مردان به‌علت ناآگاهی از علائم سرطان سینه یا احساس خجالت از طلب کمک براي درمان این بیماری، جان خود را از دست می‌دهند. این بدان معنی است که وقتی بیماران بالاخره به بیمارستان می‌رسند، سرطان سینه آنقدر پیشرفت کرده که شانس زنده ماندن به میزان زیادی تقلیل یافته است. به گفته محققان، در صورت تشخیص زودهنگام، احتمال بهبود کامل در مرد مبتلا به سرطان سینه 75 تا صددرصد است در حالی که با پیشرفت، این میزان به 30 درصد تنزل می‌یابد. در گذشته، سرطان مردان در مرحله نهایی و خیلی پیشرفته قابل تشخیص بود که سبب می‌شد مردم فکر کنند پیامد این سرطان بسیار وخیم است اما با ارائه ابزارهای جدید تشخیصی و وجود درمان‌های موثر‌تر، امید به ادامه زندگی افزایش بسیاري یافته است.
علل بیماری
سرطان، یک گروه از سلول‌های غیرطبیعی است که نسبت به سلول‌های عادی خیلی سریع در حال رشد هستند. سلول‌های سرطانی یا از طریق رشد مستقیم به سمت بافت‌های اطراف یا حرکت از طریق جریان خون و سیستم لنفاوی به سمت بخش‌های دیگری از بدن به بافت‌های طبیعی حمله کرده و آنها را تخریب می‌کنند. سلول‌های سرطانی به تدریج خوشه‌های کوچکی را شکل داده و در ادامه رشد خود، بزرگ‌تر شده و توده‌های سفتی را ایجاد می‌کنند. در اغلب موارد، علت اصلی فعال شدن رشد سلول‌های غیرطبیعی در بافت پستان در مردان معلوم نیست. یافته‌های پزشکی نشان می‌دهد حدود یک مورد از هر 6 مورد سرطان پستان در مردان ارثی است، در حالی که حدود 5 تا 10 درصد از کل سرطان‌های پستان در زنان زمینه ارثی دارد. نقص و اختلال در ژن سرطان سینه یک یا 2 (BRCA1 یا BCRA2) فرد را در معرض خطر بیشتر برای ابتلا به سرطان پستان قرار می‌دهد. ديگر ژن‌های به ارث رسیده هم ممکن است میزان خطر ابتلا به سرطان سینه را افزایش دهند. دانستن سابقه خانوادگی از نظر وضع سلامتی و بیماری‌ها برای تعیین شانس به ارث رسیدن یک ژن غیرطبیعی بسیار مهم است. هر چند بیشتر جهش‌های ژنتیکی مربوط به سرطان پستان به فرزندان منتقل نمی‌شوند اما میزان خطر را در آنها افزایش می‌دهند.
نشانه‌های بیماری
شناخت علائم و نشانه‌های سرطان سینه ممکن است در کمک به نجات زندگی بسیار مهم باشد. تشخیص زودهنگام بیماری، سبب انتخاب درمان‌های بهتر شده و در نتیجه شانس بیشتر بهبود را به همراه دارد. شایع‌ترین نشانه سرطان پستان برای هر 2 گروه مردان و زنان، بزرگ و سفت شدن توده پستانی است. اغلب توده پستانی بزرگ شده، بدون درد است. چروک شدن پوست، فرورفتگی نوک پستان به طرف داخل، تغییرات در نوک پستان، قرمزی و پوسته- پوسته شدن آن و ترشح و خونریزی از نوک پستان، نشانه‌های دیگر هستند.
عوامل خطرزا
یک عامل خطرزا، هر چیزی است که احتمال ابتلا به بیماری خاصی را در شما افزایش می‌دهد، اما همه عوامل خطرزا مشابه هم و دارای اهمیت برابر نیستند. برخی مانند سن، جنس و سابقه خانوادگی را نمی‌توان تغییر داد. برخی دیگر مانند سیگار کشیدن و داشتن رژیم غذایی ناسالم، تحت کنترل شما هستند. داشتن یک یا حتی چند عامل خطر، لزوما به این معنی نیست که شما حتما به سرطان سینه مبتلا خواهید شد، چرا که برخی از مردان با داشتن چند عامل خطرزا هرگز به سرطان پستان مبتلا نمی‌شوند و برخی بدون داشتن حتی یک عامل خطرزا، مبتلا می‌شوند. عواملی که ممکن است شما را بیشتر در معرض سرطان سینه قرار دهد، عبارتند از :
سن: سرطان پستان در مردان، با محدوده سنی بین 60 تا 70 سال، به طور متوسط از 65 تا 67 سال بیشتر تشخیص داده شده است.
