دکتر صبری انوشه: هنوز به‌طور قطع سرنوشت جنوب سودان و آینده آن مشخص نشده است، نتایج رفراندوم ژانویه 2011 سرنوشت این منطقه را تعیین خواهد کرد. درباره آینده جنوب سودان سناریوهای مختلفی وجود دارد که یکی از آنها جدایی جنوب سودان و تشکیل دولت – ملت جدید در این منطقه از جمهوری سودان است. در مقابل عده‌ای از آگاهان به مسائل سودان، جدایی جنوب را به دلایل سیاسی، اقتصادی و امنیتی بعید می‌دانند اما اگر جنوب سودان جدا شود کل سودان و منطقه شاخ آفریقا و دره نیل را با تحولات و چالش‌های جدید روبه‌رو خواهد کرد. مهم‌ترین چالش‌ها و تهدیدات این رخداد را می‌توان در ابعاد سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و امنیتی خلاصه کرد که به شرح زیر است.
چالش‌های امنیتی
1- مشکل و معضل تعیین مرزهای منطقه نفت‌خیز ایبی هنوز مشخص نشده است گرچه دیوان بین‌المللی دادگستری لاهه در این قضیه به سود خارطوم رای داده و جنوبی‌ها این حکم را پذیرفته‌اند ولی این قضیه هنوز آتش زیر خاکستر است. این منطقه علاوه بر نفت از لحاظ منابع آبی بسیار غنی است و قبایل منطقه برای کشاورزی و دامپروری خود نیاز به این منابع دارند.
2- جدایی نهایی جنوب از دولت مرکزی ممکن است به اپیدمی امنیتی و سیاسی تبدیل و به سراسر سودان سرایت کند، در این صورت سودان براساس سناریوهای مطرح شده به 4 یا 5 بخش تبدیل خواهد شد و کل سودان و یکپارچگی آن مورد تهدید قرار خواهد گرفت. آینده جنوب سودان، بحران مزمن دارفور را تحت‌تاثیر قرار خواهد داد. جدایی جنوب از سودان مشکل مردم این منطقه را حل نخواهد کرد، زیرا ممکن است به خاطر رقابت میان مولفه‌های سیاسی، قومی، عشیره‌ای و نژادی این منطقه یک جنگ داخلی میان جریانات سیاسی و مذهبی رخ دهد و جنوب سودان را به یک حمام خون تبدیل کند. بسیاری از جریانات سیاسی، مذهبی و عشیره‌ای جنوب سودان با حاکمیت و هژمونی محلی جنبش خلق (شریک دولت مرکزی) موافق نیستند و عشایر مسلمان و عرب جنوب با قبایل آفریقایی سودان در رقابت و تضاد تاریخی هستند.
چالش‌های سیاسی
به‌طور قطع و یقین روند جدایی جنوب از دولت مرکزی تبعات گوناگونی برای شمال سودان خواهد داشت و چالش‌های زیر را به وجود خواهد آورد:
1- افزایش و تشدید تنش و کشمکش‌های سیاسی و عقیدتی میان جریانات سیاسی عمده شمال. این جریانات به دنبال تحقق حکومت غیرمتمرکز و خواستار تقسیم قدرت و ثروت خواهند شد.
2- هرگونه تحول در جنوب زاویه اختلاف و میدان تنش میان دولت و جریانات مخالف را افزایش خواهد داد.
3- تحول در جنوب و جدایی آن فشارهای بین‌المللی علیه دولت ژنرال البشیر را افزایش خواهد داد.
چالش‌های اقتصادی
1- جدایی جنوب روی درآمد نفتی سودان تاثیر مستقیم خواهد داشت و جنوبی‌ها در حدود 20 درصد درآمد نفتی را از آن خود خواهند کرد. این تحول روی بودجه دولت مرکزی (درآمد نفتی 60 درصد کل بودجه را تامین می‌کند) اثرات منفی خواهد داشت و کسری بودجه بالطبع مشکلات مالی و معضلات اقتصادی به وجود خواهد آورد.
2- جدایی جنوب و مشکلات امنیتی و نظامی آن باعث افزایش هزینه‌های امنیتی و نظامی دولت مرکزی خواهد بود. این افزایش هزینه که همزمان با کاهش درآمد نفتی همراه خواهد بود، مشکلات پیچیده‌ای برای دولت مرکزی به وجود خواهد آورد.
3- با کاهش درآمد و افزایش هزینه‌های امنیتی و سیاسی، دولت خارطوم جهت اجرایی کردن تعهدات داخلی خود نسبت به توسعه و آبادانی مناطقی همچون دارفور، جنوب کردفان، نیل ارزق و شرق سودان ناتوان خواهد بود و این شرایط مشکلات بغرنجی برای امنیت ملی به وجود خواهد آورد و سودان را مهیای تجزیه و جدایی می‌سازد.
