عربستان به كدام سو مي‌رود؟
پس‌لرزه‌هاي بازگشت سلطان
شاهزاده سلطان بن عبدالعزیز، ولیعهد عربستان سعودی پس از یک سال و اندی معالجه و نقاهت در بیمارستان‌های مجهز و کاخ‌های سلطنتی مجلل به کشورش بازگشت و رسانه‌های محلی بازگشت وی را به‌عنوان یک حادثه باشکوه و مسرت‌بخش مطرح کردند. از وی به هنگام بازگشت استقبال سلطنتی شد و خود پادشاه جزو استقبال‌کنندگان بود. برای رمزگشایی راز و انگیزه اقدام اخیر شاهزاده سلطان باید به جایگاه، مسؤولیت‌ها و ظرفیت تاثیرگذاری‌های وی نگاه دقیقی کرد.
1- شاهزاده سلطان به‌عنوان برادر بزرگ جناح شاهزادگان سدیری‌ها: در غیابش جایگاه پسرش بندر به دلیل تصادم با خطوط قرمز و برخورد غیرمحتاطانه به ذات ملوکانه ملک عبدالله، آسیب‌های جدی دید. گرچه بندر از طرف مادری جایگاه اجتماعی و طبقه ممتازی نداشته ولی ماموریتش به‌عنوان سفیر عربستان در واشنگتن به مدت 2 دهه، در تحکیم جایگاه و منزلت میان شاهزادگان نسل دوم بسیار بااهمیت بوده است. روابط قوی شاهزاده بندر با شخصیت‌های بانفوذ در مراکز سیاستگذاری و تصمیم‌گیری باعث تقویت جایگاه وی در داخل نخبگان سیاسی و درون خاندان سلطنتی شده است.
اخبار و گزارش‌ها مبنی بر تشدید تنش میان شاهزاده نایف(برادر تنی شاهزاده سلطان) و ملک عبدالله بر سر تحولات اخیر عربستان سعودی است.
رقابت و تنش میان جناح‌های درون خاندان سلطنتی با کهولت و کسالت شاهزادگان نسل اول آل‌سعود، هیات بیعت را (نهاد درون خانوادگی آل‌سعود جهت حل مشکلات درون خاندان؛ ولی ماموریت اصلی آن انتخاب پادشاه از میان شاهزادگان است) با مشکلات عدیده‌ای روبه‌رو ساخته ولی موضوع جانشینی و حاکمیت در عربستان سعودی پس از مرگ پادشاه عبدالله، در سطح داخلی و خارجی نگرانی‌های جدی ایجاد کرده است. برخی از کارشناسان مسائل عربستان سعودی و مناسبات آن با آمریکا، سفر 2 هفته اخیر لئون پانتا، رئیس سازمان سیا به ریاض و مذاکره او با پادشاه و شاهزادگان بانفوذ عربستان سعودی را مرتبط به همین نگرانی‌ها می‌دانند. گرچه کاخ سفید همواره اعلام کرده موضوع جانشینی در عربستان سعودی یک امر داخلی است، ولی افزایش توجه و اهتمام مراکز سیاستگذاری و تولید فکر نزدیک و مرتبط به کاخ سفید به امر جانشینی عربستان سعودی، حقیقت نگرانی‌های واشنگتن در این راستا را برملا می‌کند. تمام جناح‌های درون سلطنتی در ابعاد و سطوح مختلف با ارگان‌های تصمیم‌گیری و رهبری آمریکا مرتبط هستند و همانطوری که برای ریاض مناسبات با آمریکا یک امر داخلی و حیاتی است، برای کاخ سفید طی چند دهه اخیر روابط آمریکا با آل‌سعود به یک مساله داخلی آمریکایی تبدیل شده است. در پی بیماری اغلب شاهزادگان نسل اول آل‌سعود [و حتی خود پادشاه در وضع امیدوارکننده نیست] اتاق‌های فکر آمریکا به دنبال فرد مناسب از میان شاهزادگان سعودی برای جانشینی و تداوم نظام پادشاهی سعودی هستند.
2- سلطان بن عبدالعزیز به عنوان وزیر دفاع و مقام مسؤول در امور نظامی و امنیتی سعودی: شاهزاده سلطان قبل از اینکه به مقام ولیعهدی و نفر دوم شورای وزیران سعودی برسد به مدت 40 سال وزیر دفاع بوده و با فرماندهان ارتش این کشور ارتباط عمیقی دارد، علاوه بر آن به خاطر خرید تسلیحات و نوسازی ساختار نظامی کشور همواره با پنتاگون، شورای امنیت و امور نظامی و راهبردی کنگره و سنای آمریکا ارتباط تنگاتنگ داشته و پسرش بندر که به مدت 2 دهه و اندی سفیر عربستان سعودی در واشنگتن بوده، نقش مهمی در مدیریت خرید اسلحه و تقویت زرادخانه عربستان سعودی داشته است. در دوران نقاهت شاهزاده سلطان در مراکش، ارتش و وزارت دفاع عربستان سعودی که عرصه نفوذ و اقتدار شاهزاده سلطان بوده دچار تغییر و تحول شده و این روند مایه نگرانی‌ها و گاهی عصبانیت‌های سلطان از اوضاع موجود می‌شد.
