گروه سیاسی: حضور رئیس‌جمهور و هیات همراه در نشست سران بریکس در کازان روسیه، نخستین حضور رسمی ایران در بریکس پس از عضویت در گروه اقتصادهای نوظهور است. البته موضوع ارتباط با بریکس از سال 1401 با شرکت شهید رئیسی در نشست مجازی این گروه به میزبانی چین آغاز و درخواست عضویت ایران در این گروه مطرح شد که در نهایت به رسمی شدن حضور ایران در این نشست انجامید.
رئیس‌جمهور شهید شهریور 1402 در نشست بریکس در آفریقای جنوبی حضور یافت و همان جا بود که رئیس‌جمهور آفریقای جنوبی از عضویت رسمی ایران در بریکس خبر داد. در همان جلسه شهید رئیسی تأکید کرد: «ایران قاطعانه از تلاش‌های بریکس برای دلارزدایی با استفاده از ارزهای ملی و تقویت مکانیسم‌های این بلوک برای پرداخت و تعاملات مالی حمایت می‌کند».
دیروز هم مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور در نشست اصلی سران بریکس گفت: در زمان حاضر بیشتر کشورهای دنیا از اینکه آمریکا برای حل مشکلات داخلی و مالی خود، از دلار به عنوان سلاح یا ابزار کنترل دیگر کشورها استفاده می‌کند، ناراضی هستند، دنیا بریکس را با هدف تلاش برای کاستن از قدرت دلار و افزایش مبادلات با پول‌های ملی می‌شناسد.
پزشکیان در کازان روسیه ضمن تشریح ظرفیت‌های متقابل بریکس و جمهوری اسلامی ایران برای همکاری و ارائه 5 پیشنهاد مهم در راستای تحقق اهداف تشکیل این نهاد بین‌المللی تصریح کرد: پیگیری برنامه‌های بسیار متنوع درون‌گروهی، بدون داشتن یک دبیرخانه کوچک و چابک مشکل خواهد بود، پیشنهاد می‌کنم بررسی چگونگی تشکیل این دبیرخانه در دستور کار وزارتخانه‌های امور خارجه بریکس قرار گیرد.
وی با اشاره به اینکه بریکس اهداف بسیار بزرگ و مهمی در هر ۳ رکن سیاسی - امنیتی، اقتصادی - مالی و فرهنگی - مردمی دارد، گفت: بریکس با مجموعه عملکرد خود نشان داده است در آینده نقش ویژه‌ای در روند معادلات سیاسی و تحولات مرتبط خواهد داشت. بریکس در بستر پارادایم چند‌جانبه‌گرایی، نمونه‌ای شاخص و الگویی موفق از همکاری‌های توسعه‌یافته در بطن جهان جنوب است که طیف کثیری از کشورها را مجذوب خود کرده است.
رئیس جمهور همچنین به تحولات منطقه غرب آسیا اشاره کرد و اظهار داشت: جمهوری اسلامی ایران در ارتباط با تحولات فلسطین و لبنان خواستار آتش‌بس فوری و دائم، عقب‌نشینی کامل نظامیان رژیم اشغالگر از مناطق تحت اشغال و امدادرسانی فوری به مردم غزه و آوارگان لبنانی است.
پزشکیان با بیان اینکه جهان جنوب در نابرابری، بی‌عدالتی و مشکلات اقتصادی دست و پا می‌زند و نسل کنونی و آیندگان، میزان موفقیت بریکس را با اعداد و ارقام و سطح توسعه‌یافتگی و تحول در رشد شاخص‌های اقتصادی خواهند سنجید، به ارائه ۵ پیشنهاد مهم به سران بریکس پرداخت.
