۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۸:۳۸
فرسودگی تجهیزات نفتی باز هم محیط زیست را تخریب کرد

رودخانه جراحی و تالاب شادگان در وضعیت هشدار!

گروه اجتماعی: میدان نفتی مارون با تولید روزانه 500 هزار بشکه نفت‌خام از 370 حلقه چاه تولیدی جزو بزرگ‌ترین میادین نفت ایران به شمار می‌رود؛ بافت خاک و زمین این منطقه به گونه‌ای است که حرکت‌های زیاد و رانش‌های شدید در لایه‌های زیرین زمین رخ می‌دهد و به طور معمول در نتیجه آن لوله‌های جداری و آستری چاه‌های نفت و گاز در اعماق زمین مسدود می‌شود. وقتی این واقعیت را کنار فرسودگی بیش از حد تجهیزات نفتی کشور که بعضا عمر 50 ساله دارند، قرار می‌دهیم، طبیعی است که رخ دادن فاجعه‌هایی چون نشت نفت به بستر محیط زیست، رسوخ لکه‌های نفتی به آب‌های زیرزمینی و مشاهده لکه‌های نفت بر بستر رودخانه‌های اطراف امری طبیعی باشد، اما همین امر طبیعی جدی‌ترین تهدیدی است که طبیعت دریایی، شهرهای نفت خیز و رشد و تکثیر گونه‌های جدید جانوری و گیاهی را به خطر می‌اندازد و به عبارتی چرخه زندگی انسان در چنین شرایطی با چالش مواجه می‌شود. از اواخر هفته گذشته از چاه 104 میدان نفتی مارون در استان خوزستان بخشی از مواد استخراجی به بستر شهر مجاور، رودخانه جراحی و خاک اطراف نشت کرد که تاکنون برای مهار آن تلاش‌های زیادی صورت گرفته اما به خاطر نوع بافت خاک این منطقه که در بالا به آن اشاره شد تاکنون نتایج خاصی را به دنبال نداشته است. نفت‌ریزی تحت کنترل است دلیل اصلی این اتفاق شکستن لوله جداری و آستری انتقال گاز و نفت در عمق پایین‌تر از 700 متر گزارش شده؛ موضوعی که سال‌هاست محیط زیست ما را از یک سو و سلامت و زندگی افراد در شهرهای نفت‌خیز کشور را از سوی دیگر تهدید می‌کند. عمر بالا و بعضا نیم‌قرنی تجهیزات وزارت نفت در شهرهای مرزی هر از چند گاهی چنین آسیب‌هایی را به بدنه کشور وارد می‌کند این در حالی است که قانون، وزارت نفت را متعهد کرده که از منبع درآمدهای نفتی، سهمی را هر چند اندک به بازیابی و نوسازی تجهیزات خود تنها برای حفظ و نگهداری محیط زیست بپردازد، اما در شرایطی که ورود نفت به طبیعت، بستر شهر و از همه بدتر، رودخانه جراحی توسط مقامات محیط زیستی تایید شده نگرانی‌ها برای قربانی اصلی این فاجعه افزایش یافته است. اما از لحظه بروز این مشکل، وزارت نفت نیز وارد عمل شده و دست به کار مهار چاه 104 مارون در استان خوزستان است. تا لحظه تنظیم این خبر خبرگزاری ایسنا، گزارش داده است که «نفت‌ریزی این چاه در کنترل نیروهای حاضر در منطقه درآمده، ولی آتش‌سوزی همچنان ادامه دارد». بر اساس این گزارش در حال حاضر یکی از مهم‌ترین نگرانی‌ها ورود لکه‌های نفت به طبیعت و همچنین رودخانه جراحی و به دنبال آن احتمال آلودگی تالاب بین‌المللی شادگان بود که به ‌این منظور با نصب حوضچه‌ها و خاکریز‌های متعدد، بوم‌های جذب‌کننده مواد نفتی و یک پل شناور تلاش شد از نشت نفت به رودخانه جراحی جلوگیری شود. در این باره مسؤولان‌ حاضر در محل تاکید می‌کنند که با کنترل وضعیت نشت نفت، به‌نظر می‌رسد شرایط به‌گونه‌ای است که هیچ نفتی به رودخانه جراحی وارد نخواهد شد. احتمال ورود نفت به شادگان مسؤولان‌ سازمان محیط زیست در حالی از مهار و کنترل نفت وارد شده از چاه 