ارتش سعودی به‌طور آشکارا در نبرد ششم علیه حوثی‌ها و مردم صعده و شمال یمن شرکت کرد. درباره انگیزه‌ها و علل واقعی شرکت نظامیان عربستان سعودی در بحران داخلی یمن و تبدیل کردن یک نبرد محلی به تنش منطقه‌ای و گسترش دامنه این نبردها به داخل خاک عربستان سعودی، تحلیل‌ها و سناریوهای مختلفی مطرح می‌شود. برخی تحلیلگران مسائل نظامی منطقه بر این باورند که نوسازی و تقویت بنیه و ساختار تسلیحاتی و لجستیکی ارتش سعودی پس از 3 جنگ منطقه خلیج فارس، عامل مهمی در رشد و تقویت جایگاه ارتش در معادلات موازنه قدرت در درون خاندان سلطنتی سعودی شده است. با توجه به اینکه ارتش در دست و سیطره شاهزاده سلطان به عنوان وزیر دفاع (4 دهه وزیر دفاع بوده) و جناح سدیری‌هاست، در صورت بروز هرگونه منازعه خانوادگی بر سر تاج و تخت، نظامیان به عنوان یک ابزار قوی و بازدارنده می‌توانند مقتدرانه حرف اول را در این منازعه بزنند. گرچه ملک عبدالله طی 2 دهه اخیر به موازات مدرن‌سازی ارتش به نوسازی و تقویت نیروی گارد ملی [نیروی میلیشیا و شبه‌نظامی عربستان سعودی که طی سالیان طولانی تحت امر خود و فرزندان خود بوده] پرداخته ولی یارای مقابله با قدرت ارتش را ندارد، لذا به نظر برخی از تحلیلگران، ملک عبدالله با دخالت ارتش در بحران صعده قصد داشته این ابزار را که در دست رقبای خود است، تضعیف و از عرصه رقابت با سدیری‌ها خارج کند. با مطرح شدن چنین سناریویی تحلیلگران معتقدند که شاهزاده سلطان با بازگشتش سعی دارد به وضع ارتش سامانی دهد و با توجه به اینکه پرونده مناسبات سعودی – یمن در دستان شاهزاده سلطان است، انگیزه بازگشت می‌تواند بررسی تحولات یمن و بازنگری در مداخله ارتش سعودی در صعده باشد. دیدگاه
عربستان به كدام سو مي‌رود؟
پس‌لرزه‌هاي بازگشت سلطان
شاهزاده سلطان بن عبدالعزیز، ولیعهد عربستان سعودی پس از یک سال و اندی معالجه و نقاهت در بیمارستان‌های مجهز و کاخ‌های سلطنتی مجلل به کشورش بازگشت و رسانه‌های محلی بازگشت وی را به‌عنوان یک حادثه باشکوه و مسرت‌بخش مطرح کردند. از وی به هنگام بازگشت استقبال سلطنتی شد و خود پادشاه جزو استقبال‌کنندگان بود. برای رمزگشایی راز و انگیزه اقدام اخیر شاهزاده سلطان باید به جایگاه، مسؤولیت‌ها و ظرفیت تاثیرگذاری‌های وی نگاه دقیقی کرد.
1- شاهزاده سلطان به‌عنوان برادر بزرگ جناح شاهزادگان سدیری‌ها: در غیابش جایگاه پسرش بندر به دلیل تصادم با خطوط قرمز و برخورد غیرمحتاطانه به ذات ملوکانه ملک عبدالله، آسیب‌های جدی دید. گرچه بندر از طرف مادری جایگاه اجتماعی و طبقه ممتازی نداشته ولی ماموریتش به‌عنوان سفیر عربستان در واشنگتن به مدت 2 دهه، در تحکیم جایگاه و منزلت میان شاهزادگان نسل دوم بسیار بااهمیت بوده است. روابط قوی شاهزاده بندر با شخصیت‌های بانفوذ در مراکز سیاستگذاری و تصمیم‌گیری باعث تقویت جایگاه وی در داخل نخبگان سیاسی و درون خاندان سلطنتی شده است.
اخبار و گزارش‌ها مبنی بر تشدید تنش میان شاهزاده نایف(برادر تنی شاهزاده سلطان) و ملک عبدالله بر سر تحولات اخیر عربستان سعودی است.