وی گفت: اول، در عین عدم غفلت از ۲ رکن سیاسی - امنیتی و فرهنگی - مردمی، سال آینده اولویت برنامه‌های‌مان را به مسائل اقتصادی - مالی بدهیم و از همه نهادهای دولتی و خصوصی کشورهای متبوع‌مان بخواهیم بر شتاب حرکت خود در ایجاد همکاری‌های به‌‌هم‌‌پیوسته اقتصادی و تجاری و استفاده از ظرفیت‌های داخل بریکس بیفزایند.
رئیس‌جمهور ادامه داد: دوم، از چالش‌های بسیار مهم که کشورهای یک‌جانبه‌گرا علیه کشورهای مستقل و آزادی‌خواه تحمیل کرده‌اند، تحریم‌های اقتصادی است. سال‌ها پیش کشورهای تحت تحریم به تعداد انگشتان یک دست هم نمی‌رسیدند ولی اکنون میلیون‌ها انسان در ده‌ها کشور در یک فرایندی غیرقانونی و ضدحقوق‌بشری مورد هدف‌های تحریمی در ابعاد مختلف قرار گرفته‌اند. مقابله با تحریم‌های غیرقانونی نیازمند اقدام گروهی و اجرای سازوکارهای مشترک است. خوشبختانه بریکس مخالفت خود را با تحریم بارها اعلام داشته و شمه‌ای از آن در اعلامیه کازان و اسناد دیگر به‌وضوح بازتاب داشته است، ولی برای اینکه در آینده هیچ کشوری جرأت و توان تحریم دیگران را نداشته باشد، ضروری است گام‌های عملی و حساب‌شده برداریم.
وی افزود: سوم - در زمان حاضر بیشتر کشورهای دنیا از اینکه آمریکا برای حل مشکلات داخلی و مالی خود، از دلار به عنوان سلاح یا ابزار کنترل دیگر کشورها استفاده می‌کند، ناراضی هستند، دنیا بریکس را با هدف تلاش برای کاستن از قدرت دلار و افزایش مبادلات با پول‌های ملی می‌شناسد، این اقدامات به همراه راه‌اندازی و استفاده از ارزهای دیجیتال و بسترسازی برای استفاده از سازوکارها و فناوری‌های جدید مالی نظیر پیام‌رسان‌ها، در راستای اهداف اصلی بریکس است.
اینکه کشورهای عضو بریکس بزرگ‌ترین تولیدکنندگان و در عین حال بزرگ‌ترین مصرف‌کنندگان انرژی، مواد غذایی و دیگر کالاها هستند و به مهم‌ترین خطوط مواصلاتی و ترانزیتی دسترسی دارند، مزیت بسیار بزرگی است که موجب می‌شود انجام مبادلات با پول‌های ملی به سهولت انجام گیرد.
پزشکیان به عنوان چهارمین پیشنهاد بیان کرد: کشورهای شمال همواره برای دستیابی کشورهای جنوب به فناوری‌های نوین مانع‌تراشی کرده‌اند، لذا ما وظیفه داریم با تشریک مساعی، مبادله اطلاعات، سرمایه‌گذاری مشترک و دیگر اقدامات، خود را به فناوری‌های نوین مجهز کنیم.
«تقویت بانک توسعه نوین» پنجمین پیشنهاد پزشکیان به سران بریکس بود: ضروری است بانک توسعه نوین (NDB) که یکی از نهادهای برآمده از بریکس به شمار می‌رود، تقویت شود و با پذیرش اعضای جدید و افزایش سرمایه بتواند در جهت توسعه زیرساخت‌های این کشورها گام بردارد. جمهوری اسلامی ایران آمادگی دارد همکاری‌های تنگاتنگی با این بانک داشته باشد.
