به مناسبت بیست و دومین سالگرد تأسیس حماس
بازگشت به اصل
علی اسدی: حماس چند روز پیش بیست و دومین سالگرد تاسیس خود را جشن گرفت و یک‌سال دیگر به عمر این جنبش اضافه شد. هواداران حماس در غزه با وجود اینکه مدت‌هاست تحت محاصره‌ای شدید قرار دارند و از حداقل امکانات زندگی محروم هستند و تنها برخی از مایحتاج آنها به صورت قطره‌چکانی تامین می‌شود، در جنبش حماس حضوری پررنگ داشتند تا نشان دهند گزینه اول آنها به رغم همه این مشکلات مقاومت است؛ مقاومتی که در حال حاضر توسط حماس نمایندگی می‌شود. اما به نظر می‌رسد که بیست و سومین سال حیات حماس، سالی بسیار مهم و تأثیرگذار باشد، چرا که قرار است انتخابات دوباره برگزار شود و حماس خود را به رأی مردم فلسطین خواهد گذاشت. بی‌شک با پیروزی مجدد حماس مخاطرات جدیدی نیز آغاز خواهد شد؛ مخاطراتی که حماس از سال 2006، یعنی پس از پیروزی در انتخابات با آنها دست و پنجه نرم کرده و سبب شده تا مقاومت تا حدی آبدیده شود.
در حال حاضر اسرائیل تلاش‌های بسیاری انجام می‌دهد تا بتواند نزدیکان خود را در انتخابات به پیروزی برساند. از این رو برای موفقیت تشکیلات خودگردان از هیچ اقدامی دریغ نخواهد کرد. افزون بر این غرب نیز به هیچ وجه تمایلی به پیروزی حماس ندارد و مانند انتخابات سال 2006 بدون تردید ایالات متحده و اتحادیه اروپا نیز تمام قد از تشکیلات خودگردان حمایت خواهند کرد. در چنین شرایطی هرچند که پیروزی در انتخابات بسیار دشوار است، اما اقبال مجدد مردم به مقاومت ممکن است که غرب را ناچار کند تا در قبال حماس کرنش به خرج دهد و این گروه را به عنوان نماینده واقعی مردم فلسطین و دولت منتخب این کشور به رسمیت بشناسد.
از این رو پیروزی در انتخابات بشدت برای حماس حیاتی است. از طرف دیگر حماس در سال جدیدی که آغاز کرده احتمالا اقدام به تبادل اسرا با رژیم صهیونیستی مي‌کند. این امر که ممکن است بزودی رخ دهد، پیروزی بزرگ دیگری برای حماس محسوب می‌شود. تبادل اسرای فلسطینی با گلعاد شالیط سبب خواهد شد که محبوبیت حماس در سرزمین‌های اشغالی دوچندان شود. گلعاد شالیط، نظامی در بند رژیم صهیونیستی توسط یکی از گروه‌های مقاومت فلسطینی ربوده شده و حماس وعده داده که در صورت موافقت اسرائیل با تبادل اسرا و آزادی فلسطینیان دربند، می‌تواند از طریق مذاکره و رایزنی، زمینه آزادی این نظامی صهیونیست را فراهم سازد. با توجه به میانجیگری مصر که اخیرا نیز تشدید شده به نظر می‌رسد که تبادل اسرا در آینده‌ای نزدیک محقق شود؛ اتفاقی که می‌تواند سرنوشت انتخابات فلسطین را به نفع حماس رقم زند. یکی دیگر از چالش‌هایی که می‌تواند در سال جدید گریبانگیر مقاومت شود، حمله مجدد رژیم صهیونیستی به غزه است. در حال حاضر این موضوع محتمل است بویژه که برخی از مقامات رژیم صهیونیستی این احتمال را رد نکرده‌اند و حتی چندی پیش گابی اشکنازی، فرمانده ستاد ارتش رژیم صهیونیستی تلویحا این موضوع را تایید کرد.
