
بیماری پوکی استخوان در کمین میانسالان است؛ بیماری خطرناکی که سلامت و حتی حیات را تهدید میکند. از آنجا که طبق گزارشهای موجود نیمی از سالمندان کشور به این بیماری دچار هستند، بنابراین نباید از مصرف لبنیات بویژه شیر و ورزش غافل باشند. طبق گفته پزشکان، در واقع پوکی استخوان با کاهش هورمونهای جنسی مرتبط است و وقتی زنان و مردان به سنی میرسند که سطح این هورمونها در خونشان پایین میآید آمار پوکی استخوان در آنها به صورت تصاعدی افزایش مییابد.
رئیس انجمن فیزیوتراپی ایران تحرک مناسب را یکی از اقدامات اساسی در پیشگیری از پوکی استخوان میداند و میگوید: همه اشخاص اعم از جوان، میانسال و سالمند باید ورزشهای مناسب سن خود را به طور منظم انجام دهند، حتی شده پیادهروی ساده یا ورزشهای سبک را در برنامه خود بگنجانند. ایرج عبداللهی، راههای پیشگیری از پوکی استخوان را بیان کرد؛ اینکه باید لبنیات را به مقدار کافی مصرف کرد، ویتامین دی از آفتاب جذب کرد و به ورزشی متناسب با سن و وضعیت بدن پرداخت. وی با بیان اینکه ترک دخانیات، مواد مخدر و الکل برای پیشگیری از پوکی استخوان ضروری است، یادآور شد پوکی استخوان بیماری تقریبا بدون علامت است که بعد از شکستگی استخوان خود را آشکار میکند. عبداللهی ورزش و تحرک روزانه را از راههای موثر در پیشگیری از پوکی استخوان میداند و میگوید: شهرداریها باید فضاهای مناسبی را در شهرها ایجاد کنند تا مردم به ورزشهای همگانی ترغیب شوند، چرا که تحرک مناسب یکی از اقدامات اصلی در پیشگیری از پوکی استخوان است.
وی در پاسخ به این سوال ایرنا که چه عوامل دیگری در ابتلا به پوکی استخوان موثرند؟ اظهار داشت: کسانی که دچار بیماریهای روماتیسمی میشوند، افرادی که زیاد (بیش از ۳ ماه) کورتون مصرف میکنند، آنهایی که دچار پرکاری تیروئید هستند و اشخاصی که داروهای ضدسرطان استعمال میکنند، بیشتر احتمال دارد به پوکی استخوان دچار شوند. همچنین افرادی که طولانیمدت بستری یا بیحرکت هستند اما در خانمها یائسگی یکی از دلایل مهم است که کاهش هورمون استروژن را در خون آنها به همراه دارد که معمولا پس از ۵۰ سالگی رخ میدهد. در آقایان نیز کم شدن هورمون تستوسترون مطرح است که بعد از ۶۰ سالگی اتفاق میافتد و از دلایل مهم پوکی استخوان در مردان است.
وی افزود: مهمترین عارضهای که پوکی استخوان ایجاد میکند، شکستگی استخوانهاست. این شکستگی بیشتر در استخوان لگن، استخوان ران و استخوان بازو ایجاد میشود. شکستگی استخوانهای بازو و ران در سالمندان شایعتر است و برخی از آنها مانند شکستگیهای لگن در سالمندان میتواند مشکلی جدی ایجاد کند. معمولا شکستگی لگن نیازمند جراحی و گذاشتن پروتز است. مرگ و میرهایی هم که بر اثر پوکی استخوان رخ میدهد معمولا بر اثر شکستگی در ناحیه لگن یا ستون فقرات است. با این وجود یکسری از عوامل اجتنابناپذیرند. مانند سن و سال که جلوی آن را نمیتوان گرفت، همین طور ژنتیک که برخی افراد به طور ذاتی بیشتر در معرض این مشکل هستند ولی برخی از عوامل قابل پیشگیری هستند. مثل مصرف سیگار، قلیان، الکل و مواد مخدر؛ کسانی که این مواد را مصرف میکنند بیشتر در معرض پوکی استخوان قرار میگیرند. ترک الکل و سیگار سفارش ما به این افراد است. مساله بعدی کمتحرکی است. به هر حال پوکی استخوان گاهی با کوچکترین حادثهای ممکن است باعث شکستگی شود. فرد ممکن است داخل خانه با یک لیز خوردن ساده حتی روی فرش، دچار شکستگی لگن شود. شکستگی استخوان در حمام یا هنگام بالا و پایین رفتن از پلهها در پوکی استخوان، شایع است و عوارض شدیدی هم ایجاد میکند. این بیماری در همه کشورها شایع است ولی در کشورهای در حال توسعه بیشتر است. دلیلش هم نوع تغذیه در این جوامع است.