۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۶:۲۳

آرزوهای دست‌نیافتنی روسیه در خاورمیانه

یولیا تارانوا: 5/4 سال پیش ولادیمیر پوتین ایده احیای مجدد روسیه به عنوان یک بازيگر مهم در خاورمیانه را مطرح کرد. پوتین گفت، روسیه یک کنفرانس صلح در مسکو تشکیل خواهد داد و گروه‌های عمده درگیر را دعوت خواهد کرد و تا حل و فصل منازعه همراه آنان خواهد بود. با وجود درخواست‌های مقامات روس، پیشنهاد پوتین که از يك رئیس‌جمهور قدرتمند تبدیل به يك نخست وزیر قدرتمند و غیرمعمول شده است همچنان به عمل تبدیل نشده است. ناتوانی روسیه در برگزاری کنفرانس فوق ناشی از مشکلاتی است که برای ترمیم نفوذ خود در عرصه بین‌الملل - آنچنانکه روزگاری اتحاد شوروی عمل می‌کرد - پیش رو دارد. در هفته‌ای که گذشت، سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه در مصر گفت، کرملین همچنان علاقه‌مند به برگزاری کنفرانس است اما اعتراف کرد که به تحقق پیوستن آن در آینده‌ای نزدیک امکانپذیر نیست. وی گفت با توجه به فضای بی اعتمادی که میان اسرائیل و فلسطینی‌ها وجود دارد اکنون زمان درستی نیست که آ‌نها سر میز مذاکره بنشینند. این درحالی است که دیمیتری مدودف رئیس‌جمهور روسیه در ماه ژوئن گفته بود این کنفرانس در پایان سال جاری تشکیل خواهد شد. پس از حمله اسرائیل به غزه قطعنامه شورای امنیت برای آتش‌بس از تشکیل کنفرانس مسکو حمایت کرده بود. روس‌ها در ملاقات‌های دیپلماتیک موضوع را مطرح می‌کنند و حتی سال گذشته برای کنفرانس مسکو دستور کاری هم منتشر کردند. به گفته تحلیلگران تمایل نداشتن روس‌ها برای کنار گذاشتن موضوع کنفرانس مسکو به دلیل حالت نمادین آن در دیپلماسی آنهاست. یک پروفسور موسسه شرق‌شناسی مسکو گفت: روسیه با ارائه پیشنهاد برای حل منازعه خاورمیانه برای خود وجهه کسب می‌کند. اتحاد شوروی همواره از اعراب حمایت می‌کرد ولی روسیه سیاستش را تغییر داده و تلاش می‌کند خود را واسطه بی طرف نشان دهد. روسیه همچنان که متحدان عرب خود را حفظ می‌کند با اسرائیل نیز همکاری‌هایی دارد و این تا حدی به دلیل جمعیت 15 تا 20 درصدي روس زبان اسرائیل است. آویگدور لیبرمن که مهاجری از مولداوی - یکی از اقمار اتحاد شوروی است‌- بارها با دیپلمات‌های روس ملاقات کرده و در سال 2009 از مسکو نیز دیدن کرد. پوتین در ماه گذشته روس تبارهای اسرائیل را عامل اتحاد میان روسیه و اسرائیل خواند. روسیه و اسرائیل که از نظر تبادلات تجاری و توریسم، ارتباط خوبی باهم دارند ویزا را در روابطشان در سال گذشته حذف کردند. روسیه برای اینکه ارتباطش را با حماس حفظ کند، عضو گروه چهارجانبه خاورمیانه است که شامل آمریکا، اتحادیه اروپایی، سازمان ملل و روسیه است. آمریکا حماس را یک گروه تروریست می‌داند ولی روس‌ها می‌گویند داشتن کانال دیپلماتیک با حماس خیلی مهم است. درحالی که اسرائیل، روسیه را از مذاکره با حماس برحذر می‌دارد برخی دیپلمات‌های اسرائیلی امیدوارند مسکو بتواند حماس را میانه‌رو کند. کرملین با پیشنهاد برگزاری کنفرانس مسکو به نظر می‌رسد، می‌خواهد با آمریکا رقابت کند. وقتی بوش در سال 2007 تصمیم گرفت کنفرانس آناپولیس را برگزار کند خیلی زود گروه‌ها را جمع کرد و این موضوع برای روسیه به دلیل حسادتش عذاب‌آور بود اگرچه آمریکا نتوانست صلح را برقرار کند. یوگنی ساتانوفسکی، رئیس‌ موسسه خاورمیانه مسکو گفت: روسیه می‌خواهد موضع مستقل خود را ثابت کند و نشان دهد، این فقط آمریکایی‌ها یا فرانسوی‌ها نیستند که در روند خاورمیانه مهم هستند بلکه روسیه هم به اندازه آنها در این روند مهم است. دیپلمات‌های فلسطینی و اسرائیلی در مصاحبه‌هایشان نشان داده‌اند که رویکردشان به کنفرانس مسکو با هم متفاوت است. اسرائیلی‌ها گفته‌اند خواستار مذاکرات فشرده نیستند ولی ایده کنفرانس را هم، چون نمی‌خواهند روس‌ها را برنجانند رد نکرده‌اند. موضع فلسطینی‌ها در این باره مثبت‌تر بوده است؛ آنها گفته‌اند می‌خواهند تلاش‌هایشان را در برابر جامعه بین‌المللی تصدیق کنند. حال پس از این همه ترویج برای تشکیل کنفرانس مسکو، روس‌ها خود را در وضعیت دشواری خواهند دید، اگر به تعویق آن ادامه دهند یا حتی اگر کنفرانس تشکیل شود و به توافق هم منجر نشود باز این وضعیت برای روس‌ها پیش خواهد آمد. الکساندر سالتانوف، دیپلمات ارشد روسیه در خاورمیانه گفت: زمانی که روند مذاکرات متوقف شود علائم هشداردهنده‌ای بروز خواهد کرد که منجر به نتایج مصیبت‌باری خواهد شد، ولی تشکیل جلسه بین‌المللی که نتیجه‌ای در بر نداشته باشد نه‌تنها بی‌تاثیر خواهد بود بلکه نتایج عکسی به دنبال خواهد داشت. منبع: نیویورک تایمز
ارسال نظر
captcha
پربیننده