اسدالله خسروی: نگهداری از حیوانات خانگی و روند رو به رشد چنین پدیده شومی در سال‌های اخیر نگرانی‌هایی را در جامعه ایجاد کرده است به طوری که خیلی‌ها علاوه بر نگهداری از سگ و گربه، رو به نگهداری از سایر حیوانات نظیر میمون، همستر، لاک‌پشت، کوآلا، خرگوش، مار و سوسمار آورده‌اند! نگهداری از حیوانات و رشد فزاینده این پدیده در حالی است که متاسفانه آگاهی‌بخشی نسبت به تبعات منفی رواج چنین پدیده‌ای کمتر به چشم می‌خورد.
مشاهده سگی که سرش از شیشه خودرو بیرون آمده یا افرادی که همراه سگ در پارک‌ها و معابر شهری در حال تردد هستند، دیگر تصویر غریبی نیست. این افراد حیوان همراه خود را به چشم یک همدم می‌بینند و با آن انس و الفت خاصی برقرار کرده‌اند. حالا دیگر سگ‌گردانی در جوامع شهری به یک تفریح برای برخی جوانان و نوجوانان تبدیل شده و بسیاری از آنها نگهداری سگ‌های فانتزی را نشانه‌ای از باکلاس بودن می‌دانند.
بر اساس آمار و ارقام یک نظرسنجی، علت علاقه‌مندی ایرانی‌ها به حیوانات متفاوت است؛ از مدپرستی و پز سبک زندگی غربی گرفته تا ازدواج‌گریزی و هنجارشکنی‌های اجتماعی همچنین نگهداری از حیوانات به جای فرزندآوری که تبعات بسیار نگران‌کننده‌ای را در پی دارد. تحقیقات نشان می‌دهد 85 درصد افرادی که حیوان خانگی دارند آن را به عنوان عضو خانواده خود قلمداد می‌کنند. آنجا نگرانی‌ها افزایش می‌یابد که بدانیم این پدیده شوم از قشر مرفه به اقشار ضعیف و حتی روستاها نیز تعمیم یافته است. در واقع دیگر چون گذشته نگهداری از سگ شامل قشری خاص و مرفه نمی‌شود و بیم آن می‌رود این مساله در سطح وسیع‌تری تبدیل به نماد یک سبک زندگی شود.
متاسفانه نگهداری از حیوانات بویژه سگ با نژادهای مختلف به یک فرهنگ اجتماعی برای خیلی‌ها تبدیل شده است. کارشناسان می‌گویند اگر از هم‌اکنون جلوی گسترش چنین معضلی گرفته نشود، بی‌تردید در آینده نزدیک این مساله تبدیل به یک دوقطبی در جامعه خواهد شد، چرا که بخشی از فعالان محیط زیست و علاقه‌مندان به همزیستی با حیوانات، موافق سگ‌پروری یا همزیستی با انواع حیوانات در منزل هستند اما در مقابل برخی‌ها وجود سگ در خانه را غیرشرعی و غیربهداشتی دانسته و روند رو به رشد چنین پدیده‌ای را دارای تبعات جبران‌ناپذیر چون کاهش فرزندآوری، فاصله‌گیری از والدین و اجحاف در حقوق مردم و حتی خود حیوانات عنوان می‌کنند.
* افزایش آمار سگ گزیدگی
طبق بررسی‌های به عمل آمده، میزان علاقه‌مندی به نگهداری از سگ در ایران که این روزها بسیار به چشم می‌خورد بالاتر از سایر حیوانات است و 58 درصد کسانی که در خانه حیوان نگهداری می‌کنند، سگ را انتخاب کرده‌اند. 38 درصد نیز گربه و دیگر حیوانات و پرندگان را انتخاب کرده‌اند. این در حالی است که معضلات نگهداری از سگ خیلی بیشتر از بقیه حیوانات است به طوری که طی سال‌های اخیر شاهد افزایش میزان سگ‌گزیدگی در جامعه بوده‌ایم و تعدادی از شهروندان نیز به دلیل حمله سگ و ابتلای به بیماری هاری جان خود را از دست داده‌اند.