وی افزود: با توجه به پیشنهاد‌های مطرح‌شده، لازم است اشاره کنم جمهوری اسلامی ایران از توانمندی‌های قابل‌توجهی در حوزه‌های مختلف برخوردار است و در مجموعه بریکس همکاری‌های مشترک و سودمندی را می‌تواند رقم بزند و در این باره علاقه‌مند به تبادل تجربه و معرفی دستاوردهای خود هستیم، همچنین ایران با برخورداری از موقعیت استراتژیک، بستر عبور چندین کریدور حمل‌ونقل بین‌المللی از جمله کریدورهای شمال - جنوب و شرق - غرب است و می‌توانیم با توسعه همکاری‌های سازنده، شبکه جدیدی از روابط ترانزیتی برای انتقال انرژی و یا کالاهای تجاری در بستر بریکس، ایجاد کنیم.
* پزشکیان: تل‌آویو دست از پا خطا کند پاسخ غیرقابل باوری دریافت می‌کند
رئیس‌جمهور در حاشیه نشست سران بریکس، دیدارهایی نیز با روسای جمهور هند و مصر، چین، نخست‌وزیر جمهوری دموکراتیک فدرال اتیوپی و رئیس امارات عربی متحده داشت. پزشکیان در دیدار آبی احمد، نخست‌وزیر اتیوپی، پاسخ قاطعی به تهدیدات و لفاظی‌های رژیم صهیونیستی داد و گفت: تل‌آویو دست از پا خطا کند، پاسخ غیرقابل باوری دریافت می‌کند.
وی اظهار داشت: رژیم صهیونیستی در همان نخستین روز فعالیت رسمی بنده با ترور شهید دکتر اسماعیل هنیه، رئیس دفتر سیاسی جنبش حماس به عنوان میهمان رسمی جمهوری اسلامی، در روند تحقق اهداف ما اخلال ایجاد کرد.
رئیس‌جمهور با اشاره به اینکه ایران به امید برقراری آتش‌بس در غزه، در برابر جنایت تروریستی رژیم صهیونیستی خویشتنداری به خرج داد، ادامه داد: اما تداوم جنایات رژیم صهیونیستی در غزه و گسترش آن به لبنان ما را مجبور کرد اقدامات آن را بی‌پاسخ نگذاریم.
وی حمایت کشورهای غربی را در تداوم جنایات رژیم صهیونیستی موثر توصیف و تصریح کرد: اگر رژیم صهیونیستی دست از پا خطا کند و اقدامی علیه جمهوری اسلامی ایران مرتکب شود، پاسخ قاطعانه و غیرقابل باوری دریافت خواهد کرد.
رئیس‌جمهور تاکید کرد: ما به هیچ وجه مایل به گسترش درگیری و تنش در منطقه نیستیم و از هر اقدامی در راستای صلح و آرامش استقبال می‌کنیم اما اقدامات رژیم صهیونیستی دقیقا با هدف به آتش کشیدن تمام منطقه صورت می‌گیرد، لذا لازم است کشورهای دیگر بویژه غربی‌ها، این رژیم متجاوز را کنترل کنند.
