق میان خیر و شر را تشخیص نمی‌دهند. در این شرایط نامتعادل یک بازی کامپیوتری به فرد امکان مهم بودن می‌دهد. فرد حماسه را تجربه می‌کند، سرپرستی گروهی را برعهده می‌گیرد، با دشمن می‌جنگد، فرار می‌کند، افرادی را کنترل یا هدایت می‌کند، با آنها می‌ترسد و همراه آنها تهدید یا موفق می‌شود و بالاخره اینکه به جای آنها تصمیم می‌گیرد و در نهایت با پیروزی در بازی به پاداش می‌رسد. بسیاری از افراد پس از پایان بازی احساس اعتماد به نفس کاذب پیدا می‌کنند گویی کمبودهایشان جبران شده و به آدم هوشمندی بدل شده‌اند به همین دلیل روانشناسان معتقدند که بازی‌های رایانه‌ای اعتیادآورند چون حس کاذب نشاط و سرزندگی را در فرد پدید می‌آورند، اما این حس واقعی نیست فرد در واقع هیچ پیشرفتی در زندگی‌اش نمی‌کند و تنها یک بازی را به پایان رسانده است. چه تاسف‌بار است چشم‌انداز جامعه جهانی در چند سال آینده وقتی روابط متقابل بین آدم‌ها به صفر برسد و هر کس در جزیره نامسکون زندگی، دن‌کیشوت‌وار به صفحه نمایش رایانه‌اش بچسبد و تمام زندگی را در یک بازی مجازی دنبال کند. بتدریج عشق، زیبایی، دانش، معنا و هویت تنها در بازی رایانه‌ای پیدا می‌شود و بتدریج جهان پر از آدم‌های پشت رایانه‌نشین می‌شود! خوش به حال بوعلی‌سینا، مولانا و دیگران که در دوران دن‌کیشوت‌های بیمار پشت رایانه زندگی نمی‌کنند؛ رایانه‌ای که تنها یک جمله دروغین را مدام تکرار می‌کند: «تو بهترین هستی!» 25‌آذر وفات آیت‌الله میرجهانی- 1371 ش آیت‌الله میرجهانی در سال 1280 شمسی در روستایی در اطراف اصفهان دیده به جهان گشود. وی پس از فراگیری علوم پایه عازم نجف‌اشرف شد و از محضر آیات عظام بهره جست. پس از تکمیل تحصیلات به درخواست پدرش به اصفهان بازگشت و به تالیف و تصنیف و ارشاد مردم پرداخت. مصباح البلاغه مهم‌ترین اثر وی است. آیت‌الله جهانی سرانجام در 25 آذر 1371 در 91 سالگی دار فانی را وداع گفت و در مسجد جامع اصفهان به خاک سپرده شد. حادثه دردناک «حره» در مدینه- 63 ق پس از واقعه کربلا و شهادت امام حسین (ع) و یارانش و نیز اسارت اهل‌بیت عده‌ای از مردم مدینه برای آشنایی با رویه و رفتار یزید‌بن معاویه راهی شام شدند. آنان زمانی از سفر بازگشتند که مردم از فسق و فجور یزید می‌گفتند وقتی این خبرها به گوش یزید رسید در منطقه «حره» جنگی شروع شد که به مدت 3 روز ادامه داشت. حمله سپاهیان یزید به کشته شدن بیش از 10 هزار نفر انجامید و به واقعه «حره» معروف شد.
ارسال نظر
captcha
پربیننده