از طرفی نیز برخی‌ها توان نگهداری از سگ را به دلیل هزینه بالای نگهداری ندارند و مجبور می‌شوند آن را رها کنند؛ پدیده‌ای که عواقبی چون افزایش میزان سگ‌گزیدگی، حمله این سگ‌ها به سگ‌های دیگر یا حمله سگ‌های ولگرد به آنها را در پی دارد. طبق گزارش‌های موجود و بررسی‌های به عمل آمده نگهداری از یک سگ خانگی ماهانه بین 500 هزار تا 80 میلیون تومان هزینه دارد که البته بستگی به توان مالی صاحب آن دارد اما میانگین هزینه نگهداری یک سگ در خانه طی ماه بین 5 تا 11 میلیون برآورد می‌شود.
* تقلید کورکورانه
هر چند خصومتی با حیوانات و آفریده‌های خداوند وجود ندارد اما اینکه ارزش و احترام سگ‌ها از انسان‌ها فراتر رود و برای تتو، پیرایش مو، بوتاکس، جراحی‌های زیبایی، عمل‌های جراحی حنجره و عقیم‌سازی، در کنار تامین خوراک و مکمل‌های غذایی همچنین لباس‌های طرح‌دار وارداتی برای سگ، برخی‌ها از نان شب خود بزنند و آنها را در پارک‌ها و معابر عمومی ببرند و آسایش و آرامش مردم را مختل کنند و صرفا با تقلید کورکورانه از فرهنگ غرب حضور سگ را یک سبک زندگی لاکچری تلقی کنند، دیگر هیچ توجیه عقلانی ندارد.
کار به جایی رسیده که این روزها شاهد خرید خانه به نام سگ و برگزاری مراسم تجملاتی چون خاکسپاری و تولد برای این حیوانات هستیم! از طرفی نگهداری از حیوانات خانگی در آپارتمان معضل دیگر رواج این پدیده است. در گذشته نه چندان دور بیشتر خانه‌ها بویژه در روستاها به صورت ویلایی بود و حیوانات خانگی آزادانه در حیاط منازل نگهداری می‌شدند و هرگز وارد فضای داخلی منازل نمی‌شدند اما حالا برخی افراد به تقلید از فرهنگ غربی، حیوانات خانگی بویژه سگ را به فضای شخصی منازل خود وارد کرده‌اند که تبعات زیادی دارد. پایین آمدن عزت و اعتماد به نفس، از بین رفتن تعاملات اجتماعی و منزوی و گوشه‌گیر شدن از جمله معضلات وابستگی بیش از حد به حیوانات خانگی در افراد بویژه نوجوانان است به طوری که این افراد هیچ انگیزه‌ای برای پیشرفت و تلاش در زندگی ندارند.
از سویی برای تامین غذای سگ‌های خانگی، ارز قابل توجهی صرف واردات غذای سگ می‌شود که به صورت قاچاق وارد کشور می‌شود.
* درآمدزایی با سگ‌گردانی
در این میان سگ‌گردانی به عنوان یک شغل با درآمد مناسب برای برخی‌ها تبدیل شده است. این افراد به ازای هر نیم ساعت سگ‌گردانی 350 تا 750 هزار تومان از صاحبان سگ‌ها پول دریافت می‌کنند، یعنی درآمدی تا 20 میلیون تومانی در ماه برای افرادی که چند سگ را با هم می‌گردانند برآورد می‌شود. این در حالی است که سگ‌گردانی به عنوان یک معضل در جامعه بروز یافته که علاوه بر ایجاد آزار و اذیت برای دیگر شهروندان، اثرات مخرب شخصیتی و روانی روی صاحبان خود بویژه نوجوانان دارد.
از سویی پدیده جدید دیگر مهد سگ است! بابت نگهداری از هر سگ توسط مهد سگ‌ها روزانه 500 هزار تومان دریافت می‌شود. آنچه در این میان باید مورد توجه قرار گیرد این است که گسترش این فرهنگ غلط تبدیل به مانعی در مسیر ازدواج جوانان شده است.