مهدی طاهرخانی: سریال «گردن‌زنی» با یک عنوان جنجالی و فضایی مهیج آغاز شد. پوسترها و تیزرهای اولیه، از اثری پر از تعلیق و راز خبر می‌داد. شبی تاریک، ازدواجی که به هم می‌ریزد، رازهایی که سر برمی‌آورند و چهره‌هایی که در سایه‌های گذشته خود گم شده‌اند؛ نوید اثری را می‌داد که می‌توانست زخم‌های اجتماعی را در قالب یک درام جنایی بازگو کند اما آیا سریال توانست به وعده‌هایش وفادار بماند؟
* آغاز توفانی اما ناپایدار
قسمت اول «گردن‌زنی» همچون شلیک یک تپانچه بود. با معرفی چند شخصیت کلیدی نظیر «باران»، «نیما» و «شاهرخ»، داستان به سرعت وارد فضای ملتهب خود شد؛ شاهرخ، خلافکاری که از زندان آزاد شده و بارانی که شبی سیاه‌تر از موی عروس را آغاز می‌کند. این قسمت اگر چه جذابیت بصری و اتمسفر مناسبی داشت اما در معرفی شخصیت‌ها ناکام ماند. مخاطب نمی‌دانست چرا باید با نیما همدردی کند، چرا شاهرخ مهم است یا باران چه می‌خواهد. به‌جای ساختن بستری محکم برای درام، سریال ترجیح داد با تعلیق‌های ناگهانی مخاطب را به جلو هل دهد.
* کلیشه‌های آشکار و شخصیت‌های نیمه‌کاره
با ورود به قسمت‌های دوم و سوم، ضعف‌های ساختاری سریال بیش از پیش نمایان شد. «باران» که در قسمت اول به‌عنوان یکی از کلیدهای اصلی قصه معرفی شده بود، به سرعت حذف شد و جای خود را به شخصیت‌های جدید داد؛ شخصیت‌هایی همچون «عزیز» و «دایی باران» که نه‌تنها نقشی اساسی در روایت نداشتند، بلکه تنها به شلوغی بیهوده قصه افزودند. شخصیت «بهنام تشکر»، به عنوان سردسته باند تبهکار، با اکت‌ها و دیالوگ‌های غیرمنطقی وارد داستان شد. حتی بازیگرانی مثل حسن معجونی و ترلان پروانه که می‌توانستند وزنه‌های سنگینی برای شخصیت‌پردازی باشند، به گوشه‌ای رانده شدند و نقش‌های‌شان از قوام افتاد. سریال در این بخش‌ها تلاش کرد تا ایده اختلاف طبقاتی را وارد روایت کند اما این ایده نیز در سطحی‌ترین شکل ممکن باقی ماند. ثروت و فقر در «گردن‌زنی» صرفاً به لباس و محیط خلاصه شده بود و عمق اجتماعی یا روان‌شناختی نیافت.
* درام جنایی یا درام خانوادگی؟
از قسمت چهارم به بعد، سریال از مسیری که وعده داده بود فاصله گرفت. به جای آنکه درامی جنایی - معمایی با ریشه‌های اجتماعی باشد، به اثری درام با محوریت عواطف خانواده‌ها تبدیل شد. روابط میان اعضای خانواده، خیانت‌ها و رازهایی که از گذشته سر برمی‌آوردند، جای تعلیق و تنش جنایی را گرفتند.
این تغییر تمرکز که می‌توانست به تعمیق روایت کمک کند، به‌دلیل ضعف شخصیت‌پردازی و ساختار ضعیف داستانی، نه‌تنها به جذابیت سریال نیفزود، بلکه آن را از هویت اولیه‌اش دور کرد.
* مشکلات فنی و اجرایی
یکی از نکات منفی مداوم در «گردن‌زنی»، کیفیت پایین فنی آن است. تدوین پرشتاب و کات‌های بی‌موقع، صداگذاری آزاردهنده و دیالوگ‌هایی که به وضوح شنیده نمی‌شوند، همگی از مشکلاتی هستند که در قسمت‌های مختلف سریال تکرار شده‌اند. حتی بازیگران باسابقه‌ای مثل مهران غفوریان و حسن معجونی نیز نتوانسته‌اند از این ضعف‌ها عبور کنند.
* پیشروی‌های کُند، پایان‌های نامعلوم
در قسمت‌های دوازدهم و سیزدهم، سریال به نقطه‌ای رسیده است که بیشتر رازها برای مخاطب آشکار شده‌اند اما به‌جای آنکه به سمت اوج داستانی یا یک پایان‌بندی شگفت‌انگیز حرکت کند، همچنان درگیر دیالوگ‌های طولانی و کش‌دار است. شخصیت‌هایی که زمانی محوری بودند، حالا به حاشیه رانده شده‌اند. حضور کم‌رنگ «حسن معجونی» و «ترلان پروانه» و تمرکز بر روابط عاطفی میان شخصیت‌هایی نظیر «بهمن» و «مونا»، از نشانه‌های آشکار این روند است. این در حالی است که مخاطب انتظار دارد داستان سریع‌تر پیش برود و پایان‌بندی روشنی برای تمام گره‌های روایی ارائه شود.
* آینده‌ای مبهم
«گردن‌زنی» در آستانه پایان خود قرار دارد اما سوال این است که آیا می‌تواند مخاطبانش را با یک پایان‌بندی قانع‌کننده راضی کند؟ سریالی که در ابتدای مسیر خود، وعده‌ای بزرگ داده بود، اکنون با چالش بزرگی مواجه است: حفظ تعلیق و هیجان در 2 قسمت پایانی. اگر سریال بتواند از اشتباهات گذشته خود درس بگیرد و با ریتمی تندتر و داستانی شفاف‌تر به جلو حرکت کند، شاید بتواند بخشی از کاستی‌های خود را جبران کند.
* قصه‌ای که قربانی کلیشه شد
«گردن‌زنی» مثالی است از سریالی که با پتانسیلی بالا آغاز شد اما در مسیر ساخت، گرفتار کلیشه‌ها و ضعف‌های ساختاری شد. ایده‌های نوآورانه، شخصیت‌هایی با ظرفیت بالا و تم‌هایی که می‌توانستند به اثری ماندگار تبدیل شوند، همگی در سایه ضعف اجرایی و داستان‌پردازی نیمه‌کاره گم شدند. این سریال اگر چه توانست در برخی لحظات مخاطب را جذب کند اما در کلیت خود نتوانست انتظارات را برآورده سازد. «گردن‌زنی» بیش از آنکه اثری جنایی یا معمایی باشد، به درامی خانوادگی تبدیل شد که نه عمق لازم را داشت و نه از سطح فراتر رفت. شاید درسی که از این سریال می‌توان گرفت، این باشد که تنها ایده‌های اولیه کافی نیستند؛ اجرایی قدرتمند، شخصیت‌پردازی دقیق و ساختاری منسجم است که می‌تواند یک اثر را به یادگار بگذارد.