محمد سلطانیه*
اجلاس کپنهاگ 16 تا 27 آذرماه 88 (7 تا 18 دسامبر 2009) با انتظارات و امید‌های فراوان ولی با نتایج اندک برگزار شد. این اجلاس در مقایسه با اجلاس‌های مشابه بین‌المللی بسیار بی‌سابقه بود و نمایندگان 193 کشور به همراه سازمان‌های ناظر و بین‌المللی، بخش خصوصی و سازمان‌های غیردولتی در مجموع با استعداد بیش از 40هزار نفر در آن شرکت کردند. به علاوه در بخش عالیرتبه اجلاس سران بیش از 120 کشور حضور داشتند که نشاندهنده عزم سیاسی جهانی برای رسیدن به راه‌حل و توافق بود.مقدمات مذاکرات مربوط به این اجلاس طی جلسات متعدد و به مدت بیش از 4 سال فراهم شده بود که قرار بود حول 2 محور اصلی زیر تصمیم‌گیری نهایی طبق آنچه جامعه جهانی انتظار داشت، انجام شود:
اجرای بهتر و کامل کنوانسیون تغییر آب و هوا تحت برنامه اقدام بالی (اندونزی) و تعهدات بیشتر کشورهای صنعتی، ذیل پروتکل کیوتو برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای. انتظار جهانیان بویژه طرفداران محیط‌زیست و کشورهای فقیر و آسیب‌پذیر در مقابل تغییرات آب‌و‌هوایی این بود که عزم سیاسی کافی فراهم و برنامه‌های اجرایی لازم در این جلسه تنظیم شود.نظر به اینکه از طرفی تعهدات مربوط به اجرای کنوانسیون برای کشورهای صنعتی از نظر اقتصادی بسیار سنگین است و از طرف دیگر کشورهای کمتر توسعه‌یافته و فقیر امکاناتی برای مبارزه با تغییرات آب و هوایی ندارند و منابع مالی و فنی لازم در آن کشورها وجود ندارد،عملا تضاد بین کشورهای فقیر و غنی به عنوان دلیل عمده عدم رسیدن به توافق در این اجلاس تلقی می‌شود. دلیل عمده دیگر عدم موفقیت در تضاد بین آمریکا و کشورهای در حال توسعه بزرگ نظیر چین، هند، برزیل و چند کشور دیگر از یک‌سو و کشورهای اتحادیه اروپایی از سوی دیگر بود. اما 2 مشکل اصلی در این ارتباط عبارتند از: تامین منابع مالی و فنی از سوی کشورهای توسعه‌یافته طبق تعهداتشان در کنوانسیون و پروتکل کیوتو و عدم تعهد آمریکا، چین ، هند و کشورهای بزرگ در حال توسعه به کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای که جمعا حدود 70 درصد انتشار گازهای گلخانه‌ای در جهان را به عهده دارند که موجب شد سایر کشورها نیز در رسیدن به توافق به بن‌بست برسند. با وجود این نتایج محدود این کنفرانس را می‌توان به شکل زیر خلاصه کرد:
1- تامین بخشی از هزینه‌های اجرایی کنوانسیون در حدود
30 میلیارد دلار در سال
2- توافق بر اینکه کشورهای بزرگ در حال توسعه نظیر چین و هند و نیز آمریکا به‌عنوان كشور غیرعضو پروتکل کیوتو، برنامه‌های کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای خود را به شکل رسمی به سازمان ملل اعلام کنند.
3- ادامه جلسات کارگروه‌های ویژه برای رسیدن به توافقات
4- موکول کردن تصمیم در مورد ادامه تعهدات پروتکل کیوتو و نیز هرگونه سند حقوقی احتمالی جایگزین به بعد.
البته نتایج این اجلاس به مراتب کمتر از انتظارات جامعه جهانی بود و امید است که در اجلاس‌های بعدی این توافق حاصل شود.
با این حال ایران به عنوان مدافع حقوق کشورهای در حال توسعه در این اجلاس مواضع مشترکی با آن کشورها داشته و خود به دلیل آسیب‌های ناشی از تغییرات آب و هوایی و نیز هزینه‌های مربوط به کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای بویژه در بخش انرژی کشور در تصمیمات مربوط به این اجلاس بسیار ذی‌نفع است و لازم است موضوعات مطرح شده را به دقت و از نزدیک دنبال کند.
