سونامی سیاسی در خلیج فارس
سی‌امین اجلاس سران کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در کویت، پس از 2 روز بحث و تبادل نظر درباره مسائل مهم منطقه با صدور بیانیه‌ای به کار خود پایان داد. در این بیانیه که توسط شیخ عبدالرحمن العطیه، دبیرکل این شورا قرائت شد بار دیگر ترجیع بند معروف شورا درباره ادعای امارات پیرامون جزایر 3 گانه ایرانی تکرار شد.هنگامی که از یک طنز‌پرداز عرب درباره نتایج این نشست و فرق آن با نشست‌های گذشته سوال شد پاسخ داد که سران کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در این اجلاس کمی متمدن‌تر شده‌اند، زیرا در‌گذشته معمولا سران عرب در برابر دوربین‌های تلویزیونی به یکدیگر لنگه کفش پرتاب می‌کردند اما در این اجلاس ترجیح دادند که پرتاب لنگه کفش در پشت درهای بسته صورت گیرد!صرف‌نظر از طنز‌آمیز بودن اینگونه نشست‌ها که دستاوردی برای ملت‌های عرب بویژه ملت‌های فلسطین، عراق و لبنان ندارد، 6کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس اختلافات پنهانی شدیدی نیز با یکدیگر دارند.اختلاف امارات متحده با عربستان اختلاف قطر با عربستان و امارات، اختلاف بحرین و قطر و نیز کویت و امارات جایگاه این شورا را بشدت تحت تاثیر قرار داده است. فلسفه تشکیل این شورا که در سال 1981 یعنی یک سال پس از جنگ تحمیلی صدام صورت گرفت صرفا در راستای هماهنگی سیاست‌های 6 کشور کوچک حوزه خلیج فارس در برابر ایران قرار داشت.این 6 کشور در طول 8سال جنگ تحمیلی صدام علیه جمهوری اسلامی بیش از 120میلیارد دلار کمک مالی در اختیار رژیم دیکتاتور بعث عراق قرار دادند. شورای همکاری خلیج فارس متاسفانه به‌جای تلاش برای پایان دادن جنگ عراق علیه ایران از رهگذر کمک مالی، اطلاعاتی و لجستیکی به صدام موجبات طولانی شدن جنگ را فراهم کرد.ملک خالد بن عبدالعزیز پادشاه وقت عربستان اعتقاد داشت که طولانی شدن جنگ به فرسایش توان 2 کشور ایران و عراق منجر می‌شود و این امر سر‌انجام به‌سود 6 کشور ضعیف خلیج فارس تمام خواهد شد.این شورا که اساسا بدون چراغ سبز آمریکا نمی‌توانست شکل بگیرد همواره در طول 28سال گذشته مواضعی ضدایرانی اتخاذ کرده و به جز قطر و پادشاهی عمان دیگر کشورها در راستای کاهش نقش تاثیرگذار جمهوری اسلامی در حوزه خلیج فارس گام برداشته‌اند.در اجلاس اخیر سران این شورا در کویت موضوع جزایر 3 گانه ایرانی و جنگ عربستان و دولت یمن علیه شیعیان این کشور در مدار توجه سران عرب قرار داشت در حالی که اساسا موضوع ایرانی بودن جزایر تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی از نظر جامعه بین‌المللی پایان یافته تلقی می‌شود.همچنین موضوع تشکیل پول واحد بین 6 کشور به تقلید از کشورهای اتحادیه اروپا و تشکیل بانک مرکزی مشترک ویک شبکه برق‌رسانی مشترک مورد بحث قرار گرفت اما اعلام شد که اجرایی شدن این تصمیمات به یک دهه زمان نیاز دارد.6 کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس حتی تلاش دارند تا از اتحادیه اروپا درهمه زمینه‌ها الگو‌برداری کنند اما ناظران سیاسی معتقدند که این کشورها به‌دلیل وجود رژیم‌های غیردموکراتیک و قبیله‌ای در مجموعه شورا، فاصله زیادی برای الگو‌برداری از دیگران در پیش دارند. از موضوعات دیگری که سران 6 کشور هرگز به آن نپرداختند و با اعتراض سازمان‌های منطقه‌ای و عربی مدافع حقوق بشر مواجه شد، مساله فقدان آزادی‌های فردی و اجتماعی و عدم برخورداری ملت‌های این 6کشور از آزادی انتخابات بود. سران این 6کشور در بیانیه پایانی خود دور‌نمای سیاسی رژیم‌های خود را برای ایجاد یک جامعه مدنی و مردمسالار مغفول گذاشتند و تنها به موضوعات حاشیه‌ای و تکراری بسنده کردند. قطعا در چنین فضایی و به دلیل حرکت سریع جهان به سمت احترام به آرای ملت‌ها و تشکیل نهادهای مدنی استمرار شورای همکاری خلیج فارس بدون تعریف سازوکارهای نحوه دموکراتیزه‌سازی جامعه خود، با مشکل مواجه خواهد شد. از نظر تحلیلگران غربی با توجه به فضای بسته جوامع عربی و وجود تبعیض دینی، قومی و مذهبی در میان کشورهای عرب آن‌سوی ساحل خلیج‌فارس، پیش‌بینی می‌شود که در سال‌های آینده برخی کشورهای عرب حوزه خلیج فارس دستخوش یک سونامی سیاسی غیرقابل پیش‌بینی خواهند شد.