4- کاهش درآمدها، توان سودان برای پرداخت قرض‌های خارجی را ضعیف خواهد کرد. در این شرایط این کشور تحت فشارهای نهادهای پولی و مالی بین‌المللی قرار خواهد گرفت. سودان در مسير واگرايي
دکتر صبری انوشه: هنوز به‌طور قطع سرنوشت جنوب سودان و آینده آن مشخص نشده است، نتایج رفراندوم ژانویه 2011 سرنوشت این منطقه را تعیین خواهد کرد. درباره آینده جنوب سودان سناریوهای مختلفی وجود دارد که یکی از آنها جدایی جنوب سودان و تشکیل دولت – ملت جدید در این منطقه از جمهوری سودان است. در مقابل عده‌ای از آگاهان به مسائل سودان، جدایی جنوب را به دلایل سیاسی، اقتصادی و امنیتی بعید می‌دانند اما اگر جنوب سودان جدا شود کل سودان و منطقه شاخ آفریقا و دره نیل را با تحولات و چالش‌های جدید روبه‌رو خواهد کرد. مهم‌ترین چالش‌ها و تهدیدات این رخداد را می‌توان در ابعاد سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و امنیتی خلاصه کرد که به شرح زیر است.
چالش‌های امنیتی
1- مشکل و معضل تعیین مرزهای منطقه نفت‌خیز ایبی هنوز مشخص نشده است گرچه دیوان بین‌المللی دادگستری لاهه در این قضیه به سود خارطوم رای داده و جنوبی‌ها این حکم را پذیرفته‌اند ولی این قضیه هنوز آتش زیر خاکستر است. این منطقه علاوه بر نفت از لحاظ منابع آبی بسیار غنی است و قبایل منطقه برای کشاورزی و دامپروری خود نیاز به این منابع دارند.
2- جدایی نهایی جنوب از دولت مرکزی ممکن است به اپیدمی امنیتی و سیاسی تبدیل و به سراسر سودان سرایت کند، در این صورت سودان براساس سناریوهای مطرح شده به 4 یا 5 بخش تبدیل خواهد شد و کل سودان و یکپارچگی آن مورد تهدید قرار خواهد گرفت. آینده جنوب سودان، بحران مزمن دارفور را تحت‌تاثیر قرار خواهد داد. جدایی جنوب از سودان مشکل مردم این منطقه را حل نخواهد کرد، زیرا ممکن است به خاطر رقابت میان مولفه‌های سیاسی، قومی، عشیره‌ای و نژادی این منطقه یک جنگ داخلی میان جریانات سیاسی و مذهبی رخ دهد و جنوب سودان را به یک حمام خون تبدیل کند. بسیاری از جریانات سیاسی، مذهبی و عشیره‌ای جنوب سودان با حاکمیت و هژمونی محلی جنبش خلق (شریک دولت مرکزی) موافق نیستند و عشایر مسلمان و عرب جنوب با قبایل آفریقایی سودان در رقابت و تضاد تاریخی هستند.
چالش‌های سیاسی
به‌طور قطع و یقین روند جدایی جنوب از دولت مرکزی تبعات گوناگونی برای شمال سودان خواهد داشت و چالش‌های زیر را به وجود خواهد آورد:
1- افزایش و تشدید تنش و کشمکش‌های سیاسی و عقیدتی میان جریانات سیاسی عمده شمال. این جریانات به دنبال تحقق حکومت غیرمتمرکز و خواستار تقسیم قدرت و ثروت خواهند شد.
2- هرگونه تحول در جنوب زاویه اختلاف و میدان تنش میان دولت و جریانات مخالف را افزایش خواهد داد.
3- تحول در جنوب و جدایی آن فشارهای بین‌المللی علیه دولت ژنرال البشیر را افزایش خواهد داد.
چالش‌های اقتصادی
1- جدایی جنوب روی درآمد نفتی سودان تاثیر مستقیم خواهد داشت و جنوبی‌ها در حدود 20 درصد درآمد نفتی را از آن خود خواهند کرد. این تحول روی بودجه دولت مرکزی (درآمد نفتی 60 درصد کل بودجه را تامین می‌کند) اثرات منفی خواهد داشت و کسری بودجه بالطبع مشکلات مالی و معضلات اقتصادی به وجود خواهد آورد.
2- جدایی جنوب و مشکلات امنیتی و نظامی آن باعث افزایش هزینه‌های امنیتی و نظامی دولت مرکزی خواهد بود. این افزایش هزینه که همزمان با کاهش درآمد نفتی همراه خواهد بود، مشکلات پیچیده‌ای برای دولت مرکزی به وجود خواهد آورد.
3- با کاهش درآمد و افزایش هزینه‌های امنیتی و سیاسی، دولت خارطوم جهت اجرایی کردن تعهدات داخلی خود نسبت به توسعه و آبادانی مناطقی همچون دارفور، جنوب کردفان، نیل ارزق و شرق سودان ناتوان خواهد بود و این شرایط مشکلات بغرنجی برای امنیت ملی به وجود خواهد آورد و سودان را مهیای تجزیه و جدایی می‌سازد.
4- کاهش درآمدها، توان سودان برای پرداخت قرض‌های خارجی را ضعیف خواهد کرد. در این شرایط این کشور تحت فشارهای نهادهای پولی و مالی بین‌المللی قرار خواهد گرفت. ارسال نظر
پربیننده