104 مارون به رودخانه جراحی در خوزستان خبر می‌دهند که یک منبع آگاه در منطقه نفتی جنوب در گفت‌وگو با مهر از احتمال ورود مقادیر قابل توجه نفت به تالاب شادگان در صورت عدم اقدامات جدی پیشگیرانه خبر می‌دهد. رئیس سازمان محیط زیست استان خوزستان با رد شایعات مربوط به ورود 5 هزار بشکه نفت از چاه 104 مارون به تالاب شادگان گفت: هم‌اکنون گروه‌های عملیاتی نهایت مراقبت و کنترل را انجام داده‌اند و برای جلوگیری از ورود نفت به تالاب شادگان در حال احداث سدهای خاکی در مسیر رودخانه جراحی هستند. این اظهارات در حالی از سوی محمودی‌راد بیان می‌شود که یک منبع آگاه در گفت‌وگو با خبرنگار مهر از ورود حجم قابل توجهی از نفت به تالاب شادگان خبر داد و گفت: حجم نفت سرریز شده به رودخانه جراحی به حدی بالاست که مهار آن دست کم چند روز طول می‌کشد و هم‌اکنون تیم‌های عملیاتی شرکت نفت برای مهار فوران نفت چاه 104 در حال تزریق آب به داخل مخزن این چاه هستند. روز گذشته نیز مدیرکل بازسازی و حوادث غیرمترقبه خوزستان گفته بود: با توجه به حجم فراوان نفت خام موجود در محل چاه شماره 104 مارون، مقداری از آن وارد رودخانه جراحی شد. شاپور رستمی همچنین اظهار داشته بود: با وجود اقدامات پیشگیرانه انجام شده به دلیل حجم فراوان نفت و بارندگی شدید در منطقه، مقداری از نفت خارج شده از چاه شماره 104 مارون از چندین بخش به دلیل شکسته شدن سدها و بندها خارج و وارد رودخانه جراحی شد اما به دلیل سختی شرایط منطقه، هنوز از میزان نفت سرازیر شده به رودخانه اطلاع دقیقی در دست نیست و تیم‌های امدادی در حال خارج کردن نفت از آب رودخانه هستند. محیط زیست شهرهای نفت‌خیز در حال حاضر شکستگی جداره چاه نفت مارون به دلیل شرایط نامساعد جوی هنوز مهار نشده و کارشناسان شرکت نفت پیش‌بینی‌ می‌کنند عملیات نهایی مهار چاه تا 20 روز آینده امکانپذیر نباشد. اطلاعات مخابره شده از خوزستان نشان می‌دهد که گستردگی این حادثه به گونه‌ای بوده که موجب شده با ایجاد رانش‌های شدید در شعاع چند کیلومتری چاه آسیب دیده نزدیک به 50 شکاف در سطح زمین ایجاد شود که هم‌اکنون از این شکاف‌ها نفت خام و گاز طبیعی در حال فوران است، این در حالی است که جمعه گذشته شرکت ملی نفت ایران برای مهار آلودگی‌های گاز فوران کرده از چاه شماره 104 میدان نفتی مارون اقدام به آتش زدن چشمه‌های گاز منطقه کرده بود. شعله‌های سرکش نفت سوزان در مارون نشانه‌ای از بی‌توجهی به ساختارها و زیرساخت‌های صنعت نفت در کشور است؛ بی‌توجهی‌ای که دود آن به چشم محیط زیست و مردم می‌رود. این روزها روحیه زندگی در شهرهای نفتی کاهش یافته و یکی از کارشناسان محیط زیست در گفت‌وگو با «وطن‌امروز»‌ دلیل پنهان این مساله را کاهش چشمگیر سرسبزی و نمادهای آشکار زنده بودن محیط زیست عنوان می‌کند. هرمز بیگدلی به «وطن‌امروز»‌ می‌گوید: «آنچه ما برای مردم شهرهای نفت‌خیز انجام داده‌ایم در برابر خدمات آنها به کشور بسیار ناچیز است، اما نباید در چنین شرایطی با بی‌توجهی به مسؤولیت‌مان محیط زیست آنها را از شرایط کنونی هم بدتر کنیم. دولت باید با توجه به مسؤولیتی که درباره نوسازی خطوط لوله، تجهیزات استخراج و انتقال نفت برعهده دارد، ضامن محیط زیست کشور و بویژه مناطق نفت‌خیز باشد».
ارسال نظر
captcha
پربیننده