سابقه خانوادگی: اگر یکی از بستگان نزدیک، از جمله مادر یا خواهر شما مبتلا به سرطان پستان بوده‌اند احتمال بیشتری برای ابتلای شما به این بیماری وجود دارد. در حدود یک نفر از 5 مرد مبتلا به سرطان پستان، دارای بستگان مبتلا بوده‌اند. البته داشتن سابقه خانوادگی سرطان پستان به آن معنا نیست که بیماری کاملا ارثی است.
زمینه ژنتیکی: نقص در یکی از ژن‌های گوناگون بویژه BRCA1 یا BRCA2 شما را در معرض خطر بیشتر برای ابتلا به سرطان‌های پستان و پروستات قرار می‌دهد. معمولا این ژن‌ها کمک به پیشگیری از سرطان می‌کنند. آنها با ساخت پروتئین‌های ویژه، سبب می‌شوند سلول‌ها دچار رشد غیرطبیعی نشوند اما اگر این ژن‌های مفید دچار جهش ژنی شوند، دیگر در حمایت و پیشگیری شما از ابتلا به سرطان موثر نخواهند بود. خطر ابتلا به سرطان پستان در مردانی که جهش ژنی 2 BRCA در آنها روی داده است، حدود یکصد بار بیشتر از مردان دیگر است. جهش ارثی در ژن‌های دیگر هم احتمال بروز سرطان سینه را افزایش می‌دهد.
قرار گرفتن در معرض پرتو: اگر شما در دوران کودکی یا نوجوانی تحت پرتودرمانی برای درمان بیماری قفسه سینه قرار گرفته‌اید، احتمال جهش اکتسابی ژنی و ابتلا به سرطان پستان در مراحل بعدی زندگی‌تان بیشتر است.
سندروم کلاین فلتر: این سندروم به علت وجود شرایط غیرعادی در کروموزوم‌های جنسی (X وY) است و به صورت مادرزادی به وجود می‌آید. افراد جنس مذکر، به طور معمول تنها یک كروموزوم X و یک کروموزوم Y دارند. در سندروم کلاین فلتر، مبتلایان دارای تعداد بیشتری از کروموزوم X هستند. کروموزوم‌های X اضافی باعث رشد کم و غیرطبیعی بیضه‌ها می‌شود. در مردان مبتلا به این سندروم، تولید کمتر آندروژن‌ها یا هورمون‌های مردانه و تولید بیشتر استروژن‌ها یا هورمون‌های زنانه دیده می‌شود. این موضوع می‌تواند سبب رشد غیرسرطانی پستان شود که از لحاظ علمي، «ژینکوماستی» شناخته می‌شود. مردان با این وضع ممکن است بیشتر در معرض خطر سرطان پستان باشند، هر چند این ارتباط هنوز هم کاملا شناخته شده نیست.
مواجهه با استروژن: اگر شما داروهای استروژن‌دار را مصرف کنید، بیشتر در معرض خطر ابتلا به سرطان پستان هستید. داروهای حاوی استروژن که در درمان هورمونی سرطان پروستات استفاده می‌شوند، ممکن است خطر سرطان پستان را به آرامی افزایش دهند اما منافع استفاده از آنها برای درمان سرطان پروستات از عوارض آن بیشتر است.
بیماری کبدی: احتمال دارد در مبتلایان به بیماری‌های کبدی مانند سیروز کبدی، فعالیت هورمون‌های مردانه بدن کاهش و فعالیت هورمون‌های زنانه یا استروژن افزایش یابد. این خطر می‌تواند خطر ابتلا به بزرگ شدن پستان‌ها و در پی آن سرطان پستان را افزایش دهد.
وزن اضافی: چاقی ممکن است یک عامل خطر برای ابتلا به سرطان پستان در مردان باشد. چاقی سبب افزایش تعداد سلول‌های چربی در بدن می‌شود. سلول‌های چربی نیز با تبدیل آندروژن‌ها به استروژن‌ها، سبب افزایش میزان استروژن یا هورمون‌های زنانه شده و خطر ابتلا به سرطان پستان را بالا می‌برند.
