
انواع خشونت در فضای مجازی و شبکههای اجتماعی رو به فزونی است و شواهد نشان میدهد ماهیت خشم و خشونت در جوامع مختلف بویژه در جامعه ما دگرگون شده و به نوعی از فضای حقیقی به فضای مجازی کوچ کرده و اشاعه یافته است. معاون فرهنگی - اجتماعی فراجا با ارائه آماری از وقوع جرائم اظهار داشت: در دنیای واقعی در 4 ماه ابتدایی امسال از انواع سرقت ۲۰ درصد و نزاع و درگیری رخ در رخ حدود ۱۴درصد کاسته شده است؛ درحالی که سیر وقوع این جرائم امنیتستان در فضای دیجیتال، نهتنها کاهش نیافته، بلکه روند صعودی نیز داشته است. هر چه از جرائم آن فضا کاسته شده، بر کجرویها و انحرافات این فضا افزوده شده است و به قولی «گَنگ» فضای مجازی را افزایش میدهد. به گفته سردار سیدسعید منتظرالمهدی، آمارها نشان میدهد در همین چند ماه گذشته جرائم و انحرافات در فضای مجازی ۲۰ درصد فزونی یافته است. به طور مجزا طی این مدت شاهد هتک حیثیت و نشر اکاذیب با رشد ۲۶ درصدی، افزایش ۴۳ درصدی جرائم علیه اخلاق عمومی در فضای مجازی، رشد ۱۹ درصدی سرقت و کلاهبرداری مرتبط با رایانه و نیز بالا رفتن ۲۸ درصدی جرائم علیه محرمانگی دادهها نسبت به مدت مشابه خودشان در سال گذشته بودیم. وی در ادامه افزود: خشونتهایی چون doxing (جستوجوی اطلاعات خصوصی یا قابل شناسایی افراد و سازمانها و انتشار آنها در اینترنت)، sextoration (اخاذی جنسی که شامل وارد کردن غیرفیزیکی فرد قربانی به برآورده کردن خواهشهای جنسی مهاجم میشود)، trolling (ارسال مطالب اهانتآمیز خارج از بحث تحریکآمیز و تفرقهپراکن)، کلاهبرداریهای آنلاین به روشهای مختلف (اسکیمر، پانزی، تیمون، گوچبین و...)، اقدامات روانی الکترونیکی برای کنترل افکار و افراد و نیز ایجاد چالشهای مرگبار، معجونی از انواع خشونتهای سایبری هستند که با گسترش سریع اینترنت و افزایش تعداد کاربران به جزء جداییناپذیری از زندگی بشر مبدل شدهاند. معاون اجتماعی فرماندهی کل انتظامی افزایش کجروی در فضای مجازی را موازی با گسترش کاربران و گذران امور در این فضا دانست و توضیح داد: متخلفان و مجرمان میتوانند هویت واقعی خود را مخفی و با گمنامی اهداف و نیات خود را دنبال کنند؛ کیستی خود را نهتنها از دید دیگران پنهان میدارند، بلکه آن را وارونه و دروغ جلوه داده و مبرهن است که در فضای سایبری؛ این «بهشت منحرفان» بدون ترس و اضطراب، میتوانند به خودسری و بیقانونی مبادرت ورزند. منتظرالمهدی دلیل دیگر را ﺳﻬﻮﻟﺖ در ﺑﺮﻗﺮاری ارﺗﺒﺎط و سرعت بالای انتشار محتوای آسیبرسان و بازتولید خشونت در دنیای واقعی عنوان کرد و گفت: انتشار بیش از ۲۲ میلیون محتوای مرتبط با خشونت و جرائم خشن در فضای مجازی از ابتدای سال تاکنون از علل افزایش ۲۵ درصدی مزاحمتهای خیابانی و صعود ۱۱ درصدی وقوع شرارتها در همین مدت، در دنیای واقعی بوده است و این امر اهمیت عواقب اقدامات و تحرکات دنیای مجازی بر جهان واقعی را نشان میدهد. وی ادامه داد: بیشک بیشترین آسیب در این فضا متوجه کودکان و نوجوانان است؛ هر چند برای «کودکان مدرن» به سبب امکانات آموزشی، ارتباطی، تفریحی و سرگرمی، اینترنت یک محیط آشنا و امن به نظر میرسد و استفاده از آن اجتنابناپذیر است اما مطالعات مختلف جهانی، شیوع پرخاشگری سایبری در بین نوجوانان را بین ۱۰ تا ۵۳ درصد تخمین زده که به عواقب منفی جدی و روانی در نوجوانان مثل خودکشی در قربانیان و تقویت الگوی عمومیتری از یک رفتار ضداجتماعی در متجاوزان منجر میشود. به گفته این مقام ارشد انتظامی، با نظارت والدین، جایگزینی برنامههای مختلف آموزشی، آگاهسازی، شخصیت و اعتباربخشی به فرزندان و در انتها نیز اعتماد و تماس با پلیس و مراجع قضایی در صورت بروز هرگونه تهدیدی، میتوان امنیت این قشر را در فضای سایبری تا حدی تامین کرد. سخنگوی پلیس تاکید کرد: پلیس با هوشمندی و شناسایی بهموقع اولویتها و با فعالیت شبانهروزی و افزایش۲۲ درصدی کشفیات خود در این حوزه ماموریتی به وظایف خود عمل میکند اما برای کاهش جرائم و آسیبهای فضای مجازی و کنترل خشونت سایبری، حضور همه دستگاههای متولی ضروری است.