شهرزاد عبديه: تاکنون ۴۵ بیمارستان دولتی، هیات امنایی شدهاند و قرار است تا پایان سال این تعداد به 53 بیمارستان افزایش یابد. بیمارستانهایی که قرار است خدمات خود را با تعرفه K ۶/۳ به مردم ارائه دهند و از این مقدار K 2 را بیمهها و K ۶/۱ را وزارت بهداشت (از محل بودجه هیات امنایی شدن بیمارستانها) پرداخت خواهد کرد تا سهم مردم همان فرانشیز دولتی باقی بماند. بیمارستانهای منتخب هیات امنایی موظف هستند همه داروها، تجهیزات و اقلام پزشکی مورد نیاز بیماران را در محل بیمارستان در اختیار آنها قرار دهند و ارجاع بیماران یا همراهان آنها به بیرون بیمارستان برای تهیه این اقلام تخلف محسوب میشود.به گفته سرپرست مرکز توسعه مدیریت و تحول اداری وزارت بهداشت، اداره بیمارستانها به روش هیات امنایی نهتنها بار اضافی برای مردم نخواهد داشت، بلکه این بیمارستانها در درازمدت یک رقیب جدی برای بیمارستانهای خصوصی خواهند بود و در نتیجه زمینه ارتقای بیمارستانهای خصوصی را فراهم خواهند کرد.امیرمسعود حبیبیان درباره بیمارستانهای هیات امنایی گفت: بر اساس ویژگیهای هر بیمارستان، ضریب نیروی انسانی خاص همان بیمارستان در نظر گرفته میشود که مختص همان بیمارستان خواهد بود. از طرف دیگر تختهای ستارهدار برخلاف ساختار قبلی از ضریب نیروی انسانی اختصاصی برخوردار شدهاند.گفتنی است؛ اعضای هیات علمی شاغل در این مراکز، باید به صورت تمام وقت جغرافیایی انجام وظیفه کنند که این امر میتواند گامی موثر در ارتقای کیفیت خدمات در این بیمارستانها محسوب شود. به بیمارستانهای هیات امنایی تنها براساس عملکرد و خدماتشان بودجه تعلق میگیرد و آنها نمیتوانند از بودجههای دولتی و متفرقه استفاده کنند. بودجهای که به این بیمارستانها تعلق میگیرد از محل صندوقهای بیمهای و نیز بودجههای عمومی وزارت بهداشت تامین میشود. براساس بند ۵۵ قانون بودجه ۸۸ افزایش تعهدات بیمهها مستلزم در نظر گرفتن اعتبارات و منابع معادل است. همچنین براساس بند ج ماده ۷ قانون ساختار وزارت رفاه هرگونه افزایش تعهدات و تغییرات باید با افزایش در منابع بیمهای همراه باشد و در طرح هیات امنایی شدن بیمارستانهای دولتی تعهدات بیمه به ۲ برابر افزایش مییابد. اما سوالی که همواره مطرح است، این است که آیا بیمهها با این همه چالش و کاستی میتوانند بدرستی از عهده این وظیفه برآیند؟ حمیدرضا صفاری، مدیرکل برنامهریزی و سیاستگذاری بیمه درمانی وزارت رفاه با اشاره به اینکه منابع مالی این کار هنوز تعیین و شفاف نشده است، گفت: چنین اقداماتی بدون تامین اعتبار لازم موجب ایجاد نارضایتی بیشتر از بیمههاست. با این حال تنها مشکل هیات امنایی شدن بیمارستانها مربوط به منابع مالی نیست و یکی دیگر از این چالشها نادیده گرفته شدن بخشی از کادر درمانی یعنی پرستاران و حتی پزشکان عمومی است. رئیس اداره پرستاران وزارت بهداشت با تاکید بر اینکه باید در طرح هیات امنایی شدن بیمارستانها همه کارکنان به صورت عادلانه دیده شوند، گفت: متاسفانه در این طرح پرستاران