طه صابریان:در مراحل پنجگانه منازعه میان ارتش یمن و نیروهای جریان حوثیها تا یازدهم اوت 2009، سعودیها مداخله غیرمستقیم در این درگیریها داشته و مهمات و لوازم لجستیکی ارتش یمن و قبایل متحد صنعا را تامین میکردند و در حقیقت این منازعه که از سوی ارتش یمن شروع شده یک جنگ نیابتی با سفارش ریاض است. ضعف رزمی و ستادی ارتش یمن [ و شاید نارضایتی یگانهای ارتش از این برادرکشی] سعودیها را نگران کرده، لذا ریاض به بهانه گسترش دامنه جنگ به مرزهای یمن – سعودی دست به یک جنگ گسترده و تمام عیار زد. ژنرال شاهزاده خالدبن سلطان (پسر ولیعهد و وزیر دفاع عربستان سعودی) عملیات رزمی را علیه مردم صعده بر عهده گرفت. آرایش و چیدمان نیروهای رزمی و پشتیبان به شرح زیر است:
1- استفاده از نیروهای زرهی، پیاده و توپخانه پایگاه خمیس مشیط که به مرزهای عربستان سعودی و یمن نزدیک است.
2- استفاده از ظرفیت رزمی پایگاه هوایی تبوک در مرزهای عربستان سعودی و نزدیک به فلسطین اشغالی. ارتش سعودی در عملیات رزمی خود از جنگندههای اف15 و تورنادو استفاده کرد. بالگردهای آپاچی نیز در این نبردها نقش مهمی داشته است.
3- بهکارگیری تمام ظرفیتهای شهر جازان و جادهها و فرودگاه آن. خالی کردن 240 روستا از سکنه جهت تسهیل عملیات رزمی.
4- استفاده از نیروها و ظرفیتهای رزمی و امنیتی وزارت کشور و حضور شاهزاده احمدبن عبدالعزیز (برادر تنی نایف وزیر کشور و عضو جناح سدیریها) در نزدیکی منطقه عملیاتی . باوجود هشدار آمریکاییها ولی ارتش سعودی شتابان وارد نبرد علیه مردم صعده شد. اغلب گزارشهای نظامی از شکست ارتش سعودی در این عملیات حاکی است. ورود نیروهای ویژه از اردن، مراکش و مصر به حمایت از ارتش سعودی دلیل قاطع و آشکار از اشتباهات راهبردی ارتش سعودی در این عملیات بوده است. دخالت نظامی آمریکا در عملیات نظامی اخیر گرچه یک نوع فرصتطلبی از سوی پنتاگون و نیروهای ضدتروریستی آمریکا بوده ولی حمله وحشیانه نیروی هوایی آمریکا به مناطق شمال یمن در حقیقت چتر نجاتی برای ارتش سعودی است. باوجود استفاده عربستان سعودی از همه ظرفیتهای تبلیغات رسانهای و جنگ روانی خود و استفاده از روحانیون وهابی جهت بالابردن روحیه سربازان ولی ارتش سعودی با ورود به کندوی زنبورها، شکست بزرگی برای خود رقم زد تا جایی که مورد تمسخر ارتش یمن واقع شد. علل شکست عملیاتی ارتش سعودی در صعده و شمال یمن را میتوان در عوامل زیر خلاصه کرد:
1- آزمون نظامی نبرد شمال یمن برای ارتش سعودی بسیار تلخ بوده، گرچه این ارتش یک ارتش حرفهای است و هیچ نیروی رزمی داوطلب و بسیجی در آن حضور نداشته ولی این نیرو برای رزم و مقابله با دشمن خوب آموزش ندیده است.
2- اوصاف و کنایههایی که رسانههای سعودی علیه نیروی حوثیها و مردم شمال یمن مطرح میکرده بوی طایفهگری و بوی فتنه مذهبی داشت.
شعارهایی همچون «هبت هبوب الجنه، وینک یا باغیها» [بوی نسیم از بهشت میآید، چه کسی خواهان آن است] که ارتش سعودی سر میداد، همان شعارهای سنتی شبهنظامیان اخوان (متحدین ملک عبدالعزیز آلسعود) جهت منکوب کردن قبایل غیرنجد و طوایف غیر وهابی بوده است. این شعارها برای طوایف غیروهابی و قبایل غیرنجدی یادآور قتلعامهای ملک عبدالعزیز آلسعود جهت بسط حکومت سعودی خود بوده است.سیاست تبلیغاتی و گفتمانهای جنگ روانی در این نبرد سعودیها یک اشتباه بوده، زیرا این سیاست، مردم مناطق شیعهنشین قطیف و الاحسای و مناطق اسماعیلیها در جازان و نجران را نگران و ناراحت ساخت.