از این رو مقاومت همواره باید در آمادگی کاملی به منظور مقابله با حمله احتمالی رژیم صهیونیستی بسر برد. موضوع دیگری که احتمالا مقداری از ظرفیت حماس را در سال جدید به خود اختصاص خواهد داد، موضوع گفت‌وگوهای ملی به منظور دستیابی به آشتی ملی خواهد بود. این مذاکرات میان حماس و تشکیلات خودگردان انجام خواهد شد. هرچند که به واسطه خواسته‌های غیرمعقول تشکیلات خودگردان عملا نمی‌توان چندان به این مذاکرات با دیده خوش‌بینی نگاه کرد. اما حماس در سال جدید پنجمین سال سیاسی خود را تجربه خواهد کرد؛ تجربه‌ای که بی‌تردید موفق بوده است. دولت حماس به عنوان دولت منتخب فلسطین توانسته است 3 سال تحریم کامل اقتصادی، گرسنگی، قحطی، جنگ و خشونت را پشت سر بگذارد؛ فشاری که می‌تواند هر دولتی را از پای در بیاورد اما تاکنون نه‌تنها اتحاد مردم غزه گسسته نشده، که انسجام آنها افزایش هم یافته است، از این رو می‌توان سیاست‌ورزی حماس را الگویی موفق برای دیگر دولت‌ها دانست. با این وجود، بسیاری بر این باورند که اساسا ورود حماس به عرصه سیاسی اشتباهی استراتژیک بود و این جنبش باید بدون ورود به عرصه سیاسی با تمرکز بیشتر بر مقاومت، همین مشی را دنبال می‌کرد؛ راهبردی که توسط برخی دیگر از گروه‌های مقاومت نظیر جهاد اسلامی دنبال شده است. جهاد اسلامی در انتخابات سال 2006 حاضر نشد به عرصه سیاسی ورود کند و تنها بر ادامه مقاومت تا آزادی کامل سرزمین‌های فلسطینی اصرار ورزید. به باور بسیاری از تحلیلگران، حماس حکومتی را به دست گرفته که اساس آن قرارداد اسلو و سازش با رژیم صهیونیستی است که همین موضوع اصالت مقاومت را سلب می‌کند. افزون بر این، ملاحظات سیاسی و دیپلماتیک، قدرت حماس را در مقاومت علیه رژیم صهیونیستی کاهش داده است. اما در مجموع به نظر می‌رسد هرچند حماس الگوی موفقی از حکومت را به نمایش گذاشته است، اما بازگشت این جنبش به اصالت خویش که همان مقاومت صرف در مقابل رژیم صهیونیستی است، بیشتر بتواند برای مردم فلسطین راهگشا باشد. هرچند در حال حاضر برخی از گروه‌ها در فلسطین این وظیفه را انجام می‌دهند اما آنها نیز به حماس به عنوان قدرتمندترین گروه مقاومت نیازمند بوده و خواهان تمرکز بیشتر حماس بر تنها راه آزادی فلسطین هستند. نما
به مناسبت بیست و دومین سالگرد تأسیس حماس
بازگشت به اصل
علی اسدی: حماس چند روز پیش بیست و دومین سالگرد تاسیس خود را جشن گرفت و یک‌سال دیگر به عمر این جنبش اضافه شد. هواداران حماس در غزه با وجود اینکه مدت‌هاست تحت محاصره‌ای شدید قرار دارند و از حداقل امکانات زندگی محروم هستند و تنها برخی از مایحتاج آنها به صورت قطره‌چکانی تامین می‌شود، در جنبش حماس حضوری پررنگ داشتند تا نشان دهند گزینه اول آنها به رغم همه این مشکلات مقاومت است؛ مقاومتی که در حال حاضر توسط حماس نمایندگی می‌شود. اما به نظر می‌رسد که بیست و سومین سال حیات حماس، سالی بسیار مهم و تأثیرگذار باشد، چرا که قرار است انتخابات دوباره برگزار شود و حماس خود را به رأی مردم فلسطین خواهد گذاشت. بی‌شک با پیروزی مجدد حماس مخاطرات جدیدی نیز آغاز خواهد شد؛ مخاطراتی که حماس از سال 2006، یعنی پس از پیروزی در انتخابات با آنها دست و پنجه نرم کرده و سبب شده تا مقاومت تا حدی آبدیده شود.
در حال حاضر اسرائیل تلاش‌های بسیاری انجام می‌دهد تا بتواند نزدیکان خود را در انتخابات به پیروزی برساند. از این رو برای موفقیت تشکیلات خودگردان از هیچ اقدامی دریغ نخواهد کرد. افزون بر این غرب نیز به هیچ وجه تمایلی به پیروزی حماس ندارد و مانند انتخابات سال 2006 بدون تردید ایالات متحده و اتحادیه اروپا نیز تمام قد از تشکیلات خودگردان حمایت خواهند کرد. در چنین شرایطی هرچند که پیروزی در انتخابات بسیار دشوار است، اما اقبال مجدد مردم به مقاومت ممکن است که غرب را ناچار کند تا در قبال حماس کرنش به خرج دهد و این گروه را به عنوان نماینده واقعی مردم فلسطین و دولت منتخب این کشور به رسمیت بشناسد.
