۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۸:۰۳
معرفی آثار منتشر شده در عرصه ادبیات عاشورایی

تحریف‌شناسی عاشورا در پرتو جامعه‌شناسی

بهار مهرنژاد : عاشورا به عنوان یکی از مظاهر ظلم‌ستیزی از دیرباز در عرصه ادبیات و هنر کشور ما مطرح بوده و هست. اهمیت واقعه عاشورا نزد نویسندگان و شاعران در سال‌های پس از پیروزی انقلاب اسلامی، موجب پیدایش جریانی موسوم به جریان ادبیات عاشورایی شد که انتشار آثار متعددی با پس‌زمینه محرم و نهضت عاشورا را در پی داشت. یکی از مسائل تامل‌برانگیز در بیان مباحث عاشورایی مساله تحریف است که از سوی کارشناسان علوم دینی با اهمیتی ویژه روبه‌رو شده است. کتاب «جامعه‌شناسی تحریفات عاشورا» نوشته دکتر سیدعبدالحمید ضیایی از جمله آثاری است که به‌طور خاص به برطرف کردن شبهه‌های مرسوم در واقعه عاشورا می‌پردازد. این اثر که چاپ سوم آن اوایل هفته جاری از سوی انتشارات هزاره ققنوس وارد بازار شد، با رویکرد معرفت شناختی به فرهنگ عاشورا و در 2 بخش با موضوعات ادبیات عاشورایی و تبیین تحریفات مربوط به این واقعه تدوین شده است. نویسنده در این اثر با نگرشی انتقادی – آسیب‌شناختی به مقتل‌ها، روضه‌ها و ادبیات منظوم، بزرگ‌‌نمایی‌های موجود در اشعار عاشورایی را با بیان آنچه واقعا اتفاق افتاده و آنچه در جریان عاشورا رخ نداده است، آشکار کرده و مشکلات و موانع پژوهش درباره عاشورا، جامعه‌شناسی تاریخی و عاشورا، نگرش متافیزیکی به عاشورا، مقایسه 2 نگاه ثبوتی و اثباتی به عاشورا، شهادت‌پرستی و تقدیس شهادت به عنوان هدف، پارادوکس عاشورا و شفاعت را مورد بررسی و تحلیل قرار می‌دهد. نویسنده همچنین در بخش دوم کتاب که از 2 فصل «عاشورا در ادبیات فارسی» و «عاشورا و ادبیات انقلاب اسلامی» تشکیل شده ابتدا به شرح ادبیات عاشورا در قرون اول تا چهارم پرداخته و نگرش عرفانی- عاشقانه مولوی به واقعه عاشورا را مورد بررسی قرار می‌دهد و در ادامه به دیرینه‌شناسی سنت عزاداری و مفهوم عاشورا در شعر کودک و نوجوان اشاره می‌کند. علاوه بر این اثر، انتشارات هزاره ققنوس همچنین کتاب‌های دیگری در عرصه ادبیات عاشورایی به چاپ رسانده که از آن میان می‌توان به « از مدینه تا مسلخ عشق» نوشته سیدمصطفی علوی و مجموعه «جغرافیای رازها» اشاره کرد که اولی به اتفاقات زندگی امام حسین(ع) از مدینه تا کربلا می‌پردازد و دومی اشعار عاشورایی ابوالقاسم حسینجانی در قالب غزل، سپید، دوبیتی، رباعی و مثنوی را شامل می‌شود. «مجلس حر بن یزید ریاحی»، «آسمانی‌ها»، «آغاز روشنایی آینه» و «پرند ستایش در ایران» نیز عناوین کتاب‌های جدیدی هستند که از سوی انتشارات سوره مهر و به مناسبت آغاز ماه محرم به چاپ رسیده است. «مجلس حر بن یزید ریاحی» منظومه‌ای بلند از علی معلم‌دامغانی است. یکی دیگر از کتاب‌های چاپ شده با موضوع عاشورا در این انتشارات، «موسیقی عاشورا» به قلم تورج زاهدی است. وی در این کتاب ابتدا در مقدمه‌ای با نگاه تاریخی موسیقی عاشورا را تحلیل می‌کند و در بخش دیگر به موسیقی مذهبی در ایران می‌پردازد. «پوسترهای عاشورایی» عنوان کتاب دیگری از سوره مهر است که در آن مجموعه آثار برگزیده سومین سوگواره پوسترهای عاشورایی در 114 صفحه به صورت رنگی و با کاغذ گلاسه منتشر ‌شده است. در این کتاب 110 پوستر برگزیده هیات انتخاب سومین سوگواره پوسترهای عاشورایی از بین هزارو800 اثر انتخاب و چاپ شده است. سوره مهر پیش از این کتاب‌هایی نظیر «با کاروان نیزه» مجموعه اشعار عاشورایی علیرضا قزوه، «طلسم سنگ» نثرهای عاشورایی سیدحسن حسینی، «از مدینه تا مدینه» ذکر مصائب حضرت سیدالشهدا همراه با روایت تاریخی واقعه کربلا و «راز سر به مهر» برگزیده 35 سال ادبیات عاشورایی در ایران شامل 24 داستان از 15 نویسنده را منتشر کرده است.
ارسال نظر
captcha
پربیننده