3- رهبری عربستان سعودی فاقد توان در استفاده از ظرفیتهای معنوی همچون میهنپرستی و ملیگرایی است. مردم مناطق عسیر، الشرقیه و حجاز این جنگ را جنگ ملی علیه دشمن نمیدانستند بلکه این نبرد را تجاوز ظالمانه نظام پادشاهی علیه مردم بیسلاحی همچون صعده و شمال یمن قلمداد میکنند.
4- اهداف و نیتهای واقعی جنگ سعودی علیه یمنیها برای نیروهای رزمی شرکتکننده در این عملیات شفاف و واضح نبوده است. پژوهشگران و آگاهان به مسائل عربستان سعودی، چندین هدف را مطرح میکنند که خلاصه آن به شرح زیر است:
الف: هراس ریاض از جنبش عدالتخواهی مردم شیعی زیدی در شمال یمن.
ب: بحران صعده برای سعودیها فرصتی است جهت توسعهطلبی و بلعیدن یمن، منطقه عسیر از لحاظ تاریخی و اجتماعی بخشی از یمن بوده که ملک عبدالعزیز با اقدامات نظامی توسعهطلبانه این منطقه را ضمیمه پادشاهی خود کرده است.
ج: مشارکت ارتش سعودی در بحران صعده، فرصتی برای توسعه قدرت و نفوذ شاهزادگان جناح سدیریها در مقابل ملک عبدالله بوده است.
از اهداف سدیریها در ورود ارتش به این بحران میتوان به افزایش نقش ارتش، افزایش بودجه و هزینههای نظامی، افزایش خریدهای نظامی، اشاره کرد که تمام اهداف میتواند در خدمت اقتدار جناح سدیریها باشد.
د: برخی از پژوهشگران معتقد هستند که فرو رفتن ارتش سعودی در منجلابهای مرداب صعده دسیسه و توطئه ملک عبدالله برای کاهش قدرت سدیریها و تضعیف توان نظامی ارتش بوده و این سیاست بخشی از راهبرد ملک عبدالله برای مهار و ناتوان کردن نفوذ سدیریهاست.
5- ارتش سعودی با ناهمواریهای منطقه شمال یمن آشنا نبوده و نیروهای حوثی با استفاده از این نقطه ضعف بیشترین تلفات جانی و مادی را به سعودیها وارد ساختهاند. ارتش سعودی درآزمون صعده
طه صابریان:در مراحل پنجگانه منازعه میان ارتش یمن و نیروهای جریان حوثیها تا یازدهم اوت 2009، سعودیها مداخله غیرمستقیم در این درگیریها داشته و مهمات و لوازم لجستیکی ارتش یمن و قبایل متحد صنعا را تامین میکردند و در حقیقت این منازعه که از سوی ارتش یمن شروع شده یک جنگ نیابتی با سفارش ریاض است. ضعف رزمی و ستادی ارتش یمن [ و شاید نارضایتی یگانهای ارتش از این برادرکشی] سعودیها را نگران کرده، لذا ریاض به بهانه گسترش دامنه جنگ به مرزهای یمن – سعودی دست به یک جنگ گسترده و تمام عیار زد. ژنرال شاهزاده خالدبن سلطان (پسر ولیعهد و وزیر دفاع عربستان سعودی) عملیات رزمی را علیه مردم صعده بر عهده گرفت. آرایش و چیدمان نیروهای رزمی و پشتیبان به شرح زیر است:
1- استفاده از نیروهای زرهی، پیاده و توپخانه پایگاه خمیس مشیط که به مرزهای عربستان سعودی و یمن نزدیک است.
2- استفاده از ظرفیت رزمی پایگاه هوایی تبوک در مرزهای عربستان سعودی و نزدیک به فلسطین اشغالی. ارتش سعودی در عملیات رزمی خود از جنگندههای اف15 و تورنادو استفاده کرد. بالگردهای آپاچی نیز در این نبردها نقش مهمی داشته است.
3- بهکارگیری تمام ظرفیتهای شهر جازان و جادهها و فرودگاه آن. خالی کردن 240 روستا از سکنه جهت تسهیل عملیات رزمی.