*کارشناس مسائل خاورمیانه
تشدید اختلافات داخلی در عربستان
گروه بین الملل: بازگشت امیر سلطان بن عبدالعزیز، ولیعهد عربستان به کشورش در جمعه گذشته پس از غیبت بیش از یک سال که گفته شد برای معالجه به آمریکا رفته بود، موجب بروز اختلافات داخلی وجدال‌های جدیدی در رقابت برای ولیعهدی این کشور شد. این رقابت‌ها به دلیل کهولت سن ملک عبدالله، پادشاه عربستان و بیماری امیر سلطان بن عبدالعزیز بروز کرده است. سایمون هندرسون، مدیر برنامه‌های منطقه خلیج فارس در کانون سیاست‌های خاوردور واشنگتن در تحلیلی از وضع جسمانی امیر سلطان می‌نویسد: با وجود آنکه وضع جسمانی و سلامت امیر سلطان خوب توصیف شده ولی به نظر من وضع سلامت وی بر وفق مراد نیست. ملک عبدالله پس از سفر امیر سلطان به آمریکا برای معالجه، وزیر کشور را جانشین دوم نخست وزیر کرد و این مقامی است که پس از آن انتظار ولیعهدی وجود دارد. هندرسون که قبلا نیز گزارشی با عنوان بعد از ملک عبدالله درباره پادشاهي عربستان منتشر کرده بود، در ادامه این گزارش می‌افزاید: بازگشت امیر سلطان به مانند تحول جدیدی در طولانی بودن مساله خلافت است علاوه بر اینکه اثراتی در سیاست‌های خارجی و داخلی این کشور بویژه در جریان برگزاری نشست اجلاس کشورهای همکاری خلیج فارس و ادامه بحران در مرزهای این کشور با یمن و احتمال تبدیل ایران به کشوری هسته‌ای گذاشته است. در این گزارش آمده است: انتظار می‌رود در فهرستی که در اختیار پادشاه عربستان قرار دارد تغییراتی رخ دهد. دیدگاه
سونامی سیاسی در خلیج فارس
سی‌امین اجلاس سران کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در کویت، پس از 2 روز بحث و تبادل نظر درباره مسائل مهم منطقه با صدور بیانیه‌ای به کار خود پایان داد. در این بیانیه که توسط شیخ عبدالرحمن العطیه، دبیرکل این شورا قرائت شد بار دیگر ترجیع بند معروف شورا درباره ادعای امارات پیرامون جزایر 3 گانه ایرانی تکرار شد.هنگامی که از یک طنز‌پرداز عرب درباره نتایج این نشست و فرق آن با نشست‌های گذشته سوال شد پاسخ داد که سران کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در این اجلاس کمی متمدن‌تر شده‌اند، زیرا در‌گذشته معمولا سران عرب در برابر دوربین‌های تلویزیونی به یکدیگر لنگه کفش پرتاب می‌کردند اما در این اجلاس ترجیح دادند که پرتاب لنگه کفش در پشت درهای بسته صورت گیرد!صرف‌نظر از طنز‌آمیز بودن اینگونه نشست‌ها که دستاوردی برای ملت‌های عرب بویژه ملت‌های فلسطین، عراق و لبنان ندارد، 6کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس اختلافات پنهانی شدیدی نیز با یکدیگر دارند.اختلاف امارات متحده با عربستان اختلاف قطر با عربستان و امارات، اختلاف بحرین و قطر و نیز کویت و امارات جایگاه این شورا را بشدت تحت تاثیر قرار داده است. فلسفه تشکیل این شورا که در سال 1981 یعنی یک سال پس از جنگ تحمیلی صدام صورت گرفت صرفا در راستای هماهنگی سیاست‌های 6 کشور کوچک حوزه خلیج فارس در برابر ایران قرار داشت.این 6 کشور در طول 8سال جنگ تحمیلی صدام علیه جمهوری اسلامی بیش از 120میلیارد دلار کمک مالی در اختیار رژیم دیکتاتور بعث عراق قرار دادند. شورای همکاری خلیج فارس متاسفانه به‌جای تلاش برای پایان دادن جنگ عراق علیه ایران از رهگذر کمک مالی، اطلاعاتی و لجستیکی به صدام موجبات طولانی شدن جنگ را فراهم کرد.ملک خالد بن عبدالعزیز پادشاه وقت عربستان اعتقاد داشت که طولانی شدن جنگ به فرسایش توان 2 کشور ایران و عراق منجر می‌شود و این امر سر‌انجام به‌سود 6 کشور ضعیف خلیج فارس تمام خواهد شد.