گروه فرهنگ و هنر: ویژه‌برنامه «نردبان» شبکه مستند همزمان با هفته دفاع‌مقدس روی آنتن می‌رود و تعدادی از عکاسان و فیلمسازان مستند جنگ تحمیلی با حضور در این برنامه خاطرات خود را از آن روزها تعریف می‌کنند. احسان رجبی، عکاس دفاع‌مقدس میهمان برنامه دوشنبه شب برنامه «نردبان» بود.
رجبی درباره اینکه چطور عکاس جنگ شده است، توضیح داد: زمانی که جنگ آغاز شد، ۱۴ساله بودم و در همان روزها به جبهه رفتم. در آن روزها بسیاری از نوجوانان دوست داشتند به جبهه بروند و در جنگ نقشی داشته باشند. من هم همین طور بودم و شناسنامه‌ام را دستکاری کردم. علاوه بر این، نامه‌ای از مادرم با امضای او گرفتم مبنی بر اینکه می‌خواهم به اردو بروم! اینگونه بود که به آموزشی رفتم و ۳ ماهی خبری از من نبود!
وی افزود: وقتی برگشتم و قرار شد برای ادامه خدمت به جبهه بروم، مادرم از من پرسید چه وسایلی می‌خواهی؟ پاسخ دادم: «فقط یک دوربین»؛ مادرم در ابتدا یک دوربین ۱۱۰ کتابی که ۴ فلاش یک‌بار مصرف داشت، برایم خرید و با چند حلقه فیلم به جبهه رفتم.
رجبی بیان کرد: عکاسی، کار مورد علاقه من بود و به دلیل حسرتی که در دوران آموزشی روی دلم مانده بود، سعی می‌کردم از روزهای قبل از عملیات عکس تهیه کنم که عکس‌های خوبی هم گرفته شد. خاطرم هست زمانی که حلقه فیلم تمام می‌شد، به دزفول می‌رفتم و عکس‌ها را همان موقع چاپ می‌کردم و بچه‌های رزمنده هم وقتی عکس‌ها را می‌دیدند بسیار خوشحال می‌شدند.
عکاس جنگ با اشاره به شرایط سختی که عملیات والفجر مقدماتی داشت، تاکید کرد: نخستین عملیاتی که در آن حضور داشتم، عملیات والفجر مقدماتی در سال 61 بود. رسته‌ام تخریب بود و من تخریب‌چی بودم. به یاد دارم زمانی که ما را توجیه کردند تا به خط‌مقدم برویم، بسیار تلاش کردم تا از بچه‌ها در همان حالات عکس بگیرم؛ عملیات والفجر مقدماتی بسیار خاص بود و شهدای زیادی دادیم؛ ظاهرا عملیات لو رفته بود. ما تا فکه پیش رفتیم؛ همان‌جایی که مرتضی آوینی به شهادت رسید. خاطرات بسیار زیادی را از این منطقه برای آوینی تعریف می‌کردم و اسمش را قتلگاه فکه گذاشته بودیم.
وی از شهید مهدی جاویدی، فرمانده دسته‌اش یاد کرد و گفت: در شرایطی که عملیات لو رفته بود و شرایط سختی حاکم بود، شهید جاویدی به عنوان فرمانده دسته بلند شد و گفت فریاد بزنید «یا حسین» و به عقب برگردید. او همان لحظه تیر خورد و به شهادت رسید اما ما به عقب برگشتیم. شرایط بسیار سختی بود و حدود صبح بود که به عقب برگشتیم. ناگهان متوجه شدم کوله‌‌پشتی‌ام نیست؛ در حقیقت دوربین و همه عکس‌هایی که گرفته بودم، در آنجا جا ماند! حسرت آن دوربین و عکس‌ها تا مدت‌ها با من بود.
این هنرمند عکاس در پایان درباره عکس معروف خود که جلد کتاب «چشم‌نوشته‌ها» نیز شده است، گفت: سیف‌الله صمدیان و کاوه گلستان این عکس را دیده‌اند. به نظرم، از عکس مهم‌تر، انگیزه‌ای است که عکاس را به گرفتن عکس ترغیب می‌کند. اتفاقات عجیب و غریبی در آن روز رخ می‌داد و حجم آتش بسیار سنگین بود.