محمد صابری: سال گذشته و درست چهارشنبه هفته‌ای که پایان تلخش با مخابره خبر درگذشت خسروی سینمای ایران هنوز در ذهنم ماندگار است، برای نخستین اکران خصوصی فیلم «دایناسور» ساخته پرویزشیخ‌طادی با بازی خسرو شکیبایی عزیز، میهمان حوزه هنری تهران شدم. ذهنیتی پراکنده و البته نگران نسبت به آنچه امکان داشت بر پرده ببینم داشتم و این بی‌دلیل نبود؛ در میان تولیدات سینمای ایران، هر از چندگاهی که توانسته بودم شوق حاصل از تماشای یک اثر متفاوت را تجربه کنم، در کمتر از روز و ماه، حسی از جنس همین نگرانی جایگزین این شوق شده بود و همین موجب شد زمانی که در جشنواره بیست و پنجم فیلم فجر، به زیبایی مضمون و تا حدودی پرداخت «سینه‌سرخ» دچار شوم، لحظاتی با شوق و از آن پس، تا روز تماشای «دایناسور»، با نگرانی سرانجام فیلم و کارگردان را با حدس و گمان رصد کنم. «سینه‌سرخ» را اگرچه در یک دیدار، اما به تأیید همراهان، فیلمی متفاوت و خوش شانس در جذب مخاطب، در گونه سینمای مذهبی دیدم؛ داستان نوجوان مسلمانی به نام علی‌یار که در پی مرگ بهترین دوست خود، برای احیای او به دنبال کسی می‌گردد که دم مسیحایی داشته باشد، اما همین داستان ساده و روان، درست در روزهایی که لحظه‌شمار زمان اکران بود، گرفتار بی‌تدبیری و بدسلیقگی برخی تحلیلگران بدبین و تلخ‌اندیش شد و در بستری به ظاهر انتقادی، متهم به تبلیغ و ترویج «پلورالیزم»(!!). پس بیراه نبود که بار دیگر یاد نگرانی از عاقبت کارگردانی دغدغه‌مند بيفتم که به محاق بی‌حوصلگی و پرده‌دری می‌رفت. شیخ‌طادی که از همراهان حاتمی‌کیا در بسیاری از آثار ماندگار او همچون «آژانس شیشه‌ای» در ردای طراح صحنه و لباس بود، از سال‌های دور دغدغه کارگردانی هم داشت و ساخت فیلم «دفتری از آسمان» (که چندین سال پس از ساخت فرصت نمایش از رسانه ملی را هم یافت) نخستین شاهد این مدعاست. «سرزمین پدری»، «روایت سه‌گانه» و «سومین روز پس از مرگ» از نام‌های بی‌فروغ در کارنامه کارگردانی شیخ‌طادی است اما «پشت پرده مه» با پخش چندباره و حتی سریالی از صداوسیما کمکم او را به کارگردانی نام آشنا بدل کرد. در این مقطع ساخت «سینه‌سرخ» (حتی با وجود انتقادات ساختاری و محتوایی) نقطه عطفی بود که براحتی می‌توانست به سیر صعودی این فیلمساز کهنه‌کار در سینما بینجامد؛ اما نشد آنچه باید. از اکران بازماندن «سینه‌سرخ»، حداقل دلیلی بود که سبب شد با ذهنیت پراکنده و نگران منتظر تماشای تازه‌ترین ساخته پرویزشیخ‌طادی باشم و بیراه هم نبود چراکه «دایناسور» به‌رغم ظاهر رنگارنگ و فانتزی، فیلمی بشدت سیاه، در انتقاد از باندهای قدرت از آب درآمده بود که با بیانی «سخیف» و «تعمدی» (به تایید کارگردان و تهیه‌کننده)، به تحلیل شرایط پدرخوانده‌های ایرانی می‌نشیند. بیراه نیست اگر بگویم ای‌کاش «سینه‌سرخ» در فصل خود اکران می‌شد و «دایناسور» پخته‌تر از آنچه امروز هست، کارگردانی. با این همه اما اگرچه با 4 سال تأخیر، سرانجام «سینه‌سرخ» از 23 دی‌ماه آن هم در ایام محرم (که به‌راستی بهترین زمان برای ملاقات با آن است) در ذیل طرح اکران فرهنگی، روانه پرده سینماها می‌شود و همین فرصت مغتنمی است تا شاید بار دیگر آن تحلیلگران تلخ‌اندیش با تأمل بیشتر به ملاقاتش روند و خود قضاوت کنند که ناخواسته چه راهرو پرانگیزه‌ای را رو به بیراهه هدایت کرده‌اند. ما هم منتظر می‌مانیم تا پس از چند فیلم بگوییم «دایناسور» هم چون «کمکم کن» یک اتفاق بود؛ یک واکنش تلخ و زودگذر از یک سینماگر.