نوشیدن الکل: مصرف نوشیدنی‌های الکلی احتمال بروز خطر سرطان پستان را بیشتر می‌کند. با این وجود از هر یکصد مورد سرطان سینه تنها یک مورد آن در مردان مشاهده می‌شود و در میان یک‌میلیون مرد تنها 10 نفر دچار این بیماری می‌شوند. از آنجا که سرطان سینه در مردان بیماری نادری است، ابتلا به آن می‌تواند باعث انزوای فرد از جامعه شود و از طرفی چون این بیماری عمدتا در زنان دیده می‌شود، مردان مبتلا به آن را بیشتر از لحاظ روحی تحت‌تاثیر قرار می‌دهد. این مشکلات نیاز به اطلاع‌رسانی و حمایت از این بیماران را تایید می‌کند. همان 4 درمان سرطان در زنان شامل جراحی، پرتودرمانی، شیمی‌درمانی و هورمون‌درمانی برای مردان نیز تجویز می‌شود. یک تفاوت عمده این است که مردان مبتلا به سرطان پستان خیلی بهتر از زنان به هورمون‌درمانی پاسخ می‌دهند. برای کاهش میزان خطر، وزن خود را در وضع سلامت و مناسب حفظ کنید و از نوشیدن الکل دوری کنید. تشخیص زودهنگام شانس بهبود را به میزان خیلی زیادی افزایش می‌دهد. بیشتر موارد بزرگ و سفت شدن پستان در مردان خوش‌خیم بوده و به علل غیرسرطانی است، با این حال موارد افزایش حجم سینه و نشانه‌های مشکوک باید توسط پزشک معاینه و ارزیابی شود. اگر مشکل خاصی وجود داشت، درمان زودهنگام بسیار مفید خواهد بود. اگر سفتی و افزایش غیرعادی در حجم پستان یا دیگر نشانه‌های غیرمعمولی می‌بینید نزد پزشک خود بروید.
* کارشناس ارشد خون‌شناسی
و دبیر آموزش شرکت پالایش و پژوهش خون
سن، سابقه خانوادگی و چاقی از مهم‌ترین دلایل ابتلای آقایان به بیماری زنانه
مردان هم سرطان سینه می‌گیرند
در گذشته، سرطان مردان در مرحله نهایی و خیلی پیشرفته قابل تشخیص بود که سبب می‌شد مردم فکر کنند پیامد این سرطان بسیار وخیم است اما با ارائه ابزارهای جدید تشخیصی و وجود درمان‌های موثر‌تر، امید به ادامه زندگی افزایش بسیار یافته است
مردان به‌علت ناآگاهی از علائم سرطان سینه یا احساس خجالت از طلب کمک براي درمان این بیماری، جان خود را از دست می‌دهند. این بدان معنی است که وقتی بیماران بالاخره به بیمارستان می‌رسند، سرطان سینه آنقدر پیشرفت کرده که شانس زنده ماندن به میزان زیادی تقلیل یافته است. به گفته محققان، در صورت تشخیص زودهنگام، احتمال بهبود کامل در مرد مبتلا به سرطان سینه 75 تا صددرصد است در حالی که با پیشرفت، این میزان به 30 درصد تنزل می‌یابد. در گذشته، سرطان مردان در مرحله نهایی و خیلی پیشرفته قابل تشخیص بود که سبب می‌شد مردم فکر کنند پیامد این سرطان بسیار وخیم است اما با ارائه ابزارهای جدید تشخیصی و وجود درمان‌های موثر‌تر، امید به ادامه زندگی افزایش بسیاري یافته است.
علل بیماری
سرطان، یک گروه از سلول‌های غیرطبیعی است که نسبت به سلول‌های عادی خیلی سریع در حال رشد هستند. سلول‌های سرطانی یا از طریق رشد مستقیم به سمت بافت‌های اطراف یا حرکت از طریق جریان خون و سیستم لنفاوی به سمت بخش‌های دیگری از بدن به بافت‌های طبیعی حمله کرده و آنها را تخریب می‌کنند. سلول‌های سرطانی به تدریج خوشه‌های کوچکی را شکل داده و در ادامه رشد خود، بزرگ‌تر شده و توده‌های سفتی را ایجاد می‌کنند. در اغلب موارد، علت اصلی فعال شدن رشد سلول‌های غیرطبیعی در بافت پستان در مردان معلوم نیست. یافته‌های پزشکی نشان می‌دهد حدود یک مورد از هر 6 مورد سرطان پستان در مردان ارثی است، در حالی که حدود 5 تا 10 درصد از کل سرطان‌های پستان در زنان زمینه ارثی دارد. نقص و اختلال در ژن سرطان سینه یک یا 2 (BRCA1 یا BCRA2) فرد را در معرض خطر بیشتر برای ابتلا به سرطان پستان قرار می‌دهد. ديگر ژن‌های به ارث رسیده هم ممکن است میزان خطر ابتلا به سرطان سینه را افزایش دهند. دانستن سابقه خانوادگی از نظر وضع سلامتی و بیماری‌ها برای تعیین شانس به ارث رسیدن یک ژن غیرطبیعی بسیار مهم است. هر چند بیشتر جهش‌های ژنتیکی مربوط به سرطان پستان به فرزندان منتقل نمی‌شوند اما میزان خطر را در آنها افزایش می‌دهند.