4- استفاده از نیروها و ظرفیتهای رزمی و امنیتی وزارت کشور و حضور شاهزاده احمدبن عبدالعزیز (برادر تنی نایف وزیر کشور و عضو جناح سدیریها) در نزدیکی منطقه عملیاتی . باوجود هشدار آمریکاییها ولی ارتش سعودی شتابان وارد نبرد علیه مردم صعده شد. اغلب گزارشهای نظامی از شکست ارتش سعودی در این عملیات حاکی است. ورود نیروهای ویژه از اردن، مراکش و مصر به حمایت از ارتش سعودی دلیل قاطع و آشکار از اشتباهات راهبردی ارتش سعودی در این عملیات بوده است. دخالت نظامی آمریکا در عملیات نظامی اخیر گرچه یک نوع فرصتطلبی از سوی پنتاگون و نیروهای ضدتروریستی آمریکا بوده ولی حمله وحشیانه نیروی هوایی آمریکا به مناطق شمال یمن در حقیقت چتر نجاتی برای ارتش سعودی است. باوجود استفاده عربستان سعودی از همه ظرفیتهای تبلیغات رسانهای و جنگ روانی خود و استفاده از روحانیون وهابی جهت بالابردن روحیه سربازان ولی ارتش سعودی با ورود به کندوی زنبورها، شکست بزرگی برای خود رقم زد تا جایی که مورد تمسخر ارتش یمن واقع شد. علل شکست عملیاتی ارتش سعودی در صعده و شمال یمن را میتوان در عوامل زیر خلاصه کرد:
1- آزمون نظامی نبرد شمال یمن برای ارتش سعودی بسیار تلخ بوده، گرچه این ارتش یک ارتش حرفهای است و هیچ نیروی رزمی داوطلب و بسیجی در آن حضور نداشته ولی این نیرو برای رزم و مقابله با دشمن خوب آموزش ندیده است.
2- اوصاف و کنایههایی که رسانههای سعودی علیه نیروی حوثیها و مردم شمال یمن مطرح میکرده بوی طایفهگری و بوی فتنه مذهبی داشت.
شعارهایی همچون «هبت هبوب الجنه، وینک یا باغیها» [بوی نسیم از بهشت میآید، چه کسی خواهان آن است] که ارتش سعودی سر میداد، همان شعارهای سنتی شبهنظامیان اخوان (متحدین ملک عبدالعزیز آلسعود) جهت منکوب کردن قبایل غیرنجد و طوایف غیر وهابی بوده است. این شعارها برای طوایف غیروهابی و قبایل غیرنجدی یادآور قتلعامهای ملک عبدالعزیز آلسعود جهت بسط حکومت سعودی خود بوده است.سیاست تبلیغاتی و گفتمانهای جنگ روانی در این نبرد سعودیها یک اشتباه بوده، زیرا این سیاست، مردم مناطق شیعهنشین قطیف و الاحسای و مناطق اسماعیلیها در جازان و نجران را نگران و ناراحت ساخت.
3- رهبری عربستان سعودی فاقد توان در استفاده از ظرفیتهای معنوی همچون میهنپرستی و ملیگرایی است. مردم مناطق عسیر، الشرقیه و حجاز این جنگ را جنگ ملی علیه دشمن نمیدانستند بلکه این نبرد را تجاوز ظالمانه نظام پادشاهی علیه مردم بیسلاحی همچون صعده و شمال یمن قلمداد میکنند.
4- اهداف و نیتهای واقعی جنگ سعودی علیه یمنیها برای نیروهای رزمی شرکتکننده در این عملیات شفاف و واضح نبوده است. پژوهشگران و آگاهان به مسائل عربستان سعودی، چندین هدف را مطرح میکنند که خلاصه آن به شرح زیر است:
الف: هراس ریاض از جنبش عدالتخواهی مردم شیعی زیدی در شمال یمن.
ب: بحران صعده برای سعودیها فرصتی است جهت توسعهطلبی و بلعیدن یمن، منطقه عسیر از لحاظ تاریخی و اجتماعی بخشی از یمن بوده که ملک عبدالعزیز با اقدامات نظامی توسعهطلبانه این منطقه را ضمیمه پادشاهی خود کرده است.
ج: مشارکت ارتش سعودی در بحران صعده، فرصتی برای توسعه قدرت و نفوذ شاهزادگان جناح سدیریها در مقابل ملک عبدالله بوده است.
از اهداف سدیریها در ورود ارتش به این بحران میتوان به افزایش نقش ارتش، افزایش بودجه و هزینههای نظامی، افزایش خریدهای نظامی، اشاره کرد که تمام اهداف میتواند در خدمت اقتدار جناح سدیریها باشد.
د: برخی از پژوهشگران معتقد هستند که فرو رفتن ارتش سعودی در منجلابهای مرداب صعده دسیسه و توطئه ملک عبدالله برای کاهش قدرت سدیریها و تضعیف توان نظامی ارتش بوده و این سیاست بخشی از راهبرد ملک عبدالله برای مهار و ناتوان کردن نفوذ سدیریهاست.
5- ارتش سعودی با ناهمواریهای منطقه شمال یمن آشنا نبوده و نیروهای حوثی با استفاده از این نقطه ضعف بیشترین تلفات جانی و مادی را به سعودیها وارد ساختهاند. ارسال نظر
پربیننده