نادیده گرفته شدهاند. اعظم گیوری با اعتراض به عدم استفاده از پرستاران در هیاتمدیره این بیمارستانها گفت: به معاونت توسعه وزارت بهداشت پیشنهاد دادهایم که یکی از اعضای هیات امنا از بین پرستاران انتخاب شود یا در هیات مدیره در پست مدیریتی از نظرات پرستاری استفاده شود، اما آنها پاسخ دادند که در این طرح به پرستاران بها داده شده است، چرا که مسؤول بخش پرستاران خواهند بود و همه کارهای مربوط به عزل و نصب پرستار و کار بخش به آنها سپرده میشود. دبیرکل خانه پرستاران معتقد است: اگرچه طرح هیات امنایی شدن بیمارستانها با هدف افزایش بهرهوری و کیفیت خدمات اجرا شد و در همین راستا مقرر شد اعضای هیات علمی این بیمارستانها به صورت تماموقت در این بیمارستانها فعال باشند، اما هیچ ابزار نظارتی برای کنترل حضور تمام وقت این پزشکان وجود ندارد و متاسفانه این امر اصلا در بیمارستانهای هیات امنایی رعایت نمیشود. محمد شریفیمقدم با انتقاد از اینکه زیرساختهای لازم برای اجرای این طرح از سوی وزارت بهداشت فراهم نشده، گفت: در این بیمارستانها همه اختیارات به هیات امناها واگذار شده است در حالی که هیات امناهای موجود به هیچوجه نماینده واقعی گروه بهداشت و درمان نیستند، چرا که فقط محدود به هیات علمیها شده است و پزشکان عمومی و دیگر کادر درمانی از جمله پرستاران در این هیات جایی ندارند. این امر موجب شده این طرح تنها در جهت حفظ منافع عده محدودی فعال باشد. وی با اشاره به افزایش تعرفه این بیمارستانها به3k برای جذب هیات علمی گفت: این امر هزینه سنگینی به مردم و دولت تحمیل خواهد کرد.شریفیمقدم هیات امنایی شدن بیمارستانها در زمان حاضر را مشابه طرح خودگردانی بیمارستانها در سال 74 دانست و افزود: در این طرح در سال 74 تحت عنوان کارانه که بسیار تبعیضآمیز بود 70درصد درآمد بیمارستان به تعداد محدودی پرداخت میشد که از اعضای هیات علمی بودند و البته قرار بود این افراد به صورت تماموقت در بیمارستان مزبور حضور داشته باشند. این طرح اگرچه سود سرشاری عاید این افراد کرد اما جز تعداد بسیار کمی از این افراد بیشتر هیات علمیها کمتر از 10 ساعت در هفته در بیمارستانهای خود حاضر میشوند.اما سرپرست مرکز توسعه مدیریت و تحول اداری وزارت بهداشت در پاسخ به اظهاراتی مبنی بر تنزل جایگاه دفاتر پرستاری در بیمارستانهای هیات امنایی گفت: پیش از این، دفاتر پرستاری بیمارستانها عمدتا امورات خود را با مدیریت بیمارستان انجام میدادند، هر چند ممکن بود از لحاظ ساختاری اینطور نباشد اما در ساختار کنونی بیمارستانهای هیات امنایی، معاون آموزش و سلامت مسؤول کل ارائه خدمات بیمارستان در نظر گرفته شده و همه پرستاران، پزشکان و... تحت مدیریت واحد این معاونت در بیمارستانند، چرا که منطق حکم میکرد این انسجام مدیریتی ایجاد شود.به گفته حبیبیان در مجموع جایگاه دفاتر پرستاری در بیمارستانهای هیات امنایی نسبت به گذشته ارتقا یافته و از نقش ممتازي برخوردار شده است.