نشانه‌های بیماری
شناخت علائم و نشانه‌های سرطان سینه ممکن است در کمک به نجات زندگی بسیار مهم باشد. تشخیص زودهنگام بیماری، سبب انتخاب درمان‌های بهتر شده و در نتیجه شانس بیشتر بهبود را به همراه دارد. شایع‌ترین نشانه سرطان پستان برای هر 2 گروه مردان و زنان، بزرگ و سفت شدن توده پستانی است. اغلب توده پستانی بزرگ شده، بدون درد است. چروک شدن پوست، فرورفتگی نوک پستان به طرف داخل، تغییرات در نوک پستان، قرمزی و پوسته- پوسته شدن آن و ترشح و خونریزی از نوک پستان، نشانه‌های دیگر هستند.
عوامل خطرزا
یک عامل خطرزا، هر چیزی است که احتمال ابتلا به بیماری خاصی را در شما افزایش می‌دهد، اما همه عوامل خطرزا مشابه هم و دارای اهمیت برابر نیستند. برخی مانند سن، جنس و سابقه خانوادگی را نمی‌توان تغییر داد. برخی دیگر مانند سیگار کشیدن و داشتن رژیم غذایی ناسالم، تحت کنترل شما هستند. داشتن یک یا حتی چند عامل خطر، لزوما به این معنی نیست که شما حتما به سرطان سینه مبتلا خواهید شد، چرا که برخی از مردان با داشتن چند عامل خطرزا هرگز به سرطان پستان مبتلا نمی‌شوند و برخی بدون داشتن حتی یک عامل خطرزا، مبتلا می‌شوند. عواملی که ممکن است شما را بیشتر در معرض سرطان سینه قرار دهد، عبارتند از :
سن: سرطان پستان در مردان، با محدوده سنی بین 60 تا 70 سال، به طور متوسط از 65 تا 67 سال بیشتر تشخیص داده شده است.
سابقه خانوادگی: اگر یکی از بستگان نزدیک، از جمله مادر یا خواهر شما مبتلا به سرطان پستان بوده‌اند احتمال بیشتری برای ابتلای شما به این بیماری وجود دارد. در حدود یک نفر از 5 مرد مبتلا به سرطان پستان، دارای بستگان مبتلا بوده‌اند. البته داشتن سابقه خانوادگی سرطان پستان به آن معنا نیست که بیماری کاملا ارثی است.
زمینه ژنتیکی: نقص در یکی از ژن‌های گوناگون بویژه BRCA1 یا BRCA2 شما را در معرض خطر بیشتر برای ابتلا به سرطان‌های پستان و پروستات قرار می‌دهد. معمولا این ژن‌ها کمک به پیشگیری از سرطان می‌کنند. آنها با ساخت پروتئین‌های ویژه، سبب می‌شوند سلول‌ها دچار رشد غیرطبیعی نشوند اما اگر این ژن‌های مفید دچار جهش ژنی شوند، دیگر در حمایت و پیشگیری شما از ابتلا به سرطان موثر نخواهند بود. خطر ابتلا به سرطان پستان در مردانی که جهش ژنی 2 BRCA در آنها روی داده است، حدود یکصد بار بیشتر از مردان دیگر است. جهش ارثی در ژن‌های دیگر هم احتمال بروز سرطان سینه را افزایش می‌دهد.
قرار گرفتن در معرض پرتو: اگر شما در دوران کودکی یا نوجوانی تحت پرتودرمانی برای درمان بیماری قفسه سینه قرار گرفته‌اید، احتمال جهش اکتسابی ژنی و ابتلا به سرطان پستان در مراحل بعدی زندگی‌تان بیشتر است.