از این رو پیروزی در انتخابات بشدت برای حماس حیاتی است. از طرف دیگر حماس در سال جدیدی که آغاز کرده احتمالا اقدام به تبادل اسرا با رژیم صهیونیستی مي‌کند. این امر که ممکن است بزودی رخ دهد، پیروزی بزرگ دیگری برای حماس محسوب می‌شود. تبادل اسرای فلسطینی با گلعاد شالیط سبب خواهد شد که محبوبیت حماس در سرزمین‌های اشغالی دوچندان شود. گلعاد شالیط، نظامی در بند رژیم صهیونیستی توسط یکی از گروه‌های مقاومت فلسطینی ربوده شده و حماس وعده داده که در صورت موافقت اسرائیل با تبادل اسرا و آزادی فلسطینیان دربند، می‌تواند از طریق مذاکره و رایزنی، زمینه آزادی این نظامی صهیونیست را فراهم سازد. با توجه به میانجیگری مصر که اخیرا نیز تشدید شده به نظر می‌رسد که تبادل اسرا در آینده‌ای نزدیک محقق شود؛ اتفاقی که می‌تواند سرنوشت انتخابات فلسطین را به نفع حماس رقم زند. یکی دیگر از چالش‌هایی که می‌تواند در سال جدید گریبانگیر مقاومت شود، حمله مجدد رژیم صهیونیستی به غزه است. در حال حاضر این موضوع محتمل است بویژه که برخی از مقامات رژیم صهیونیستی این احتمال را رد نکرده‌اند و حتی چندی پیش گابی اشکنازی، فرمانده ستاد ارتش رژیم صهیونیستی تلویحا این موضوع را تایید کرد.
از این رو مقاومت همواره باید در آمادگی کاملی به منظور مقابله با حمله احتمالی رژیم صهیونیستی بسر برد. موضوع دیگری که احتمالا مقداری از ظرفیت حماس را در سال جدید به خود اختصاص خواهد داد، موضوع گفت‌وگوهای ملی به منظور دستیابی به آشتی ملی خواهد بود. این مذاکرات میان حماس و تشکیلات خودگردان انجام خواهد شد. هرچند که به واسطه خواسته‌های غیرمعقول تشکیلات خودگردان عملا نمی‌توان چندان به این مذاکرات با دیده خوش‌بینی نگاه کرد. اما حماس در سال جدید پنجمین سال سیاسی خود را تجربه خواهد کرد؛ تجربه‌ای که بی‌تردید موفق بوده است. دولت حماس به عنوان دولت منتخب فلسطین توانسته است 3 سال تحریم کامل اقتصادی، گرسنگی، قحطی، جنگ و خشونت را پشت سر بگذارد؛ فشاری که می‌تواند هر دولتی را از پای در بیاورد اما تاکنون نه‌تنها اتحاد مردم غزه گسسته نشده، که انسجام آنها افزایش هم یافته است، از این رو می‌توان سیاست‌ورزی حماس را الگویی موفق برای دیگر دولت‌ها دانست. با این وجود، بسیاری بر این باورند که اساسا ورود حماس به عرصه سیاسی اشتباهی استراتژیک بود و این جنبش باید بدون ورود به عرصه سیاسی با تمرکز بیشتر بر مقاومت، همین مشی را دنبال می‌کرد؛ راهبردی که توسط برخی دیگر از گروه‌های مقاومت نظیر جهاد اسلامی دنبال شده است. جهاد اسلامی در انتخابات سال 2006 حاضر نشد به عرصه سیاسی ورود کند و تنها بر ادامه مقاومت تا آزادی کامل سرزمین‌های فلسطینی اصرار ورزید. به باور بسیاری از تحلیلگران، حماس حکومتی را به دست گرفته که اساس آن قرارداد اسلو و سازش با رژیم صهیونیستی است که همین موضوع اصالت مقاومت را سلب می‌کند. افزون بر این، ملاحظات سیاسی و دیپلماتیک، قدرت حماس را در مقاومت علیه رژیم صهیونیستی کاهش داده است. اما در مجموع به نظر می‌رسد هرچند حماس الگوی موفقی از حکومت را به نمایش گذاشته است، اما بازگشت این جنبش به اصالت خویش که همان مقاومت صرف در مقابل رژیم صهیونیستی است، بیشتر بتواند برای مردم فلسطین راهگشا باشد. هرچند در حال حاضر برخی از گروه‌ها در فلسطین این وظیفه را انجام می‌دهند اما آنها نیز به حماس به عنوان قدرتمندترین گروه مقاومت نیازمند بوده و خواهان تمرکز بیشتر حماس بر تنها راه آزادی فلسطین هستند. ارسال نظر
پربیننده