هرگز توضیح نده و گلایه نکن

محمد سیدعلی در واپسین روزهای سال 2009 شاهد درگذشت یکی از چهره‌های شناخته شده دوران فیلم‌های کلاسیک ایالات متحده بودیم. جنیفر جونز که در ایران بیشتر برای ایفای نقش در فیلم «آهنگ برنادت» شناخته می‌شود، در‌ 90 سالگی درگذشت. فیلیس‌لی ایسلی در 2 مارس 1919 و در اوکلاهمای ایالات متحده متولد شد. وی در سال 1938 به فرهنگستان هنرهای دراماتیک آمریکا رفت تا در زمینه هنرهای نمایشی به تحصیل مشغول شود و تنها یک سال بعد توانست در فیلم وسترن «مرز جدید» که «جان وین» در آن حضور داشت به ایفای نقش بپردازد. اما عدم موفقیت او در تست تصویر «پارامونت پیکچرز»، موجب شد تا وی پس از مدتی راه بازگشت به شهر نیویورک را در پیش گیرد. در همین شهر بود که این هنرپیشه موفق شد نظر «دیوید سلزنیک» تهیه‌کننده مطرح دوران طلایی هالیوود را به خود جلب کند و قدم در راه موفقیت بگذارد. ورود او به عالم حرفه‌ای سینما موجب شد تا ایسلی نام جنیفر جونز را برای خود برگزیند و با تحت‌‌‌‌تاثیر قرار دادن «هنری کینگ» کارگردان نامدار دوران سینمای کلاسیک بتواند نقش «برنادت سوبیرو قدیس» را در فیلم «آهنگ برنادت» (1943) از آن خود کند. آهنگ برنادت، روایتی بود از مشاهده حضرت مریم در سال 1858 که توسط دختری فرانسوی به نام برنادت سوبیرو صورت گرفت. این فیلم بارها مورد توجه تلویزیون ایران نیز قرار گرفت و حتی از شبکه 4 نیز پخش شد. انتخاب جونز برای ایفای نقش سوبیروی قدیس که از میان صدها نفر صورت گرفت، انتخابی کامل بود، چراکه او با این ایفای نقش که تنها در سومین فیلم او رقم می‌خورد جایزه اسکار و گلدن گلوب بهترین هنرپیشه نقش اول زن را از آن خود کرد. این اتفاق در بیست و پنجمین تولد این هنرپیشه روی داد و از نکات جالب آن، حضور دوست جونز یعنی «اینگرید برگمان» به عنوان دیگر نامزد دریافت این جایزه بود. برگمان که برای فیلم «زنگ‌ها برای که به صدا درمی‌آیند» نامزد این جایزه شده بود با عذرخواهی جونز روبه‌رو می‌شود و در پاسخ می‌گوید: «برنادت تو از ماریای من بهتر بود.» فیلم آهنگ برنادت 3 جایزه اسکار دیگر را نیز از آن خود کرد. ایفای نقش جونز در فیلم «از وقتی تو رفتی» (1944) موجب شد تا سال بعد نیز او نامزد جایزه اسکار (بهترین هنرپیشه مکمل) شود و اگرچه او این جایزه را دریافت نکرد، اما جایزه اسکار بهترین هنرپیشه نقش اول زن را به برگمان برای ایفای نقش در فیلم «چراغ گاز» آلفرد هیچکاک اهدا کرد. اما جونز موفق شد تا 2 سال بعد نیز (برای فیلم‌های «نامه‌های عاشقانه» و «دوئل در زیر آفتاب») نامزد جایزه اسکار شود و به این ترتیب نخستین شخصی باشد که 4 سال پی‌در‌پی نامزد این جایزه می‌شود. این رکوردی بود که تنها برای «تلما ریتر»، «مارلون براندو»، «الیزابث تیلور» و «آل پاچینو» دست یافتنی بود. وی در سال 1956 نیز برای پنجمین بار نامزد این جایزه شد. جونز در 20 سال آینده نقش‌های بسیاری را پیش روی خود دید و در برابر هنرپیشه‌های مطرحی چون گرگری پک، چارلتون هستون، لارنس اولیویر، منتگومری کلیف، هامفری بوگارت و ویلیام هولدن قرار گرفت. اما خداحافظی او نیز با دنیای فیلم در نوع خود جالب توجه بود، چراکه وی با ایفای نقشی قهرمانانه در فیلم «آسمان خراش جهنمی» (1974) و در کنار «پل نیومن» نامزد جایزه گلدن گلوب شد. همچنین ستاره‌ای نیز به‌نام وی در راهروی مشاهیر هالیوود قرار گرفت. امروز جونز به نسبت هنرپیشه‌های هم عصر خود نظیر اینگرید برگمان، کاترین هپبورن و بت دیویس کمتر شناخته شده است، اما برای آنان که او و نبوغ خارق‌العاده او را می‌شناسند توانایی‌های وی فراتر از بسیاری از همکاران معاصر خود بود. شاید دلیلی که موجب این عدم شناخت از او می‌شد به احساس هرچند به حق او نسبت به مصاحبه کردن باز‌می‌گشت. جونز احساس چندان خوبی نسبت به مصاحبه نداشت و در این باره چنین اظهارنظر می‌کرد: «مادرم به من می‌گفت که هرگز توضیح نده و هرگز گلایه نکن. حتی وقتی یک هنرپیشه جوان بودم مصمم بودم که هرگز مصاحبه‌های خصوصی نکنم چون بسیار مرا معذب می‌کرد». او همچنین درباره مصاحبه‌کننده‌ها می‌گفت: «بیشتر مصاحبه‌کننده‌ها در زندگی خصوصی شما جست‌وجو و کنجکاوی می‌کنند و من از این امر خوشم نمی‌آید. من به حق داشتن حریم خصوصی همه احترام می‌گذارم و احساس می‌کنم که باید درباره من هم همینطور باشد». جونز همچنین برخلاف بسیاری دیگر از هنرپیشه‌ها کارنامه بازیگری بلندبالایی نداشت و تنها در مدت 35 سال بازیگری خود در کمتر از 30‌فیلم به ایفای نقش پرداخت، اما با همین تعداد فیلم نیز موفق شد به افتخارات بسیاری دست یابد. جونز در زمینه بهداشت روان نیز بسیار فعال بود و کمک یک میلیون دلاری‌اش برای تاسیس بنیاد آموزش و بهداشت روان جنیفر جونز سایمون تنها بخشی از این فعالیت‌ها را شامل می‌شد. جنیفر جونز دوران بازنشستگی آرامی را در کالیفرنیا و در نزدیکی پسرش سپری کرد. او در این مدت به ندرت در میان عموم حضور می‌یافت و از مصاحبه پرهیز می‌کرد. این هنرپیشه سرانجام در روز 17دسامبر سال جاری میلادی بر اثر مرگ طبیعی در 90سالگی درگذشت.