در چارت سازمانی بیمارستانهای هیات امنایی 3 معاونت در نظر گرفته شده است؛ معاونت خدمات، معاونت آموزش و سلامت و معاونت برنامهریزی و توسعه و پرستاری با واسطه، به معاونت آموزش و سلامت متصل است.اما دبیرکل خانه پرستار معتقد است: این چارت برخلاف برنامه چهارم و پنجم توسعه (مبنی بر کوچک شدن دولت) است و از سوی دیگر با تئوریهای روز دنیا نیز مغایرت دارد که این امر هزینه بیشتری را به دولت و مردم تحمیل میکند.محمد شریفیمقدم در ادامه افزود: براساس شاخصهای روز دنیا مدیریت باید به صورت عرضی باشد یعنی با کاهش واسطهها، دریافت کننده و ارائهدهنده خدمات(در اینجا بیمار و پزشکان و کادر درمانی) دسترسی راحتتری به رئیس داشته باشند اما در چارت بیمارستانهای هیات امنایی با افزوده شدن یک حلقه جدید یعنی معاونت در واقع ما به سمت مدیریت طولی گام برمیداریم.شریفیمقدم در خاتمه گفت: در این چارت مدیر پرستاری زیرمجموعه معاونت آموزش خواهد بود و سرپرستاران زیر نظر رئیس بخشی که در بیشتر ساعات موظف خود حاضر نیست و با این اوضاع یکی از معدود گروههایی که کار خود را در بیمارستانها درست انجام میداد هم در معرض کاهش کیفيت کاری خواهد بود. طرح بیمارستانهای هیات امنایی اگرچه در کشور در حال اجرا شدن است اما هنوز هم موافقان و مخالفان بسیاری دارد و تمام شبهات موجود درباره موفقیت یا شکست آن را در هالهای از ابهام فرو برده اما آیا نظام بیمار سلامت کشور تاب تحمل یک اشتباه جزئی را خواهد داشت؟ هنوز نگرانی متولیان درمان درباره بیمارستانهاي هیأت امنایی ادامه دارد
یک هیأت امنا و یک لشکر بیمار
شهرزاد عبديه: تاکنون ۴۵ بیمارستان دولتی، هیات امنایی شدهاند و قرار است تا پایان سال این تعداد به 53 بیمارستان افزایش یابد. بیمارستانهایی که قرار است خدمات خود را با تعرفه K ۶/۳ به مردم ارائه دهند و از این مقدار K 2 را بیمهها و K ۶/۱ را وزارت بهداشت (از محل بودجه هیات امنایی شدن بیمارستانها) پرداخت خواهد کرد تا سهم مردم همان فرانشیز دولتی باقی بماند. بیمارستانهای منتخب هیات امنایی موظف هستند همه داروها، تجهیزات و اقلام پزشکی مورد نیاز بیماران را در محل بیمارستان در اختیار آنها قرار دهند و ارجاع بیماران یا همراهان آنها به بیرون بیمارستان برای تهیه این اقلام تخلف محسوب میشود.به گفته سرپرست مرکز توسعه مدیریت و تحول اداری وزارت بهداشت، اداره بیمارستانها به روش هیات امنایی نهتنها بار اضافی برای مردم نخواهد داشت، بلکه این بیمارستانها در درازمدت یک رقیب جدی برای بیمارستانهای خصوصی خواهند بود و در نتیجه زمینه ارتقای بیمارستانهای خصوصی را فراهم خواهند کرد.امیرمسعود حبیبیان درباره بیمارستانهای هیات امنایی گفت: بر اساس ویژگیهای هر بیمارستان، ضریب نیروی انسانی خاص همان بیمارستان در نظر گرفته میشود که مختص همان بیمارستان خواهد بود. از طرف دیگر تختهای ستارهدار برخلاف ساختار قبلی از ضریب نیروی انسانی اختصاصی برخوردار شدهاند.