سندروم کلاین فلتر: این سندروم به علت وجود شرایط غیرعادی در کروموزوم‌های جنسی (X وY) است و به صورت مادرزادی به وجود می‌آید. افراد جنس مذکر، به طور معمول تنها یک كروموزوم X و یک کروموزوم Y دارند. در سندروم کلاین فلتر، مبتلایان دارای تعداد بیشتری از کروموزوم X هستند. کروموزوم‌های X اضافی باعث رشد کم و غیرطبیعی بیضه‌ها می‌شود. در مردان مبتلا به این سندروم، تولید کمتر آندروژن‌ها یا هورمون‌های مردانه و تولید بیشتر استروژن‌ها یا هورمون‌های زنانه دیده می‌شود. این موضوع می‌تواند سبب رشد غیرسرطانی پستان شود که از لحاظ علمي، «ژینکوماستی» شناخته می‌شود. مردان با این وضع ممکن است بیشتر در معرض خطر سرطان پستان باشند، هر چند این ارتباط هنوز هم کاملا شناخته شده نیست.
مواجهه با استروژن: اگر شما داروهای استروژن‌دار را مصرف کنید، بیشتر در معرض خطر ابتلا به سرطان پستان هستید. داروهای حاوی استروژن که در درمان هورمونی سرطان پروستات استفاده می‌شوند، ممکن است خطر سرطان پستان را به آرامی افزایش دهند اما منافع استفاده از آنها برای درمان سرطان پروستات از عوارض آن بیشتر است.
بیماری کبدی: احتمال دارد در مبتلایان به بیماری‌های کبدی مانند سیروز کبدی، فعالیت هورمون‌های مردانه بدن کاهش و فعالیت هورمون‌های زنانه یا استروژن افزایش یابد. این خطر می‌تواند خطر ابتلا به بزرگ شدن پستان‌ها و در پی آن سرطان پستان را افزایش دهد.
وزن اضافی: چاقی ممکن است یک عامل خطر برای ابتلا به سرطان پستان در مردان باشد. چاقی سبب افزایش تعداد سلول‌های چربی در بدن می‌شود. سلول‌های چربی نیز با تبدیل آندروژن‌ها به استروژن‌ها، سبب افزایش میزان استروژن یا هورمون‌های زنانه شده و خطر ابتلا به سرطان پستان را بالا می‌برند.
نوشیدن الکل: مصرف نوشیدنی‌های الکلی احتمال بروز خطر سرطان پستان را بیشتر می‌کند. با این وجود از هر یکصد مورد سرطان سینه تنها یک مورد آن در مردان مشاهده می‌شود و در میان یک‌میلیون مرد تنها 10 نفر دچار این بیماری می‌شوند. از آنجا که سرطان سینه در مردان بیماری نادری است، ابتلا به آن می‌تواند باعث انزوای فرد از جامعه شود و از طرفی چون این بیماری عمدتا در زنان دیده می‌شود، مردان مبتلا به آن را بیشتر از لحاظ روحی تحت‌تاثیر قرار می‌دهد. این مشکلات نیاز به اطلاع‌رسانی و حمایت از این بیماران را تایید می‌کند. همان 4 درمان سرطان در زنان شامل جراحی، پرتودرمانی، شیمی‌درمانی و هورمون‌درمانی برای مردان نیز تجویز می‌شود. یک تفاوت عمده این است که مردان مبتلا به سرطان پستان خیلی بهتر از زنان به هورمون‌درمانی پاسخ می‌دهند. برای کاهش میزان خطر، وزن خود را در وضع سلامت و مناسب حفظ کنید و از نوشیدن الکل دوری کنید. تشخیص زودهنگام شانس بهبود را به میزان خیلی زیادی افزایش می‌دهد. بیشتر موارد بزرگ و سفت شدن پستان در مردان خوش‌خیم بوده و به علل غیرسرطانی است، با این حال موارد افزایش حجم سینه و نشانه‌های مشکوک باید توسط پزشک معاینه و ارزیابی شود. اگر مشکل خاصی وجود داشت، درمان زودهنگام بسیار مفید خواهد بود. اگر سفتی و افزایش غیرعادی در حجم پستان یا دیگر نشانه‌های غیرمعمولی می‌بینید نزد پزشک خود بروید.
* کارشناس ارشد خون‌شناسی
و دبیر آموزش شرکت پالایش و پژوهش خون
ارسال نظر
پربیننده