***
پزشکیان در دیدار پوتین: روابط ایران و روسیه اجتناب‌ناپذیر است
رئیس‌جمهور گفت: روابط ایران و روسیه راهبردی، اجتناب‌ناپذیر و برای ۲ کشور مفید است. مسعود پزشکیان در حاشیه اجلاس سران بریکس در کازان روسیه دیداری دوجانبه با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه داشت. این دومین دیدار ۲ مقام عالی ایران و روسیه طی روزهای گذشته است؛ طرفین 20 مهر نیز در عشق‌آباد پایتخت ترکمنستان دیدار کرده بودند. رئیس‌جمهور در دیدار دیروز پوتین اظهار کرد: پس از برگشت از عشق‌آباد بیشتر تفاهم‌ها با روسیه را دنبال کرده‌ام تا تفاهمنامهها نهایی شود و امضا کنیم. در این مسیر اگر مشکلی ایجاد شد، خودم شخصا دنبال می‌کنم، چون معتقدم روابط ۲ کشور راهبردی، اجتناب‌ناپذیر و برای ۲ کشور مفید است. وی ادامه داد: ما می‌توانیم تعامل سازنده‌ای در چارچوب بریکس داشته باشیم. تشکر می‌کنم که با پشتیبانی شما ما عضو دائم بریکس شدیم. این روند را با قدرت ادامه می‌دهیم. مطالب مطرح شده در بریکس بسیار سازنده بود و امیدواریم این نظرات را در منطقه و کشورهای خود پیاده کنیم. رئیس‌جمهور خاطرنشان کرد: تحریم آمریکا علیه دو کشور و تمامیت‌خواهی او را باید بر هم بزنیم و ارتباطات سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و علمی داشته باشیم. امیدوارم به‌سرعت تفاهمنامهها را امضا کنیم. مصمم هستم خودم این تفاهمنامهها را پیگیری کنم و در نخستین فرصت این تفاهمنامهها را نهایی کرده و آنها را امضا کنیم. ولادیمیر پوتین نیز در این دیدار پیش از سخنان پزشکیان اظهار کرد: ما روند صعودی تعاملات ۲ کشور را افزایش می‌دهیم. کمیسیون دوجانبه باید فعال باشد. توسعه زیرساخت‌های ریلی در چارچوب کریدور شمال - جنوب و فازهای ۲ و ۳ نیروگاه بوشهر و تجارت آزاد ایران و اوراسیا را دنبال می‌کنیم. لغو روادید موجب افزایش 50 درصدی گردشگران ۲ کشور شده است. وی در پایان این دیدار افزود: سلام مرا خدمت رهبر انقلاب برسانید. مواضع ایشان را ارزشمند می‌دانم.
***
فراتر از تصور به اسرائیل پاسخ می‌دهیم
رئیس‌جمهور عصر دیروز در دیدار عبدالفتاح سیسی، رئیس‌جمهور مصر مهم‌ترین مسائل منطقه و راهکارهای توقف جنگ در غزه و لبنان و جلوگیری از سرایت درگیری‌ها به دیگر نقاط منطقه را مورد بررسی قرار داد.
مسعود پزشکیان در این دیدار با اشاره به اینکه بنده با شعار و رویکرد ایجاد وفاق و همدلی در داخل کشور و تقویت روابط دوستانه با دیگر کشورها موفق به جلب اعتماد مردم کشورم شدم، تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران به هیچ‌وجه به دنبال جنگ و درگیری نیست.
وی در ادامه با انتقاد از اعمال استانداردهای دوگانه و حمایت کشورهای غربی از جنایات رژیم صهیونیستی اظهار داشت: اگر رژیم صهیونیستی مرتکب خطایی شود، یقین بدانید جمهوری اسلامی ایران پاسخ دردناکی به او خواهد داد. به طور طبیعی رژیم ممکن است به ایران آسیبی وارد کند اما آسیبی که در پاسخ دریافت خواهد کرد، فراتر از تصور است.
رئیس‌جمهور مصر نیز در این دیدار با بیان اینکه عامل اصلی قدرت مسلمانان، اتحاد با یکدیگر است، افزود: مؤلفه‌های قدرت متعدد و متنوع است اما مهم‌ترین آنها اتحاد و انسجام ما با یکدیگر است. ما باید با همکاری یکدیگر کمک کنیم جنگ در غزه و لبنان پایان یابد و همچنین درگیری‌ها به دیگر نقاط منطقه سرایت نکند.
سیسی گفت: نه به عنوان یک سیاستمدار، بلکه در وهله اول به عنوان یک مسلمان باور دارم باید با تفاهم و گسترش دوستی امور خود را پیش ببریم و از همین رو در تمام سال‌هایی که روابط ما دچار مشکل است، حتی یک بار علیه جمهوری اسلامی ایران موضعی اتخاذ نکرده‌ام. به نظرم شما باید تلاش کنید تصویر نادرستی را که در 40 سال گذشته از ایران در منطقه و جهان ارائه شده است، اصلاح کنید.