گفتنی است؛ اعضای هیات علمی شاغل در این مراکز، باید به صورت تمام وقت جغرافیایی انجام وظیفه کنند که این امر میتواند گامی موثر در ارتقای کیفیت خدمات در این بیمارستانها محسوب شود. به بیمارستانهای هیات امنایی تنها براساس عملکرد و خدماتشان بودجه تعلق میگیرد و آنها نمیتوانند از بودجههای دولتی و متفرقه استفاده کنند. بودجهای که به این بیمارستانها تعلق میگیرد از محل صندوقهای بیمهای و نیز بودجههای عمومی وزارت بهداشت تامین میشود. براساس بند ۵۵ قانون بودجه ۸۸ افزایش تعهدات بیمهها مستلزم در نظر گرفتن اعتبارات و منابع معادل است. همچنین براساس بند ج ماده ۷ قانون ساختار وزارت رفاه هرگونه افزایش تعهدات و تغییرات باید با افزایش در منابع بیمهای همراه باشد و در طرح هیات امنایی شدن بیمارستانهای دولتی تعهدات بیمه به ۲ برابر افزایش مییابد. اما سوالی که همواره مطرح است، این است که آیا بیمهها با این همه چالش و کاستی میتوانند بدرستی از عهده این وظیفه برآیند؟ حمیدرضا صفاری، مدیرکل برنامهریزی و سیاستگذاری بیمه درمانی وزارت رفاه با اشاره به اینکه منابع مالی این کار هنوز تعیین و شفاف نشده است، گفت: چنین اقداماتی بدون تامین اعتبار لازم موجب ایجاد نارضایتی بیشتر از بیمههاست. با این حال تنها مشکل هیات امنایی شدن بیمارستانها مربوط به منابع مالی نیست و یکی دیگر از این چالشها نادیده گرفته شدن بخشی از کادر درمانی یعنی پرستاران و حتی پزشکان عمومی است. رئیس اداره پرستاران وزارت بهداشت با تاکید بر اینکه باید در طرح هیات امنایی شدن بیمارستانها همه کارکنان به صورت عادلانه دیده شوند، گفت: متاسفانه در این طرح پرستاران نادیده گرفته شدهاند. اعظم گیوری با اعتراض به عدم استفاده از پرستاران در هیاتمدیره این بیمارستانها گفت: به معاونت توسعه وزارت بهداشت پیشنهاد دادهایم که یکی از اعضای هیات امنا از بین پرستاران انتخاب شود یا در هیات مدیره در پست مدیریتی از نظرات پرستاری استفاده شود، اما آنها پاسخ دادند که در این طرح به پرستاران بها داده شده است، چرا که مسؤول بخش پرستاران خواهند بود و همه کارهای مربوط به عزل و نصب پرستار و کار بخش به آنها سپرده میشود. دبیرکل خانه پرستاران معتقد است: اگرچه طرح هیات امنایی شدن بیمارستانها با هدف افزایش بهرهوری و کیفیت خدمات اجرا شد و در همین راستا مقرر شد اعضای هیات علمی این بیمارستانها به صورت تماموقت در این بیمارستانها فعال باشند، اما هیچ ابزار نظارتی برای کنترل حضور تمام وقت این پزشکان وجود ندارد و متاسفانه این امر اصلا در بیمارستانهای هیات امنایی رعایت نمیشود. محمد شریفیمقدم با انتقاد از اینکه زیرساختهای لازم برای اجرای این طرح از سوی وزارت بهداشت فراهم نشده، گفت: در این بیمارستانها همه اختیارات به هیات امناها واگذار شده است در حالی که هیات امناهای موجود به هیچوجه نماینده واقعی گروه بهداشت و درمان نیستند، چرا که فقط محدود به هیات علمیها شده است و پزشکان عمومی و دیگر کادر درمانی از جمله پرستاران در این هیات جایی ندارند. این امر موجب شده این طرح تنها در جهت حفظ منافع عده محدودی فعال باشد. وی با اشاره به افزایش تعرفه این بیمارستانها به3k برای جذب هیات علمی گفت: این امر هزینه سنگینی به مردم و دولت تحمیل خواهد کرد.