* مدير طرح ملي تغييرات آب و هواي سازمان محيط زيست اجلاس كپنهاگ از نگاه ايران
محمد سلطانیه*
اجلاس کپنهاگ 16 تا 27 آذرماه 88 (7 تا 18 دسامبر 2009) با انتظارات و امید‌های فراوان ولی با نتایج اندک برگزار شد. این اجلاس در مقایسه با اجلاس‌های مشابه بین‌المللی بسیار بی‌سابقه بود و نمایندگان 193 کشور به همراه سازمان‌های ناظر و بین‌المللی، بخش خصوصی و سازمان‌های غیردولتی در مجموع با استعداد بیش از 40هزار نفر در آن شرکت کردند. به علاوه در بخش عالیرتبه اجلاس سران بیش از 120 کشور حضور داشتند که نشاندهنده عزم سیاسی جهانی برای رسیدن به راه‌حل و توافق بود.مقدمات مذاکرات مربوط به این اجلاس طی جلسات متعدد و به مدت بیش از 4 سال فراهم شده بود که قرار بود حول 2 محور اصلی زیر تصمیم‌گیری نهایی طبق آنچه جامعه جهانی انتظار داشت، انجام شود:
اجرای بهتر و کامل کنوانسیون تغییر آب و هوا تحت برنامه اقدام بالی (اندونزی) و تعهدات بیشتر کشورهای صنعتی، ذیل پروتکل کیوتو برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای. انتظار جهانیان بویژه طرفداران محیط‌زیست و کشورهای فقیر و آسیب‌پذیر در مقابل تغییرات آب‌و‌هوایی این بود که عزم سیاسی کافی فراهم و برنامه‌های اجرایی لازم در این جلسه تنظیم شود.نظر به اینکه از طرفی تعهدات مربوط به اجرای کنوانسیون برای کشورهای صنعتی از نظر اقتصادی بسیار سنگین است و از طرف دیگر کشورهای کمتر توسعه‌یافته و فقیر امکاناتی برای مبارزه با تغییرات آب و هوایی ندارند و منابع مالی و فنی لازم در آن کشورها وجود ندارد،عملا تضاد بین کشورهای فقیر و غنی به عنوان دلیل عمده عدم رسیدن به توافق در این اجلاس تلقی می‌شود. دلیل عمده دیگر عدم موفقیت در تضاد بین آمریکا و کشورهای در حال توسعه بزرگ نظیر چین، هند، برزیل و چند کشور دیگر از یک‌سو و کشورهای اتحادیه اروپایی از سوی دیگر بود. اما 2 مشکل اصلی در این ارتباط عبارتند از: تامین منابع مالی و فنی از سوی کشورهای توسعه‌یافته طبق تعهداتشان در کنوانسیون و پروتکل کیوتو و عدم تعهد آمریکا، چین ، هند و کشورهای بزرگ در حال توسعه به کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای که جمعا حدود 70 درصد انتشار گازهای گلخانه‌ای در جهان را به عهده دارند که موجب شد سایر کشورها نیز در رسیدن به توافق به بن‌بست برسند. با وجود این نتایج محدود این کنفرانس را می‌توان به شکل زیر خلاصه کرد:
1- تامین بخشی از هزینه‌های اجرایی کنوانسیون در حدود
30 میلیارد دلار در سال
2- توافق بر اینکه کشورهای بزرگ در حال توسعه نظیر چین و هند و نیز آمریکا به‌عنوان كشور غیرعضو پروتکل کیوتو، برنامه‌های کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای خود را به شکل رسمی به سازمان ملل اعلام کنند.
3- ادامه جلسات کارگروه‌های ویژه برای رسیدن به توافقات
4- موکول کردن تصمیم در مورد ادامه تعهدات پروتکل کیوتو و نیز هرگونه سند حقوقی احتمالی جایگزین به بعد.
البته نتایج این اجلاس به مراتب کمتر از انتظارات جامعه جهانی بود و امید است که در اجلاس‌های بعدی این توافق حاصل شود.
با این حال ایران به عنوان مدافع حقوق کشورهای در حال توسعه در این اجلاس مواضع مشترکی با آن کشورها داشته و خود به دلیل آسیب‌های ناشی از تغییرات آب و هوایی و نیز هزینه‌های مربوط به کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای بویژه در بخش انرژی کشور در تصمیمات مربوط به این اجلاس بسیار ذی‌نفع است و لازم است موضوعات مطرح شده را به دقت و از نزدیک دنبال کند.
* مدير طرح ملي تغييرات آب و هواي سازمان محيط زيست ارسال نظر
پربیننده