رقابت و تنش میان جناح‌های درون خاندان سلطنتی با کهولت و کسالت شاهزادگان نسل اول آل‌سعود، هیات بیعت را (نهاد درون خانوادگی آل‌سعود جهت حل مشکلات درون خاندان؛ ولی ماموریت اصلی آن انتخاب پادشاه از میان شاهزادگان است) با مشکلات عدیده‌ای روبه‌رو ساخته ولی موضوع جانشینی و حاکمیت در عربستان سعودی پس از مرگ پادشاه عبدالله، در سطح داخلی و خارجی نگرانی‌های جدی ایجاد کرده است. برخی از کارشناسان مسائل عربستان سعودی و مناسبات آن با آمریکا، سفر 2 هفته اخیر لئون پانتا، رئیس سازمان سیا به ریاض و مذاکره او با پادشاه و شاهزادگان بانفوذ عربستان سعودی را مرتبط به همین نگرانی‌ها می‌دانند. گرچه کاخ سفید همواره اعلام کرده موضوع جانشینی در عربستان سعودی یک امر داخلی است، ولی افزایش توجه و اهتمام مراکز سیاستگذاری و تولید فکر نزدیک و مرتبط به کاخ سفید به امر جانشینی عربستان سعودی، حقیقت نگرانی‌های واشنگتن در این راستا را برملا می‌کند. تمام جناح‌های درون سلطنتی در ابعاد و سطوح مختلف با ارگان‌های تصمیم‌گیری و رهبری آمریکا مرتبط هستند و همانطوری که برای ریاض مناسبات با آمریکا یک امر داخلی و حیاتی است، برای کاخ سفید طی چند دهه اخیر روابط آمریکا با آل‌سعود به یک مساله داخلی آمریکایی تبدیل شده است. در پی بیماری اغلب شاهزادگان نسل اول آل‌سعود [و حتی خود پادشاه در وضع امیدوارکننده نیست] اتاق‌های فکر آمریکا به دنبال فرد مناسب از میان شاهزادگان سعودی برای جانشینی و تداوم نظام پادشاهی سعودی هستند.
2- سلطان بن عبدالعزیز به عنوان وزیر دفاع و مقام مسؤول در امور نظامی و امنیتی سعودی: شاهزاده سلطان قبل از اینکه به مقام ولیعهدی و نفر دوم شورای وزیران سعودی برسد به مدت 40 سال وزیر دفاع بوده و با فرماندهان ارتش این کشور ارتباط عمیقی دارد، علاوه بر آن به خاطر خرید تسلیحات و نوسازی ساختار نظامی کشور همواره با پنتاگون، شورای امنیت و امور نظامی و راهبردی کنگره و سنای آمریکا ارتباط تنگاتنگ داشته و پسرش بندر که به مدت 2 دهه و اندی سفیر عربستان سعودی در واشنگتن بوده، نقش مهمی در مدیریت خرید اسلحه و تقویت زرادخانه عربستان سعودی داشته است. در دوران نقاهت شاهزاده سلطان در مراکش، ارتش و وزارت دفاع عربستان سعودی که عرصه نفوذ و اقتدار شاهزاده سلطان بوده دچار تغییر و تحول شده و این روند مایه نگرانی‌ها و گاهی عصبانیت‌های سلطان از اوضاع موجود می‌شد.
ارتش سعودی به‌طور آشکارا در نبرد ششم علیه حوثی‌ها و مردم صعده و شمال یمن شرکت کرد. درباره انگیزه‌ها و علل واقعی شرکت نظامیان عربستان سعودی در بحران داخلی یمن و تبدیل کردن یک نبرد محلی به تنش منطقه‌ای و گسترش دامنه این نبردها به داخل خاک عربستان سعودی، تحلیل‌ها و سناریوهای مختلفی مطرح می‌شود. برخی تحلیلگران مسائل نظامی منطقه بر این باورند که نوسازی و تقویت بنیه و ساختار تسلیحاتی و لجستیکی ارتش سعودی پس از 3 جنگ منطقه خلیج فارس، عامل مهمی در رشد و تقویت جایگاه ارتش در معادلات موازنه قدرت در درون خاندان سلطنتی سعودی شده است. با توجه به اینکه ارتش در دست و سیطره شاهزاده سلطان به عنوان وزیر دفاع (4 دهه وزیر دفاع بوده) و جناح سدیری‌هاست، در صورت بروز هرگونه منازعه خانوادگی بر سر تاج و تخت، نظامیان به عنوان یک ابزار قوی و بازدارنده می‌توانند مقتدرانه حرف اول را در این منازعه بزنند. گرچه ملک عبدالله طی 2 دهه اخیر به موازات مدرن‌سازی ارتش به نوسازی و تقویت نیروی گارد ملی [نیروی میلیشیا و شبه‌نظامی عربستان سعودی که طی سالیان طولانی تحت امر خود و فرزندان خود بوده] پرداخته ولی یارای مقابله با قدرت ارتش را ندارد، لذا به نظر برخی از تحلیلگران، ملک عبدالله با دخالت ارتش در بحران صعده قصد داشته این ابزار را که در دست رقبای خود است، تضعیف و از عرصه رقابت با سدیری‌ها خارج کند. با مطرح شدن چنین سناریویی تحلیلگران معتقدند که شاهزاده سلطان با بازگشتش سعی دارد به وضع ارتش سامانی دهد و با توجه به اینکه پرونده مناسبات سعودی – یمن در دستان شاهزاده سلطان است، انگیزه بازگشت می‌تواند بررسی تحولات یمن و بازنگری در مداخله ارتش سعودی در صعده باشد. ارسال نظر
پربیننده