این شورا که اساسا بدون چراغ سبز آمریکا نمی‌توانست شکل بگیرد همواره در طول 28سال گذشته مواضعی ضدایرانی اتخاذ کرده و به جز قطر و پادشاهی عمان دیگر کشورها در راستای کاهش نقش تاثیرگذار جمهوری اسلامی در حوزه خلیج فارس گام برداشته‌اند.در اجلاس اخیر سران این شورا در کویت موضوع جزایر 3 گانه ایرانی و جنگ عربستان و دولت یمن علیه شیعیان این کشور در مدار توجه سران عرب قرار داشت در حالی که اساسا موضوع ایرانی بودن جزایر تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی از نظر جامعه بین‌المللی پایان یافته تلقی می‌شود.همچنین موضوع تشکیل پول واحد بین 6 کشور به تقلید از کشورهای اتحادیه اروپا و تشکیل بانک مرکزی مشترک ویک شبکه برق‌رسانی مشترک مورد بحث قرار گرفت اما اعلام شد که اجرایی شدن این تصمیمات به یک دهه زمان نیاز دارد.6 کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس حتی تلاش دارند تا از اتحادیه اروپا درهمه زمینه‌ها الگو‌برداری کنند اما ناظران سیاسی معتقدند که این کشورها به‌دلیل وجود رژیم‌های غیردموکراتیک و قبیله‌ای در مجموعه شورا، فاصله زیادی برای الگو‌برداری از دیگران در پیش دارند. از موضوعات دیگری که سران 6 کشور هرگز به آن نپرداختند و با اعتراض سازمان‌های منطقه‌ای و عربی مدافع حقوق بشر مواجه شد، مساله فقدان آزادی‌های فردی و اجتماعی و عدم برخورداری ملت‌های این 6کشور از آزادی انتخابات بود. سران این 6کشور در بیانیه پایانی خود دور‌نمای سیاسی رژیم‌های خود را برای ایجاد یک جامعه مدنی و مردمسالار مغفول گذاشتند و تنها به موضوعات حاشیه‌ای و تکراری بسنده کردند. قطعا در چنین فضایی و به دلیل حرکت سریع جهان به سمت احترام به آرای ملت‌ها و تشکیل نهادهای مدنی استمرار شورای همکاری خلیج فارس بدون تعریف سازوکارهای نحوه دموکراتیزه‌سازی جامعه خود، با مشکل مواجه خواهد شد. از نظر تحلیلگران غربی با توجه به فضای بسته جوامع عربی و وجود تبعیض دینی، قومی و مذهبی در میان کشورهای عرب آن‌سوی ساحل خلیج‌فارس، پیش‌بینی می‌شود که در سال‌های آینده برخی کشورهای عرب حوزه خلیج فارس دستخوش یک سونامی سیاسی غیرقابل پیش‌بینی خواهند شد.
*کارشناس مسائل خاورمیانه
تشدید اختلافات داخلی در عربستان
گروه بین الملل: بازگشت امیر سلطان بن عبدالعزیز، ولیعهد عربستان به کشورش در جمعه گذشته پس از غیبت بیش از یک سال که گفته شد برای معالجه به آمریکا رفته بود، موجب بروز اختلافات داخلی وجدال‌های جدیدی در رقابت برای ولیعهدی این کشور شد. این رقابت‌ها به دلیل کهولت سن ملک عبدالله، پادشاه عربستان و بیماری امیر سلطان بن عبدالعزیز بروز کرده است. سایمون هندرسون، مدیر برنامه‌های منطقه خلیج فارس در کانون سیاست‌های خاوردور واشنگتن در تحلیلی از وضع جسمانی امیر سلطان می‌نویسد: با وجود آنکه وضع جسمانی و سلامت امیر سلطان خوب توصیف شده ولی به نظر من وضع سلامت وی بر وفق مراد نیست. ملک عبدالله پس از سفر امیر سلطان به آمریکا برای معالجه، وزیر کشور را جانشین دوم نخست وزیر کرد و این مقامی است که پس از آن انتظار ولیعهدی وجود دارد. هندرسون که قبلا نیز گزارشی با عنوان بعد از ملک عبدالله درباره پادشاهي عربستان منتشر کرده بود، در ادامه این گزارش می‌افزاید: بازگشت امیر سلطان به مانند تحول جدیدی در طولانی بودن مساله خلافت است علاوه بر اینکه اثراتی در سیاست‌های خارجی و داخلی این کشور بویژه در جریان برگزاری نشست اجلاس کشورهای همکاری خلیج فارس و ادامه بحران در مرزهای این کشور با یمن و احتمال تبدیل ایران به کشوری هسته‌ای گذاشته است. در این گزارش آمده است: انتظار می‌رود در فهرستی که در اختیار پادشاه عربستان قرار دارد تغییراتی رخ دهد. ارسال نظر
پربیننده