شریفیمقدم هیات امنایی شدن بیمارستانها در زمان حاضر را مشابه طرح خودگردانی بیمارستانها در سال 74 دانست و افزود: در این طرح در سال 74 تحت عنوان کارانه که بسیار تبعیضآمیز بود 70درصد درآمد بیمارستان به تعداد محدودی پرداخت میشد که از اعضای هیات علمی بودند و البته قرار بود این افراد به صورت تماموقت در بیمارستان مزبور حضور داشته باشند. این طرح اگرچه سود سرشاری عاید این افراد کرد اما جز تعداد بسیار کمی از این افراد بیشتر هیات علمیها کمتر از 10 ساعت در هفته در بیمارستانهای خود حاضر میشوند.اما سرپرست مرکز توسعه مدیریت و تحول اداری وزارت بهداشت در پاسخ به اظهاراتی مبنی بر تنزل جایگاه دفاتر پرستاری در بیمارستانهای هیات امنایی گفت: پیش از این، دفاتر پرستاری بیمارستانها عمدتا امورات خود را با مدیریت بیمارستان انجام میدادند، هر چند ممکن بود از لحاظ ساختاری اینطور نباشد اما در ساختار کنونی بیمارستانهای هیات امنایی، معاون آموزش و سلامت مسؤول کل ارائه خدمات بیمارستان در نظر گرفته شده و همه پرستاران، پزشکان و... تحت مدیریت واحد این معاونت در بیمارستانند، چرا که منطق حکم میکرد این انسجام مدیریتی ایجاد شود.به گفته حبیبیان در مجموع جایگاه دفاتر پرستاری در بیمارستانهای هیات امنایی نسبت به گذشته ارتقا یافته و از نقش ممتازي برخوردار شده است.در چارت سازمانی بیمارستانهای هیات امنایی 3 معاونت در نظر گرفته شده است؛ معاونت خدمات، معاونت آموزش و سلامت و معاونت برنامهریزی و توسعه و پرستاری با واسطه، به معاونت آموزش و سلامت متصل است.اما دبیرکل خانه پرستار معتقد است: این چارت برخلاف برنامه چهارم و پنجم توسعه (مبنی بر کوچک شدن دولت) است و از سوی دیگر با تئوریهای روز دنیا نیز مغایرت دارد که این امر هزینه بیشتری را به دولت و مردم تحمیل میکند.محمد شریفیمقدم در ادامه افزود: براساس شاخصهای روز دنیا مدیریت باید به صورت عرضی باشد یعنی با کاهش واسطهها، دریافت کننده و ارائهدهنده خدمات(در اینجا بیمار و پزشکان و کادر درمانی) دسترسی راحتتری به رئیس داشته باشند اما در چارت بیمارستانهای هیات امنایی با افزوده شدن یک حلقه جدید یعنی معاونت در واقع ما به سمت مدیریت طولی گام برمیداریم.شریفیمقدم در خاتمه گفت: در این چارت مدیر پرستاری زیرمجموعه معاونت آموزش خواهد بود و سرپرستاران زیر نظر رئیس بخشی که در بیشتر ساعات موظف خود حاضر نیست و با این اوضاع یکی از معدود گروههایی که کار خود را در بیمارستانها درست انجام میداد هم در معرض کاهش کیفيت کاری خواهد بود. طرح بیمارستانهای هیات امنایی اگرچه در کشور در حال اجرا شدن است اما هنوز هم موافقان و مخالفان بسیاری دارد و تمام شبهات موجود درباره موفقیت یا شکست آن را در هالهای از ابهام فرو برده اما آیا نظام بیمار سلامت کشور تاب تحمل یک اشتباه جزئی را خواهد داشت؟ ارسال نظر
پربیننده