قدرت‌الله عاقلی*: اساسا 4 عنصر اصلی در نقش کردن مضامین عاشورایی وجود دارد که هنرمند به مدد آن می‌تواند این مفاهیم ژرف و تفکربرانگیز را به مخاطب انتقال دهد. نخستین عنصر را می‌توان تعزیه دانست؛ حیطه‌ای که ضمن داشتن گستردگی‌های فراوان، این قابلیت را دارد که بتواند مولفه‌های یک مضمون آیینی را دربرگیرد. در این ارتباط، هنرمندان متعددی بویژه در وادی نمایشی به ارائه آثار پرداخته‌اند و هر یک در جایگاه خود، مفاهیم حماسه عاشورا را به خوبی تبیین کرده‌اند. دومین عنصری که می‌توان از آن نام برد، علم‌ها هستند. علم‌ها خاصه در حیطه هنرهای تجسمی دارای معانی مختلفی بوده‌اند و از هر یک از آنها می‌توان نمادهای منحصر به خود را دریافت کرد بویژه پرندگانی که روی علم در قالب حجم و مجسمه ساخته می‌شوند، دارای ابعادی هستند که می‌شود ساعت‌ها پیرامون آنها به تجزیه و تحلیل پرداخت. سومین آنها نقاشی قهوه‌خانه‌ای است که با ظهور خود در سال‌های دور در تاریخ هنر ایران، زوایای ناب و به یادماندنی‌ای را از وقایع کربلا به یادگار گذاشته است؛ تصاویری که تا سال‌ها در اذهان مخاطبان نقاشی قهوه‌خانه‌ای باقی مانده است. ضمن اینکه شبیه‌خوانی نیز از دیگر این عناصر چهارگانه که به آن اشاره کردم به شمار می‌آید. به طور کلی همه مضامین عاشورایی از خود واقعه کربلا گرفته تا علم و کتل‌ها، پرندگان، پرها، رنگ‌ها، طرح‌ها و خطوط دارای سمبل‌های متفاوتی هستند. حتی خطوطی که روی پرچم‌ها مشاهده می‌شود، سال‌هاست دستمایه موضوعات مطلوبی برای هنرمندان گرافیست قرار گرفته است، هرچند تاکید من به واسطه حرفه مجسمه‌سازی بیشتر روی علم‌ها و پرندگان است؛ زیرا همان‌طور که می‌دانیم، پرنده در ادبیات ما دارای معانی ویژه‌ای است بویژه در آثار بزرگانی چون امام محمد غزالی، عطار، مولانا و... از پرنده معانی بسیاری تعبیر شده است و قرار گرفتن آنها روی علم‌ها مختصات زیبایی را تشکیل می‌دهد. اما با وجود همه این تنوع و گونه‌گونی که در دایره مضامین عاشورایی به چشم می‌خورد، ما کمتر اثری را در سال‌های گذشته بویژه در میادین و سطح شهر سراغ داریم که با درونمایه آیینی ساخته شده باشد، هرچند این کار دارای متولی پیگیری نیز نبوده است. البته 3 سال پیش نخستین نمایشگاه با این موضوع برگزار شد؛ که نقطه عطفی برای مباحثه پیرامون نقوش، خطوط و علم‌ها در محافل هنری شد، اما متاسفانه این روند ادامه نیافت.
* هنرمند مجسمه‌ساز
علم‌ها و پرنده‌ها در مجسمه‌هاي عاشورايي
قدرت‌الله عاقلی*: اساسا 4 عنصر اصلی در نقش کردن مضامین عاشورایی وجود دارد که هنرمند به مدد آن می‌تواند این مفاهیم ژرف و تفکربرانگیز را به مخاطب انتقال دهد. نخستین عنصر را می‌توان تعزیه دانست؛ حیطه‌ای که ضمن داشتن گستردگی‌های فراوان، این قابلیت را دارد که بتواند مولفه‌های یک مضمون آیینی را دربرگیرد. در این ارتباط، هنرمندان متعددی بویژه در وادی نمایشی به ارائه آثار پرداخته‌اند و هر یک در جایگاه خود، مفاهیم حماسه عاشورا را به خوبی تبیین کرده‌اند. دومین عنصری که می‌توان از آن نام برد، علم‌ها هستند. علم‌ها خاصه در حیطه هنرهای تجسمی دارای معانی مختلفی بوده‌اند و از هر یک از آنها می‌توان نمادهای منحصر به خود را دریافت کرد بویژه پرندگانی که روی علم در قالب حجم و مجسمه ساخته می‌شوند، دارای ابعادی هستند که می‌شود ساعت‌ها پیرامون آنها به تجزیه و تحلیل پرداخت. سومین آنها نقاشی قهوه‌خانه‌ای است که با ظهور خود در سال‌های دور در تاریخ هنر ایران، زوایای ناب و به یادماندنی‌ای را از وقایع کربلا به یادگار گذاشته است؛ تصاویری که تا سال‌ها در اذهان مخاطبان نقاشی قهوه‌خانه‌ای باقی مانده است. ضمن اینکه شبیه‌خوانی نیز از دیگر این عناصر چهارگانه که به آن اشاره کردم به شمار می‌آید. به طور کلی همه مضامین عاشورایی از خود واقعه کربلا گرفته تا علم و کتل‌ها، پرندگان، پرها، رنگ‌ها، طرح‌ها و خطوط دارای سمبل‌های متفاوتی هستند. حتی خطوطی که روی پرچم‌ها مشاهده می‌شود، سال‌هاست دستمایه موضوعات مطلوبی برای هنرمندان گرافیست قرار گرفته است، هرچند تاکید من به واسطه حرفه مجسمه‌سازی بیشتر روی علم‌ها و پرندگان است؛ زیرا همان‌طور که می‌دانیم، پرنده در ادبیات ما دارای معانی ویژه‌ای است بویژه در آثار بزرگانی چون امام محمد غزالی، عطار، مولانا و... از پرنده معانی بسیاری تعبیر شده است و قرار گرفتن آنها روی علم‌ها مختصات زیبایی را تشکیل می‌دهد. اما با وجود همه این تنوع و گونه‌گونی که در دایره مضامین عاشورایی به چشم می‌خورد، ما کمتر اثری را در سال‌های گذشته بویژه در میادین و سطح شهر سراغ داریم که با درونمایه آیینی ساخته شده باشد، هرچند این کار دارای متولی پیگیری نیز نبوده است. البته 3 سال پیش نخستین نمایشگاه با این موضوع برگزار شد؛ که نقطه عطفی برای مباحثه پیرامون نقوش، خطوط و علم‌ها در محافل هنری شد، اما متاسفانه این روند ادامه نیافت.
* هنرمند مجسمه‌ساز
ارسال نظر
پربیننده