ای‌کاش فیلم بعدی پرویز شیخ‌طادی از جنس «دایناسور» نباشد
چشم انتظار «سینه‌سرخ»
محمد صابری: سال گذشته و درست چهارشنبه هفته‌ای که پایان تلخش با مخابره خبر درگذشت خسروی سینمای ایران هنوز در ذهنم ماندگار است، برای نخستین اکران خصوصی فیلم «دایناسور» ساخته پرویزشیخ‌طادی با بازی خسرو شکیبایی عزیز، میهمان حوزه هنری تهران شدم. ذهنیتی پراکنده و البته نگران نسبت به آنچه امکان داشت بر پرده ببینم داشتم و این بی‌دلیل نبود؛ در میان تولیدات سینمای ایران، هر از چندگاهی که توانسته بودم شوق حاصل از تماشای یک اثر متفاوت را تجربه کنم، در کمتر از روز و ماه، حسی از جنس همین نگرانی جایگزین این شوق شده بود و همین موجب شد زمانی که در جشنواره بیست و پنجم فیلم فجر، به زیبایی مضمون و تا حدودی پرداخت «سینه‌سرخ» دچار شوم، لحظاتی با شوق و از آن پس، تا روز تماشای «دایناسور»، با نگرانی سرانجام فیلم و کارگردان را با حدس و گمان رصد کنم. «سینه‌سرخ» را اگرچه در یک دیدار، اما به تأیید همراهان، فیلمی متفاوت و خوش شانس در جذب مخاطب، در گونه سینمای مذهبی دیدم؛ داستان نوجوان مسلمانی به نام علی‌یار که در پی مرگ بهترین دوست خود، برای احیای او به دنبال کسی می‌گردد که دم مسیحایی داشته باشد، اما همین داستان ساده و روان، درست در روزهایی که لحظه‌شمار زمان اکران بود، گرفتار بی‌تدبیری و بدسلیقگی برخی تحلیلگران بدبین و تلخ‌اندیش شد و در بستری به ظاهر انتقادی، متهم به تبلیغ و ترویج «پلورالیزم»(!!). پس بیراه نبود که بار دیگر یاد نگرانی از عاقبت کارگردانی دغدغه‌مند بيفتم که به محاق بی‌حوصلگی و پرده‌دری می‌رفت. شیخ‌طادی که از همراهان حاتمی‌کیا در بسیاری از آثار ماندگار او همچون «آژانس شیشه‌ای» در ردای طراح صحنه و لباس بود، از سال‌های دور دغدغه کارگردانی هم داشت و ساخت فیلم «دفتری از آسمان» (که چندین سال پس از ساخت فرصت نمایش از رسانه ملی را هم یافت) نخستین شاهد این مدعاست. «سرزمین پدری»، «روایت سه‌گانه» و «سومین روز پس از مرگ» از نام‌های بی‌فروغ در کارنامه کارگردانی شیخ‌طادی است اما «پشت پرده مه» با پخش چندباره و حتی سریالی از صداوسیما کمکم او را به کارگردانی نام آشنا بدل کرد. در این مقطع ساخت «سینه‌سرخ» (حتی با وجود انتقادات ساختاری و محتوایی) نقطه عطفی بود که براحتی می‌توانست به سیر صعودی این فیلمساز کهنه‌کار در سینما بینجامد؛ اما نشد آنچه باید. از اکران بازماندن «سینه‌سرخ»، حداقل دلیلی بود که سبب شد با ذهنیت پراکنده و نگران منتظر تماشای تازه‌ترین ساخته پرویزشیخ‌طادی باشم و بیراه هم نبود چراکه «دایناسور» به‌رغم ظاهر رنگارنگ و فانتزی، فیلمی بشدت سیاه، در انتقاد از باندهای قدرت از آب درآمده بود که با بیانی «سخیف» و «تعمدی» (به تایید کارگردان و تهیه‌کننده)، به تحلیل شرایط پدرخوانده‌های ایرانی می‌نشیند. بیراه نیست اگر بگویم ای‌کاش «سینه‌سرخ» در فصل خود اکران می‌شد و «دایناسور» پخته‌تر از آنچه امروز هست، کارگردانی. با این همه اما اگرچه با 4 سال تأخیر، سرانجام «سینه‌سرخ» از 23 دی‌ماه آن هم در ایام محرم (که به‌راستی بهترین زمان برای ملاقات با آن است) در ذیل طرح اکران فرهنگی، روانه پرده سینماها می‌شود و همین فرصت مغتنمی است تا شاید بار دیگر آن تحلیلگران تلخ‌اندیش با تأمل بیشتر به ملاقاتش روند و خود قضاوت کنند که ناخواسته چه راهرو پرانگیزه‌ای را رو به بیراهه هدایت کرده‌اند. ما هم منتظر می‌مانیم تا پس از چند فیلم بگوییم «دایناسور» هم چون «کمکم کن» یک اتفاق بود؛ یک واکنش تلخ و زودگذر از یک سینماگر.
ارسال نظر
پربیننده